શું તમે જાણો છો પોષ પૂર્ણિમાનું મહત્ત્વ? જાણો ક્યારે છે શુભ મુહૂર્ત.
હિંદુ કેલેન્ડર મુજબ, પોષ મહિનાના શુક્લ પક્ષની પૂનમને ‘પોષ પૂર્ણિમા’ કહેવામાં આવે છે. વૈદિક જ્યોતિષ અને હિંદુ ધર્મમાં આ તિથિનું આધ્યાત્મિક અને ધાર્મિક મહત્વ ઘણું ઊંડું છે. તેને ‘મોક્ષદાયી પૂર્ણિમા’ પણ માનવામાં આવે છે, કારણ કે આ દિવસથી જ પ્રસિદ્ધ માઘ સ્નાન (Magh Snan) ની શરૂઆત થાય છે. એવી માન્યતા છે કે જે વ્યક્તિ પોષ પૂર્ણિમાના દિવસે વિધિ-વિધાનથી પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન અને દાન કરે છે, તેના જીવનમાંથી દુઃખોનો અંત આવે છે અને તેને મોક્ષની પ્રાપ્તિ થાય છે.
વર્ષ 2026 માં પોષ પૂર્ણિમા 3 જાન્યુઆરી ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ તેના શુભ મુહૂર્ત, મહત્વ અને આ દિવસે કરવાના ઉપાયો વિશે.
પોષ પૂર્ણિમા 2026: તિથિ અને શુભ મુહૂર્ત
પોષ પૂર્ણિમા 2026: તિથિ અને શુભ મુહૂર્તપંચાંગ ગણતરી મુજબ, આ વર્ષે પૂર્ણિમા તિથિ બે દિવસ સુધી વ્યાપ્ત રહેશે, જેના કારણે વ્રત અને સ્નાનની તિથિઓમાં તફાવત છે.
-
પૂર્ણિમા તિથિનો આરંભ: 2 જાન્યુઆરી 2026 ના રોજ સાંજે 06:53 વાગ્યે.
-
પૂર્ણિમા તિથિનું સમાપન: 3 જાન્યુઆરી 2026 ના રોજ બપોરે 03:32 વાગ્યે.
-
પોષ પૂર્ણિમા (સ્નાન-દાન): 3 જાન્યુઆરી 2026, શનિવાર.
-
પૂર્ણિમા વ્રત: જે લોકો પૂનમનો ઉપવાસ રાખે છે અને રાત્રે ચંદ્રની પૂજા કરે છે, તેઓ 2 જાન્યુઆરી ના રોજ વ્રત રાખશે.
-
ચંદ્રોદયનો સમય: 3 જાન્યુઆરીએ સાંજે 06:11 વાગ્યે.
સ્નાન અને દાન માટે ઉત્તમ મુહૂર્ત:
-
બ્રહ્મ મુહૂર્ત: સવારે 05:25 થી સવારે 06:20 સુધી (આ સમય પવિત્ર નદીમાં ડૂબકી લગાવવા માટે સર્વોત્તમ છે).
-
અભિજીત મુહૂર્ત: બપોરે 12:05 થી બપોરે 12:46 સુધી.
પોષ પૂર્ણિમાનું ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક મહત્વ
પોષ પૂર્ણિમાનું ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક મહત્વપોષ પૂર્ણિમાને સૂર્ય અને ચંદ્રના અદભૂત સંગમનો દિવસ માનવામાં આવે છે. પોષ મહિનો સૂર્ય દેવનો માનવામાં આવે છે અને પૂર્ણિમા તિથિ ચંદ્રની હોય છે. તેથી આ દિવસે સૂર્ય અને ચંદ્ર બંનેની પૂજા કરવાથી વ્યક્તિના તેજ અને માનસિક શાંતિમાં વધારો થાય છે.
-
માઘ સ્નાનનો આરંભ: પોષ પૂર્ણિમાના બીજા દિવસથી માઘનો પવિત્ર મહિનો શરૂ થાય છે. પ્રયાગરાજમાં ભરાતો પ્રસિદ્ધ ‘માઘ મેળો’ આ દિવસથી વિધિવત શરૂ થાય છે. શ્રદ્ધાળુઓ સંગમ તટ પર એક મહિનાનો કલ્પવાસ પણ અહીંથી શરૂ કરે છે.
