ઇંધણના ભાવમાં ફરી ભડકાની આશંકા: તેલ કંપનીઓને રોજનું ₹૭૫૦ કરોડનું નુકસાન, ગમે ત્યારે મોંઘા થઈ શકે છે પેટ્રોલ-ડીઝલ
ભારતીય વાહનચાલકો અને સામાન્ય મધ્યમવર્ગીય પરિવારોના બજેટ પર ફરી એકવાર મોંઘવારીની આકરી અસર પડવાની આશંકા સેવાઈ રહી છે. વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલની અનિશ્ચિતતા અને ભારતીય ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) પર વધી રહેલા આર્થિક બોજને કારણે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ગમે ત્યારે વધી શકે છે. આજે, ૨૨ મે ૨૦૨૬, શુક્રવારના રોજ દેશભરમાં ઇંધણના ભાવો ભલે સ્થિર જોવા મળી રહ્યા હોય, પરંતુ બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે આ શાંતિ લાંબી નહીં ટકે. આ જ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં પેટ્રોલના ભાવમાં ૮૭ પૈસા અને ડીઝલના ભાવમાં ૯૧ પૈસા પ્રતિ લિટરનો ઝીંકાયેલો વધારો હજુ લોકો ભૂલ્યા નથી, ત્યાં ફરી એકવાર નવો ભાવ વધારો તોળાઈ રહ્યો છે. સ્થાનિક બજારમાં ઇંધણના ભાવો પહેલેથી જ ઓલ-ટાઇમ હાઈ એટલે કે રેકોર્ડ સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે, જેણે ટ્રાન્સપોર્ટ સેક્ટર અને ઘરગથ્થુ બજેટની ચિંતા વધારી દીધી છે.
તેલ કંપનીઓની કમરતોડ ખોટ: આંકડા ચોંકાવનારા છે
ભારતમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને ઘરેલુ રાંધણ ગેસ (LPG) ને તેની વાસ્તવિક પડતર કિંમત કરતાં ઓછી કિંમતે વેચવાના કારણે ઇન્ડિયન ઓઇલ, HPCL અને BPCL જેવી સરકારી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓને ભારે આર્થિક નુકસાન વેઠવું પડી રહ્યું છે. તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, આ કંપનીઓ દરરોજ આશરે ₹૧,૩૮૦ કરોડનું અધધ નુકસાન કરી રહી હતી. જોકે, તાજેતરમાં પ્રતિ લિટર ₹૩ નો ભાવ વધારો કરવામાં આવ્યા બાદ કંપનીઓની દૈનિક ચોખ્ખી ખોટ ઘટીને આશરે ₹૭૫૦ કરોડ પર પહોંચી છે, જે હજુ પણ ઘણી વધારે છે.
માત્ર વાહનોનું ઇંધણ જ નહીં, પરંતુ રસોડાના બજેટ પર પણ મોટો ખતરો છે. હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (HPCL) ના સત્તાવાર આંકડા દર્શાવે છે કે હાલમાં કંપનીઓ ૧૪.૨ કિલોગ્રામના ઘરેલુ LPG સિલિન્ડર દીઠ ₹૬૭૦ નું મોટું નુકસાન સહન કરી રહી છે. આ સ્થિતિ લાંબો સમય નભાવી શકાય તેમ ન હોવાથી આગામી દિવસોમાં ઇંધણ અને ગેસ બંને મોંઘા થવાના સ્પષ્ટ સંકેતો મળી રહ્યા છે.
ભારતના પ્રમુખ શહેરોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના તાજા ભાવ
| શહેરનું નામ | પેટ્રોલનો ભાવ (પ્રતિ લિટર) | ડીઝલનો ભાવ (પ્રતિ લિટર) | બજારની વર્તમાન સ્થિતિ |
| મુંબઈ | ₹૧૧૧.૮૮ | ₹૯૯.૯૫ | દેશમાં સૌથી મોંઘું ઇંધણ, ડીઝલ સદી ફટકારવાની નજીક. |
| હૈદરાબાદ | ₹૧૧૦.૦૨ | ₹૯૯.૯૫ | ટેક્સ માળખાના કારણે કિંમતો ઉચ્ચ સ્તરે સ્થિર. |
| બેંગ્લોર | ₹૧૦૯.૭૦ | ₹૯૫.૦૪ | આઈટી હબમાં વાહનચાલકો પર આર્થિક બોજ વધ્યો. |
| જયપુર | ₹૧૦૮.૮૧ | ₹formatted૯૪.૦૫ | પ્રવાસન નગરીમાં ઇંધણના ભાવો રેકોર્ડ સ્તરે. |
| ચેન્નાઈ | ₹૧૦૭.૫૯ | ₹૯૬.૦૭ | દક્ષિણ ભારતના પ્રમુખ મેટ્રો શહેરમાં ઊંચા ભાવ. |
| કોલકાતા | ₹૧૦૭.૧૨ | ₹૯૪.૦૮ | પૂર્વ ભારતમાં મોંઘવારીની સીધી અસર જોવા મળી. |
| નવી દિલ્હી | ₹૯૮.૬૪ | ₹૯૧.store૫૮ | દેશની રાજધાનીમાં ભાવ હજુ પણ ₹૧૦૦ ની નીચે. |
| નોઈડા / લખનૌ | ₹૯૮.૪૯ / ₹૯૮.૪૨ | ₹૯૧.૮૧ / ₹૯૧.૬૧ | ઉત્તર પ્રદેશના શહેરોમાં સામાન્ય રાહત યથાવત. |
સામાન્ય જનતા અને અર્થતંત્ર પર શું અસર થશે?
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ માત્ર વાહનચાલકો પૂરતા સીમિત નથી હોતા, પરંતુ તેની સીધી અસર દેશના ફુગાવા (Inflation) પર પડે છે. ડીઝલના ભાવ વધવાથી રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને માલસામાનની હેરફેર મોંઘી થાય છે, જેના લીધે શાકભાજી, દૂધ, અનાજ અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના ભાવ આપોઆપ વધી જાય છે.
હાલમાં વૈશ્વિક કટોકટી અને તેલ ઉત્પાદક દેશો (OPEC) ની નીતિઓના કારણે કાચા તેલના ભાવ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મજબૂત છે. જ્યાં સુધી વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ થાળે નહીં પડે અને તેલ કંપનીઓની દૈનિક ખોટ ઓછી નહીં થાય, ત્યાં સુધી ગ્રાહકોને મોંઘા ઇંધણમાંથી મુક્તિ મળવાની કોઈ આશા દેખાતી નથી. વાહનચાલકોએ આગામી દિવસોમાં પોતાના ખિસ્સા વધુ ઢીલા કરવા માટે માનસિક રીતે તૈયાર રહેવું પડશે.

