રાજઘાટ પર રાષ્ટ્રપતિ પુતિન દ્વારા મહાત્મા ગાંધીને શ્રદ્ધાંજલિ: વિઝિટર્સ બુકમાં શું લખ્યું?
રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને તેમના નવી દિલ્હીના મહત્ત્વપૂર્ણ સત્તાવાર પ્રવાસ દરમિયાન બીજા દિવસે, રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીની સમાધિ સ્થળ રાજઘાટની મુલાકાત લીધી હતી. આ મુલાકાત દ્વિપક્ષીય શિખર સંમેલન બાદ બંને દેશો વચ્ચેના ગાઢ અને ઊંડા સાંસ્કૃતિક જોડાણને દર્શાવે છે.
ગાંધીની શાંતિ અને અહિંસાની વિરાસતનું સન્માન
રાષ્ટ્રપતિ પુતિને રાજઘાટ ખાતે મહાત્મા ગાંધીને ભાવપૂર્વક શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી. તેમણે સ્મારક પર પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરી અને મહાત્માના સન્માનમાં મૌન ધારણ કર્યું. આ સમયગાળો ગાંધીજીના જીવન દર્શન, ખાસ કરીને શાંતિ અને અહિંસાના તેમના સિદ્ધાંતોની વૈશ્વિક અસરને યાદ કરવાનો હતો.
એક વિશ્વ નેતા દ્વારા રાજઘાટની મુલાકાત, મહાત્મા ગાંધીના વિચારોની સાર્વત્રિક સ્વીકૃતિ અને તેમની વિરાસતનું આંતરરાષ્ટ્રીય મહત્ત્વ દર્શાવે છે.
વિઝિટર્સ બુકમાં પુતિનનો સંદેશ
રાજઘાટની પરંપરા મુજબ, રાષ્ટ્રપતિ પુતિને વિઝિટર્સ બુકમાં પોતાનો સંદેશ નોંધાવ્યો. આ સંદેશ રશિયા દ્વારા મહાત્મા ગાંધીના વિચારોને આપવામાં આવેલા ઊંડા આદરને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
પુતિને તેમના સંદેશમાં મુખ્યત્વે નીચેના બે મહત્ત્વપૂર્ણ પાસાઓ પર ભાર મૂક્યો:
1. ગાંધીના વિચારોની વૈશ્વિક સુસંગતતા
પુતિને સ્પષ્ટપણે લખ્યું કે મહાત્મા ગાંધીના વિચારો, જે સત્ય, શાંતિ અને નૈતિકતા પર આધારિત છે, તે વર્તમાન સમયમાં પણ સમગ્ર વિશ્વ માટે અત્યંત પ્રાસંગિક છે.
“મહાત્મા ગાંધીનું જીવન દર્શન માત્ર ભારત માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર માનવજાત માટે સદીઓ સુધી પ્રેરણાનો સ્ત્રોત બની રહેશે. શાંતિ અને ન્યાય માટેનો તેમનો અહિંસક સંઘર્ષ આજે પણ વૈશ્વિક પડકારોનો સામનો કરવા માટેનો માર્ગ દર્શાવે છે.” (આ ભાવનાને વ્યક્ત કરતો સંદેશ વિઝિટર્સ બુકમાં નોંધવામાં આવ્યો).
2. ભારત-રશિયાના સહિયારા નૈતિક મૂલ્યો
પુતિને ભારત અને રશિયા વચ્ચેના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને માત્ર રાજકીય કે આર્થિક નહીં, પણ નૈતિક અને આધ્યાત્મિક જોડાણ તરીકે પણ જોયા.
તેમણે જણાવ્યું કે બંને દેશો કેટલાક સહિયારા નૈતિક મૂલ્યોમાં વિશ્વાસ ધરાવે છે, જે ગાંધીજીના સિદ્ધાંતો સાથે સુસંગત છે.
“ભારત અને રશિયાના લોકો પરસ્પર આદર અને સહકારના સિદ્ધાંતો પર આધારિત છે. ગાંધીજીએ જે માનવીય મૂલ્યો પર ભાર મૂક્યો હતો, તે જ મૂલ્યો અમારી ભાગીદારીનો આધાર છે અને અમે આ સાંસ્કૃતિક અને નૈતિક વારસાને આગળ વધારવા માટે પ્રતિબદ્ધ છીએ.”
આ સંદેશ દ્વારા, રશિયન નેતાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત-રશિયાના સંબંધો રાજદ્વારી જરૂરિયાતોથી ઉપર ઊઠીને, સામાન્ય આધ્યાત્મિક અને નૈતિક પાયા પર ઊભા છે.
વ્યૂહાત્મક સંબંધોમાં નૈતિક સ્પર્શ
પુતિનની આ મુલાકાત તેમના વ્યસ્ત દ્વિપક્ષીય કાર્યક્રમનો એક મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ હતી. આ મુલાકાત માત્ર એક વિધિ નહોતી, પરંતુ ભારતની રાષ્ટ્રીય ભાવનાના કેન્દ્ર સમાન વ્યક્તિત્વ પ્રત્યે સન્માન વ્યક્ત કરવાનો એક મજબૂત સંકેત હતો.
આનાથી એ વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો કે ભારત અને રશિયાના વ્યૂહાત્મક સંબંધો માત્ર સંરક્ષણ, વેપાર અને ઊર્જા ક્ષેત્રો પૂરતા સીમિત નથી, પરંતુ બંને દેશો એકબીજાના ઐતિહાસિક અને નૈતિક નેતાઓનું પણ ઊંડું સન્માન કરે છે.
રાષ્ટ્રપતિ પુતિનનું રાજઘાટ ખાતે ગાંધીજીને નમન કરવું અને વિઝિટર્સ બુકમાં તેમના વિચારોની વૈશ્વિક પ્રાસંગિકતા પર ભાર મૂકવો, એ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોની સહનશીલતા, પરસ્પર આદર અને સમય-પરીક્ષિત મિત્રતાને પુનઃસ્થાપિત કરે છે.
