ભારતીય અર્થતંત્ર માટે રાહતના સમાચાર: સતત ત્રીજા સપ્તાહે વિદેશી હૂંડિયામણમાં વધારો, તિજોરીમાં આવ્યા $9.31 બિલિયન
ભારતીય અર્થતંત્ર અને નાણાકીય સ્થિરતાની દ્રષ્ટિએ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) તરફથી રાહત આપનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. દેશના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર (Forex Reserve) માં સતત ત્રીજા સપ્તાહે નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે.
ભારતના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર (Forex Reserve) અંગે સતત ત્રીજા સપ્તાહે સકારાત્મક સમાચાર પ્રાપ્ત થઈ રહ્યા છે. દેશની નાણાકીય તિજોરીમાં વિદેશી ચલણનો પ્રવાહ મજબૂત બનતાં અનામત ભંડારમાં સતત સુધારો નોંધાયો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) દ્વારા શુક્રવારે જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરમાં ડેટા અનુસાર, ૧૭ જુલાઈના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહ દરમિયાન ભારતનો કુલ વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર $૧.૦૮ બિલિયનના વધારા સાથે $૬૭૬.૨૩૭ બિલિયનની સપાટીએ પહોંચી ગયો છે.
જો છેલ્લા ત્રણ સપ્તાહના એકંદર સુધારા પર નજર કરીએ તો દેશના ફોરેક્સ રિઝર્વમાં $૯.૩૧ બિલિયનથી વધુનો સશક્ત વધારો જોવા મળ્યો છે. અગાઉના સપ્તાહે પણ દેશની અનામતમાં $૯૬૪ મિલિયનનો સુધારો નોંધાયો હતો.
ઓલ-ટાઈમ હાઈ બાદ વૈશ્વિક સંઘર્ષોથી આવ્યું હતું દબાણ
ઉલ્લેખનીય છે કે આ વર્ષે ૨૭ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં ભારતનો વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર $૭૨૮.૪૯૪ બિલિયનની સર્વકાલીન ઉચ્ચતમ (All-Time High) સપાટીએ પહોંચ્યો હતો. જોકે, ત્યારબાદ મધ્ય પૂર્વ એશિયામાં ફાટી નીકળેલા જીઓ-પોલિટિકલ તણાવ, વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ અને ભારતીય રૂપિયા પરના દબાણને કારણે આગામી સપ્તાહોમાં રિઝર્વમાં તીવ્ર ઘટાડો નોંધાયો હતો.
રૂપિયાને કડાકાથી બચાવવા અને ચલણ બજારમાં સ્થિરતા જાળવી રાખવા માટે રિઝર્વ બેંકે પોતાની તિજોરીમાંથી ડોલર વેચીને સક્રિય હસ્તક્ષેપ કરવો પડ્યો હતો. પરિણામે ૩ જુલાઈના રિપોર્ટ સુધીમાં ભંડાર ઘટીને $૬૬૬.૯૩ બિલિયન સુધી પહોંચ્યો હતો, પરંતુ ત્યાંથી ફરી એકવાર મજબૂત રિકવરી જોવા મળી રહી છે.
વિદેશી ચલણ સંપત્તિ (FCA) માં જોરદાર ઉછાળો
આરબીઆઈના આંકડા અનુસાર, ૧૭ જુલાઈના સપ્તાહના અંતે વિદેશી ચલણ સંપત્તિ (Foreign Currency Assets – FCA), જે ફોરેક્સ રિઝર્વનો સૌથી મોટો ઘટક છે, તે $૪.૫૪૯ બિલિયન વધીને $૫૫૧.૦૫૭ બિલિયને પહોંચી છે. યુએસ ડોલરના મૂલ્યમાં દર્શાવવામાં આવતી આ સંપત્તિમાં અનામત તરીકે રાખવામાં આવેલા યુરો, બ્રિટિશ પાઉન્ડ અને જાપાનીઝ યેન જેવા અન્ય બિન-યુએસ ચલણોના મૂલ્યની ગણતરી પણ સામેલ હોય છે.
જોકે, આ સપ્તાહ દરમિયાન સોનાના ભંડારના (Gold Reserve) મૂલ્યમાં $૩.૪૮ બિલિયનનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે અને તે ઘટીને $૧૦૧.૭૪૯ બિલિયન થયો છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો સોનાના આંતરરાષ્ટ્રીય મૂલ્યમાં આ ઘટાડો ન થયો હોત, તો ભારતના કુલ ફોરેક્સ રિઝર્વમાં થયેલો વધારો આના કરતા પણ ઘણો વધારે જોવા મળ્યો હોત.
SDR અને IMF વિગતો
રિઝર્વ બેંકના અહેવાલ મુજબ, ઇન્ટરનેશનલ મોનિટરિંગ ફંડ (IMF) સાથેના સ્પેશિયલ ડ્રોઇંગ રાઇટ્સ (SDRs) માં $૪૪ મિલિયનનો વધારો થયો છે, જેનાથી તે વધીને $૧૮.૬૭ બિલિયન થયું છે. બીજી તરફ, IMF માં ભારતની રિઝર્વ પોઝિશન $૩૨ મિલિયન ઘટીને $૪.૭૬૧ બિલિયનની સપાટીએ રહી છે.
વૈશ્વિક સ્તરે ચલણની ઉથલપાથલ અને તેલના ભાવમાં વધઘટ વચ્ચે ફોરેક્સ રિઝર્વમાં સતત થઈ રહેલો આ વધારો દેશની આર્થિક સ્થિરતા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. વિદેશી ચલણની આ સધ્ધરતા આયાત બિલ ચૂકવવામાં અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભારતીય રૂપિયાનું મૂલ્ય જાળવી રાખવામાં મદદરૂપ પૂરવાર થશે.
