શું ભારત પર આર્થિક સંકટના વાદળો? પીએમની અપીલને કેન્દ્રીય મંત્રીઓએ ‘રાષ્ટ્રહિત’ ગણાવી, વિપક્ષે ગણાવી ‘નિષ્ફળતા’.
વૈશ્વિક સ્તરે પશ્ચિમ એશિયા (મધ્ય પૂર્વ) માં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની જ્વાળાઓ હવે ભારતીય રાજકારણ સુધી પહોંચી છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશના વિદેશી હૂંડિયામણને બચાવવા માટે જનતાને સોનું ન ખરીદવા અને પેટ્રોલ-ડીઝલનો વપરાશ ઘટાડવા જેવી જે અપીલ કરી છે, તેના પર હવે દેશના બે મુખ્ય રાજકીય પક્ષો આમને-સામને આવી ગયા છે. એક તરફ કેન્દ્રીય મંત્રીઓ તેને રાષ્ટ્રની સુરક્ષા માટે જરૂરી ગણાવી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ વિપક્ષ તેને સરકારની આર્થિક નિષ્ફળતાનો પુરાવો ગણાવી રહ્યો છે.
અશ્વિની વૈષ્ણવની ચેતવણી: “યુદ્ધવિરામ દૂર છે”
કેન્દ્રીય માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે ભારતીય ઉદ્યોગ પરિષદ (CII) ના વાર્ષિક સંમેલનમાં દેશની આર્થિક સ્થિતિ અને વૈશ્વિક જોખમો અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે, “આપણે અત્યંત અનિશ્ચિત સમયમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છીએ. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલું યુદ્ધ જલ્દી સમાપ્ત થાય તેવા કોઈ સંકેતો દેખાતા નથી.”
વૈષ્ણવે પીએમ મોદીની અપીલનો બચાવ કરતા કહ્યું કે, આપણી કોઈ ભૂલ વગર પણ વૈશ્વિક સંજોગો આપણી અર્થવ્યવસ્થાને અસર કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં નાગરિકોની ભૂમિકા મહત્વની બની જાય છે. તેમણે ઉદ્યોગપતિઓ અને સામાન્ય જનતાને વિદેશી હૂંડિયામણ બચાવવા માટે શક્ય તેટલા તમામ પ્રયાસો કરવા વિનંતી કરી છે.
સરકારના સૂચનો અને આર્થિક તર્ક
વડાપ્રધાન મોદીએ જે સૂચનો આપ્યા છે તેમાં મેટ્રો ટ્રેનનો ઉપયોગ, કાર પૂલિંગ, ઇલેક્ટ્રિક વાહનોનો સ્વીકાર અને પાર્સલ માટે રેલવેને પ્રાથમિકતા આપવાનો સમાવેશ થાય છે. સરકારનો તર્ક છે કે જો દેશની જનતા તેલ અને સોનાની આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડશે, તો ભારતનું વિદેશી મુદ્રા ભંડાર (Forex Reserves) સુરક્ષિત રહેશે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રૂપિયાને મજબૂતી આપશે.
રાહુલ ગાંધીનો ‘નિષ્ફળતા’નો આરોપ
લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ પીએમ મોદીની આ અપીલને આકરા શબ્દોમાં વખોડી કાઢી છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા અને નિવેદનો દ્વારા પીએમ પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે, “આ ઉપદેશો નથી, પરંતુ 12 વર્ષની આર્થિક નિષ્ફળતાના પુરાવા છે.”
રાહુલ ગાંધીએ સવાલ ઉઠાવ્યો કે 12 વર્ષ સત્તામાં રહ્યા પછી પણ જો વડાપ્રધાને જનતાને એમ કહેવું પડે કે શું ખરીદવું અને શું ન ખરીદવું, તો તેનો અર્થ એ છે કે દેશનું સુકાન ખોટા હાથમાં છે. રાહુલે આરોપ લગાવ્યો કે જ્યારે પણ દેશ મુશ્કેલીમાં મુકાય છે, ત્યારે પીએમ પોતાની જવાબદારી સ્વીકારવાને બદલે જનતા પાસેથી ‘બલિદાન’ માંગવા લાગે છે. તેમણે પીએમ મોદીને “સમાધાનકારી પીએમ” ગણાવતા કહ્યું કે દેશ ચલાવવો હવે તેમની ક્ષમતાની બહારની વાત છે.
શું ખરેખર આર્થિક ખતરો છે?
અર્થશાસ્ત્રીઓના મતે, જ્યારે પણ ક્રૂડ તેલના ભાવ વધે છે અને સપ્લાય ચેઇન ખોરવાય છે, ત્યારે ભારત જેવા આયાત પર નિર્ભર દેશ માટે સ્થિતિ પડકારજનક બને છે. પીએમની અપીલ કદાચ કોઈ મોટા આર્થિક સંકટ પૂર્વેની સાવચેતી હોઈ શકે છે. જોકે, વિપક્ષ આને એ રીતે રજૂ કરી રહ્યો છે કે સરકાર આર્થિક વ્યવસ્થાપનમાં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગઈ છે અને હવે સામાન્ય માણસના મોજશોખ અને જરૂરિયાતો પર કાપ મૂકીને તેની ભરપાઈ કરવા માંગે છે.
ભારત અત્યારે એક એવા વળાંક પર છે જ્યાં વૈશ્વિક યુદ્ધો અને આંતરિક રાજનીતિ વચ્ચે અર્થતંત્ર અટવાયું છે. અશ્વિની વૈષ્ણવનું આહ્વાન દેશવાસીઓને રાષ્ટ્રીય હિતમાં એક થવાની પ્રેરણા આપે છે, જ્યારે રાહુલ ગાંધીની ટીકા લોકશાહીમાં સરકારની જવાબદારી અને તેની નીતિઓ પર ગંભીર સવાલો ઉભા કરે છે. આવનારા દિવસોમાં સોનાના ભાવ અને રૂપિયાની સ્થિતિ જ નક્કી કરશે કે કોનો તર્ક સાચો હતો.
