નવા વર્ષ પર પુતિન અને ઝેલેન્સકીના અલગ-અલગ સૂર: જીતનો દાવો અને ‘90% તૈયાર’ શાંતિ સમજૂતી વચ્ચે ગૂંચવાયેલું યુદ્ધ
યુક્રેન યુદ્ધ ચોથા વર્ષમાં પ્રવેશવાની સાથે જ રશિયા અને યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિઓએ નવા વર્ષ નિમિત્તે રાષ્ટ્રને સંબોધન કર્યું હતું. જ્યાં રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને પોતાની સેનાની જીત પર અતૂટ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો, ત્યાં યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમિર ઝેલેન્સકીએ દાવો કર્યો કે શાંતિ સમજૂતી હવે અંતિમ તબક્કામાં છે.
પુતિનનો સંદેશ: ‘વિજય અમારો જ થશે’
રાષ્ટ્રપતિ પુતિને તેમના ટૂંકા સંબોધનમાં રશિયાને “એક મોટો પરિવાર” ગણાવ્યું અને સૈનિકોને “નાયક” કહીને સંબોધ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે રશિયન સેના પોતાની “માતૃભૂમિ, સત્ય અને ન્યાય” માટે લડી રહી છે અને આખા દેશને તેમની જીત પર ભરોસો છે. પુતિને સત્તાવાર રીતે 2026ને ‘રશિયન લોકોની એકતાનું વર્ષ’ જાહેર કર્યું છે, જે યુદ્ધના સમયમાં દેશને એકજૂથ રાખવાનો તેમનો પ્રયાસ દર્શાવે છે. જોકે, પુતિને પોતાના ભાષણમાં અમેરિકાના શાંતિ પ્રયાસો કે વોશિંગ્ટન સાથેના સંબંધો સુધારવા અંગે કોઈ ઉલ્લેખ કર્યો નહોતો.
ઝેલેન્સકીનો મોટો દાવો: 90% સમજૂતી તૈયાર
બીજી તરફ, રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સકીએ એક ચોંકાવનારો દાવો કરતા કહ્યું કે રશિયા સાથેની શાંતિ સમજૂતી 90% તૈયાર થઈ ગઈ છે અને હવે માત્ર અંતિમ 10% હિસ્સા પર કામ બાકી છે. ઝેલેન્સકીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે યુક્રેન “યુદ્ધનો અંત ઈચ્છે છે, પરંતુ યુક્રેનનો અંત નહીં” અને તેઓ ડોનબાસ જેવા મહત્વના વિસ્તારો પર રશિયન નિયંત્રણની કોઈપણ “વાહિયાત” શરત સ્વીકારશે નહીં. તેમણે ભવિષ્યની સુરક્ષા ગેરંટી પર પણ વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો.
મેદાન-એ-જંગ: બફર ઝોન અને ભારે નુકસાન
સ્ત્રોતો અનુસાર, પુતિને 2026માં યુક્રેનના સુમી અને ખાર્કિવ વિસ્તારોમાં ‘બફર ઝોન’ વિસ્તરણ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે, જેને ઝેલેન્સકીએ “પાગલપન” ગણાવ્યું છે. લશ્કરી વિશ્લેષકો (ISW) ના રિપોર્ટ મુજબ, 2025 માં રશિયાએ યુક્રેનની અંદાજે 4,831 ચોરસ કિમી જમીન પર કબજો કર્યો, પરંતુ તેના માટે તેમને ભારે કિંમત ચૂકવવી પડી છે. આંકડાઓ મુજબ, 2025 માં રશિયન સેનાએ સરેરાશ દર ચોરસ કિમી દીઠ 78 જવાનો ગુમાવ્યા છે, જે કુલ મળીને 4,16,570 સૈનિકો થાય છે.
વિવાદોના પડછાયામાં શાંતિ વાટાઘાટો
શાંતિ વાટાઘાટોના પ્રયાસો વચ્ચે, મોસ્કોએ આરોપ લગાવ્યો કે યુક્રેને પુતિનના નિવાસસ્થાન પર ડ્રોન હુમલો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જેને કીવ અને યુરોપિયન યુનિયને શાંતિ વાટાઘાટોને પાટા પરથી ઉતારવા માટે બોલાયેલું “જૂઠાણું” ગણાવ્યું છે. અમેરિકન ગુપ્તચર એજન્સી (CIA) એ પણ તેના મૂલ્યાંકનમાં જણાવ્યું છે કે યુક્રેને પુતિન કે તેમના નિવાસસ્થાનને નિશાન બનાવ્યું નહોતું.
રશિયન જનતાનો મિજાજ
રસપ્રદ વાત એ છે કે, સ્વતંત્ર સર્વેક્ષણો (લેવાડા) અનુસાર, 66% રશિયનો હવે શાંતિ વાટાઘાટોની તરફેણમાં છે, જે 2022 પછીની સૌથી વધુ ટકાવારી છે. માત્ર 25% લોકો જ યુદ્ધ ચાલુ રાખવાનું સમર્થન કરી રહ્યા છે.
નવા વર્ષના આ સંદેશાઓ યુદ્ધની જટિલ સ્થિતિને દર્શાવે છે. એક તરફ રાજદ્વારી હલચલ (જેમ કે 6 જાન્યુઆરીએ ફ્રાન્સમાં શિખર સંમેલન) તેજ થઈ રહી છે, તો બીજી તરફ જમીની સ્તરે સૈન્ય હુમલા અને બફર ઝોન વધારવાની યોજનાઓ શાંતિની આશાને પડકારરૂપ બનાવી રહી છે.
