PM મોદીની UAE મુલાકાત: ભારતને મળ્યો $5 અબજના રોકાણનો મોટો જેકપોટ, જાણો કયા કયા કરારો થયા?
વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટ અને બદલાતા ભૌગોલિક રાજકીય સમીકરણો વચ્ચે ભારત અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) વચ્ચેના સંબંધોએ એક નવી ઊંચાઈ સર કરી છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની તાજેતરની UAE મુલાકાતે બંને દેશો વચ્ચેના મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધોને ‘વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી’માં બદલી નાખ્યા છે. આ મુલાકાત દરમિયાન ગેસ સપ્લાય, વ્યૂહાત્મક તેલ ભંડાર અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે જે મહત્વના કરારો થયા છે, તે ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.
ભારત-UAE વચ્ચે ઉર્જા સુરક્ષાના નવા યુગનો પ્રારંભ
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું યુએઈ આગમન થતાં જ તેમનું ભવ્ય અને ઔપચારિક સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ તેમણે યુએઈના રાષ્ટ્રપતિ શેખ મોહમ્મદ બિન જાયદ અલ નાહયાન (MBZ) સાથે દ્વિપક્ષીય મંત્રણા કરી હતી. આ બેઠકનું મુખ્ય કેન્દ્ર ઉર્જા પુરવઠો અને વ્યૂહાત્મક રોકાણ હતું.
વૈશ્વિક સ્તરે તેલ અને ગેસના ભાવમાં થતી વધઘટ વચ્ચે ભારતે પોતાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે યુએઈ સાથે મહત્વના કરારો કર્યા છે. આ અંતર્ગત લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG) ના પુરવઠા માટે લાંબા ગાળાના કરાર કરવામાં આવ્યા છે, જે ભારતના લાખો ઘરોમાં રસોઈ ગેસની ઉપલબ્ધતાને સુનિશ્ચિત કરશે.
વ્યૂહાત્મક તેલ ભંડાર અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં $5 અબજનું રોકાણ
આ મુલાકાતની સૌથી મોટી ઉપલબ્ધિ યુએઈ દ્વારા ભારતમાં કરવામાં આવેલી રોકાણની જાહેરાત છે. યુએઈ સરકારે ભારતીય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને નાણાકીય સંસ્થાઓમાં 5 અબજ અમેરિકી ડોલર (આશરે 40,000 કરોડ રૂપિયાથી વધુ) ના રોકાણની જાહેરાત કરી છે. આ રોકાણ માત્ર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે RBL બેંક અને સંમાન કેપિટલ (Samman Capital) જેવી નાણાકીય સંસ્થાઓમાં પણ કરવામાં આવશે.
સંરક્ષણ અને દરિયાઈ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ભાર
માત્ર ઉર્જા જ નહીં, પણ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે પણ બંને દેશો હવે ‘ખભેથી ખભો’ મિલાવીને ચાલશે. એક મહત્વપૂર્ણ ફ્રેમવર્ક એગ્રીમેન્ટ દ્વારા ભારત અને યુએઈ વચ્ચે વ્યૂહાત્મક સંરક્ષણ ભાગીદારી મજબૂત કરવામાં આવી છે. આનાથી બંને દેશો વચ્ચે સૈન્ય સહયોગ, સંયુક્ત કવાયત અને ટેકનોલોજીના આદાનપ્રદાનને વેગ મળશે.
દરિયાઈ ક્ષેત્રે સહયોગ વધારવા માટે ગુજરાતના વાદિનારમાં ‘શિપ રિપેર ક્લસ્ટર’ સ્થાપવા માટે પણ એક MoU સાઈન કરવામાં આવ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટથી ભારતની શિપિંગ ઈન્ડસ્ટ્રીને નવી તાકાત મળશે અને રોજગારીની નવી તકો ઉભી થશે.
સમજૂતીના મુખ્ય મુદ્દાઓ પર એક નજર
ભારત અને યુએઈ વચ્ચે થયેલી આ સમજૂતીના મુખ્ય પાસાઓ નીચે મુજબ છે:
-
સંરક્ષણ ભાગીદારી: વ્યૂહાત્મક સંરક્ષણ ભાગીદારી માટે નવું માળખું તૈયાર કરવામાં આવ્યું.
-
પેટ્રોલિયમ ભંડાર: વ્યૂહાત્મક તેલ ભંડાર જાળવવા માટે MoU પર હસ્તાક્ષર.
-
LPG સપ્લાય: ભારતમાં રાંધણ ગેસની અવિરત સપ્લાય માટે નવો કરાર.
-
ગુજરાતમાં વિકાસ: વાદિનારમાં જહાજ સમારકામ કેન્દ્ર (Ship Repair Cluster) ની સ્થાપના.
-
ભારે રોકાણ: ભારતીય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને બેંકિંગ સેક્ટરમાં 5 અબજ ડોલરનું રોકાણ.
મુત્સદ્દીગીરી અને શાંતિનો સંદેશ
રાષ્ટ્રપતિ MBZ સાથેની મુલાકાત દરમિયાન વડાપ્રધાન મોદીએ પ્રાદેશિક તણાવને ઉકેલવા માટે ‘વાતચીત અને કૂટનીતિ’ (Dialogue and Diplomacy) ના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે યુએઈ પર ભૂતકાળમાં થયેલા આતંકી હુમલાઓની સખત નિંદા કરી હતી અને કહ્યું હતું કે ભારત મુશ્કેલ સમયમાં યુએઈની સાથે અડીખમ ઊભું છે. વડાપ્રધાને યુએઈના રાષ્ટ્રપતિની ધીરજ અને મુત્સદ્દીગીરીની પણ પ્રશંસા કરી હતી.