-
મોક્ષની પ્રાપ્તિ: શાસ્ત્રો મુજબ, આ દિવસે કાશી, પ્રયાગ કે હરિદ્વાર જેવી પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન કરવાથી જન્મ-જન્માંતરના પાપ ધોવાઈ જાય છે.
-
લક્ષ્મી-નારાયણની કૃપા: પૂર્ણિમાનો દિવસ ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીને સમર્પિત છે. આ દિવસે સત્યનારાયણ કથાનો પાઠ કરવાથી ઘરમાં સુખ-શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે.
પૂજન વિધિ: આ દિવસે કેવી રીતે કરશો સાધના?
-
સ્નાન: સવારે વહેલા ઉઠીને કોઈ પવિત્ર નદી, સરોવર કે કુંડમાં સ્નાન કરો. જો ઘરે સ્નાન કરી રહ્યા હોવ, તો પાણીમાં થોડું ગંગાજળ ભેળવી લો.
-
અર્ઘ્ય: સ્નાન પછી સૂર્ય દેવને ‘ૐ ઘૃણિ સૂર્યાય નમઃ’ મંત્રનો જાપ કરતા અર્ઘ્ય આપો.
-
વિષ્ણુ પૂજા: ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરો અને તેમને નૈવેદ્ય અર્પણ કરો.
-
સત્યનારાયણ કથા: ઘરની શાંતિ માટે સત્યનારાયણ ભગવાનની કથા સાંભળો અથવા વાંચો.
-
દીપદાન: સાંજના સમયે તુલસી પાસે અને ઘરના મુખ્ય દ્વાર પર દીવો પ્રગટાવો.
-
ચંદ્ર પૂજા: રાત્રે ચંદ્રને દૂધ અને જળનો અર્ઘ્ય આપો. આનાથી માનસિક તણાવ દૂર થાય છે.
પોષ પૂર્ણિમા પર વિશેષ દાનનો મહિમા
પૂર્ણિમાના દિવસે કરવામાં આવેલ દાન અક્ષય પુણ્ય પ્રદાન કરે છે. ખાસ કરીને પોષની ઠંડીમાં જરૂરિયાતમંદોની મદદ કરવી અત્યંત ફળદાયી છે.
-
ચંદ્ર દોષ નિવારણ માટે: જો તમારી કુંડળીમાં ચંદ્ર નબળો હોય, તો સફેદ વસ્તુઓનું દાન કરો. જેમ કે— દૂધ, દહીં, ચોખા, ખાંડ, સફેદ ચંદન, ચાંદી અથવા મોતી.
-
અન્ન અને વસ્ત્ર દાન: જરૂરિયાતમંદોને ગોળ, તલ, ગરમ કપડાં (ધાબળા વગેરે) અને શુદ્ધ ઘીનું દાન કરો.
-
લક્ષ્મી કૃપા માટે: ખીરનો ભોગ લગાવીને કન્યાઓને જમાડો અને તેમને સફેદ વસ્ત્ર કે ભણવાની સામગ્રી દાનમાં આપો.
પૂર્ણિમા પર આ બાબતોનું રાખો વિશેષ ધ્યાન (સાવચેતીઓ)
-
સાત્વિકતા: આ દિવસે સંપૂર્ણપણે સાત્વિક ભોજન ગ્રહણ કરો. માંસ, મદિરા અને તામસિક ભોજન (લસણ-ડુંગળી) થી દૂર રહો.
-
કલેશથી બચો: પૂર્ણિમાના દિવસે ઘરમાં વાદ-વિવાદ ન કરો, આનાથી માતા લક્ષ્મી નારાજ થાય છે.
-
બ્રહ્મચર્ય: આ દિવસે બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરવું આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિએ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
નિષ્કર્ષ
પોષ પૂર્ણિમા 2026 આત્મ-શુદ્ધિ અને દાન-પુણ્યની એક મહાન તક છે. નવા વર્ષની શરૂઆતમાં આ પર્વ આપણને પ્રકૃતિ પ્રત્યે આભાર વ્યક્ત કરવાની અને સમાજ પ્રત્યે આપણી જવાબદારી નિભાવવાની પ્રેરણા આપે છે. 3 જાન્યુઆરીએ શુભ મુહૂર્તમાં સ્નાન અને દાન કરી તમે પણ તમારા જીવનમાં સુખ-શાંતિનો સંચાર કરી શકો છો.
