ઇંધણ ભાવ અપડેટ: મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધના વાદળો છતાં ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ સ્થિર
આજે ૨૩ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ધરખમ ફેરફારો જોવા મળી રહ્યા છે. ખાસ કરીને ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા સૈન્ય તણાવ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં ઉભા થયેલા સંકટને કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ શકે તેવી આશંકા છે. જોકે, ભારતીય ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ (OMCs) સામાન્ય જનતાને મોટી રાહત આપતા પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી.
મહાનગરોમાં આજના ભાવની સ્થિતિ
ભારતના મુખ્ય ચાર મહાનગરોમાં આજે પણ કિંમતો સ્થિર રાખવામાં આવી છે. ઓઇલ કંપનીઓ હાલમાં આંતરરાષ્ટ્રીય વધઘટનો બોજ પોતે સહન કરીને ગ્રાહકોને મોંઘવારીથી બચાવી રહી છે:
-
નવી દિલ્હી: પેટ્રોલ ₹94.72 | ડીઝલ ₹87.62
-
મુંબઈ: પેટ્રોલ ₹104.21 | ડીઝલ ₹92.15
-
કોલકાતા: પેટ્રોલ ₹103.94 | ડીઝલ ₹90.76
-
ચેન્નાઈ: પેટ્રોલ ₹100.75 | ડીઝલ ₹92.34
ઉલ્લેખનીય છે કે મુંબઈમાં ટેક્સના ઊંચા દરને કારણે અન્ય મેટ્રો શહેરોની સરખામણીએ ઈંધણ હંમેશા મોંઘું રહે છે.
અન્ય શહેરોમાં કિંમતોમાં તફાવત
રાજ્ય પ્રમાણે વેટ (VAT) અને સ્થાનિક પરિવહન ખર્ચ અલગ હોવાને કારણે દેશના વિવિધ ભાગોમાં ભાવ અલગ-અલગ જોવા મળે છે.
-
હૈદરાબાદ: અહીં પેટ્રોલ ₹107.46 અને ડીઝલ ₹95.70 ના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે, જે દેશના મુખ્ય શહેરોમાં સૌથી વધુ છે.
-
બેંગલુરુ: પેટ્રોલ ₹102.92 અને ડીઝલ ₹89.02.
-
પટણા: બિહારની રાજધાનીમાં પેટ્રોલ ₹105.58 પર સ્થિર છે.
-
ચંદીગઢ: કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ હોવાને કારણે અહીં પેટ્રોલ સૌથી સસ્તું એટલે કે ₹94.30 પર મળી રહ્યું છે.
શા માટે શહેર પ્રમાણે ભાવ બદલાય છે?
ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન થાય છે કે એક જ દેશ અને એક જ કંપની હોવા છતાં ભાવ કેમ અલગ હોય છે? તેનું મુખ્ય કારણ ટેક્સનું માળખું છે: ૧. એક્સાઇઝ ડ્યુટી: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સમગ્ર દેશમાં સમાન ટેક્સ વસૂલવામાં આવે છે. ૨. વેટ (VAT): દરેક રાજ્ય સરકાર પોતાની જરૂરિયાત મુજબ અલગ-અલગ વેટ વસૂલે છે. ૩. ડીલર કમિશન: પેટ્રોલ પંપ માલિકોનું કમિશન પણ ભાવમાં ઉમેરાય છે. ૪. નૂર ખર્ચ (Freight Charges): રિફાઈનરીથી પેટ્રોલ પંપ સુધીનું અંતર જેટલું વધારે, તેટલો નૂર ખર્ચ વધુ લાગે છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની અને ક્રૂડ ઓઇલનું સંકટ
ભારત તેની જરૂરિયાતનું ૮૦% થી વધુ ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કરે છે. વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાનો આશરે ૨૦% હિસ્સો હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થાય છે. હાલમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના તણાવને કારણે આ માર્ગ જો બંધ થાય, તો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેલના ભાવ ૧૦૦ ડોલર પ્રતિ બેરલને પાર કરી શકે છે. ભારતીય સત્તાધીશો આ સ્થિતિ પર બારીકાઈથી નજર રાખી રહ્યા છે જેથી સ્થાનિક પુરવઠો ખોરવાય નહીં.
શું ભવિષ્યમાં ભાવ વધશે?
નિષ્ણાતોના મતે, હાલમાં સરકાર ફુગાવાને અંકુશમાં રાખવા માટે તેલ કંપનીઓને ભાવ સ્થિર રાખવાની સૂચના આપી શકે છે. જોકે, આ સ્થિતિ લાંબો સમય ટકી શકશે નહીં. જો ક્રૂડ ઓઇલ સતત મોંઘું થતું રહેશે અને અમેરિકન ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો નબળો પડશે, તો આગામી સપ્તાહમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં લિટર દીઠ ૨ થી ૫ રૂપિયાનો વધારો થવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.
આજે ૨૩ એપ્રિલે ભલે ભાવ સ્થિર હોય, પરંતુ વાહનચાલકોએ સાવધ રહેવાની જરૂર છે. વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ અત્યંત અસ્થિર છે. ગ્રાહકોએ હંમેશા ઘરની બહાર નીકળતા પહેલા તેમના શહેરના લેટેસ્ટ ભાવ ચેક કરવા જોઈએ, કારણ કે ઓઇલ કંપનીઓ દરરોજ સવારે ૬ વાગ્યે નવા ભાવ અપડેટ કરે છે.
