કેન્ડિડેટ્સની નિરાશા ભૂલી પ્રજ્ઞાનંદનો મોટો धमाકો, ચેસની દુનિયામાં ભારતનો દબદબો!
ભારતીય ચેસના ઇતિહાસમાં શુક્રવારનો દિવસ સુવર્ણ અક્ષરે લખાઈ ગયો. ૨૦ વર્ષના યુવા ચેસ ગ્રાન્ડમાસ્ટર આર. પ્રજ્ઞાનંદે નોર્વે ચેસ ટૂર્નામેન્ટ જીતીને ઈતિહાસ રચી દીધો છે. આ પ્રતિષ્ઠિત ટૂર્નામેન્ટ જીતનાર તે પ્રથમ ભારતીય ખેલાડી બની ગયા છે. ઓસ્લોમાં રમાયેલી આ ટૂર્નામેન્ટની ફાઈનલ રાઉન્ડમાં જર્મનીના વિન્સેન્ટ કીમરને હરાવીને પ્રજ્ઞાનંદે આ અદભૂત સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે.
રોમાંચક અંતિમ મુકાબલો અને વિજય
ટૂર્નામેન્ટના છેલ્લા દિવસે પ્રજ્ઞાનંદ ૧૫ પોઈન્ટ સાથે ત્રીજા સ્થાને હતા. ખિતાબ જીતવા માટે તેમને જીતની ખૂબ જરૂર હતી. દબાણભર્યા આ સમયમાં પ્રજ્ઞાનંદે પોતાની શ્રેષ્ઠ રમતનું પ્રદર્શન કર્યું. જર્મનીના વિન્સેન્ટ કીમર સામેની આ અંતિમ રમત ખૂબ જ ચુસ્ત હતી, પરંતુ અંતિમ ગેમમાં કીમરે એકાગ્રતા ગુમાવી દીધી હતી, જેનો સંપૂર્ણ લાભ પ્રજ્ઞાનંદે ઉઠાવ્યો. આ જીત સાથે તેમણે ૩ પોઈન્ટ મેળવ્યા અને કુલ ૧૮ પોઈન્ટ સાથે ટ્રોફી પોતાના નામે કરી.
આ વિજયનું મહત્વ એટલા માટે પણ ઘણું વધારે છે કારણ કે ૨૦૧૩માં શરૂ થયેલી આ ટૂર્નામેન્ટમાં વિશ્વના દિગ્ગજ ખેલાડીઓ રમતા આવ્યા છે. ભારતના ચેસ દિગ્ગજ વિશ્વનાથન આનંદ અને વર્તમાન વર્લ્ડ ચેમ્પિયન ડી. ગુકેશ જેવી ખેલાડીઓ પણ જે સિદ્ધિ મેળવી શક્યા નહોતા, તે પ્રજ્ઞાનંદે ખૂબ જ નાની ઉંમરે કરી બતાવી છે. નોર્વે ચેસમાં પ્રજ્ઞાનંદની આ માત્ર બીજી જ ભાગીદારી હતી અને તેમા જ તેમણે આ કમાલ કરી દીધી.
સફળતા પાછળ માતાની પ્રેરણા
દરેક સફળ ખેલાડી પાછળ પરિવારનો મોટો ટેકો હોય છે, અને પ્રજ્ઞાનંદ માટે આ ટેકો તેમની માતા છે. ટૂર્નામેન્ટ બાદ વાત કરતા તેમણે જણાવ્યું કે, આ પૂરી સફરમાં તેમને તેમની માતા પાસેથી સતત પ્રેરણા મળતી રહી છે.
તેમણે એક કિસ્સો શેર કરતા કહ્યું, “૧ જૂનના રોજ અલીરેઝાની રમત પહેલા મારી માતા સાથે વાત થઈ હતી. તેમણે મને કહ્યું હતું કે, ‘નવો મહિનો છે, તું સારું રમીશ!’ મમ્મી હંમેશા કંઈક આવું કહેતી હોય છે, અને તેની વાત સાચી પડી. ત્યારબાદ મેં સતત ચાર ગેમ જીતી. મને લાગે છે કે તેમને અગાઉથી જ કંઈક ખબર હતી.”
મેગ્નસ કાર્લસન પણ પ્રભાવિત
વિશ્વના નંબર ૧ ખેલાડી મેગ્નસ કાર્લસને પણ પ્રજ્ઞાનંદના વખાણ કરતા કહ્યું કે, “આ ખરેખર અદ્ભુત છે! આ સૌથી વધુ ક્લચ (દબાણ હેઠળનું) પ્રદર્શન હતું. તે દર્શાવે છે કે તે કેટલો મોટો લડાયક ખેલાડી છે. તેને તેની મહેનતનું ફળ મળતા જોઈને ઘણો આનંદ થાય છે.” નોંધનીય છે કે આ ટૂર્નામેન્ટ દરમિયાન પ્રજ્ઞાનંદે મેગ્નસ કાર્લસનને ક્લાસિકલ ચેસમાં બે વાર હરાવ્યા હતા, જે કોઈ પણ ખેલાડી માટે ખૂબ જ મોટી અને દુર્લભ સિદ્ધિ છે.
માનસિક મજબૂતી અને ભવિષ્યની તૈયારી
આ જીત સાથે પ્રજ્ઞાનંદનું એલો રેટિંગ ફરી એકવાર ૨૭૫૦ ના આંકડાને વટાવી ગયું છે. થોડા સમય પહેલા કેન્ડિડેટ્સ ટૂર્નામેન્ટમાં મળેલી હારથી તે થોડા નિરાશ હતા, પરંતુ તેમણે તે નિરાશાને પાછળ છોડી દીધી છે. પ્રજ્ઞાનંદે જણાવ્યું કે તેમની બહેન વૈશાલી રમેશબાબુ વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ માટે ક્વોલિફાય થઈ, જેનાથી તેમને ખૂબ જ પ્રોત્સાહન મળ્યું અને માનસિક રીતે મજબૂત રહેવામાં મદદ મળી.
તેમણે કહ્યું, “મેં નક્કી કર્યું હતું કે અત્યારે મારે આગામી કેન્ડિડેટ્સ વિશે વિચારવું નથી. મારે બસ શાંત રહેવું છે અને રમતોનો આનંદ માણવો છે, અને હું અત્યારે બિલકુલ તે જ કરી રહ્યો છું.”
આ જીત માત્ર પ્રજ્ઞાનંદ માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર ભારત માટે ગર્વની ક્ષણ છે. તેમની રમત, એકાગ્રતા અને નમ્રતા આવનારી પેઢી માટે ચોક્કસપણે એક મોટી પ્રેરણા બની રહેશે. પ્રજ્ઞાનંદનો આ વિજય સાબિત કરે છે કે જો મક્કમ ઈરાદો અને સાચા માર્ગદર્શનનો સાથ હોય, તો કોઈપણ મુશ્કેલ લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરી શકાય છે.
