૨૦૦૦ રૂપિયાની નોટ અંગે મહત્વના સમાચાર: જો હજુ પણ તમારી પાસે પડી હોય આ નોટ, તો જાણો કેવી રીતે બદલાવવી

૨૦૦૦ રૂપિયાની નોટ પર RBIનું મોટું અપડેટ: ૯૮.૪૪% નોટો સિસ્ટમમાં પરત, હજુ પણ લાખોની નોટો લોકો પાસે; જાણો હવે કેવી રીતે બદલાશે

ભારતીય રિઝર્વ બેંકે ૩ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ ૨૦૦૦ રૂપિયાની નોટો પરત મેળવવા અંગેનો સૌથી તાજેતરનો અહેવાલ રજૂ કર્યો છે. ૧૯ મે, ૨૦૨૩ ના રોજ જ્યારે RBI એ આ ઉચ્ચ મૂલ્યની નોટોને ચલણમાંથી પાછી ખેંચવાની જાહેરાત કરી હતી, ત્યારે દેશભરમાં એક કુતૂહલ સર્જાયું હતું. આજે લગભગ ત્રણ વર્ષ બાદ, RBI એ પુષ્ટિ કરી છે કે આ મિશન તેના લક્ષ્યની અત્યંત નજીક છે.

આંકડાકીય હકીકતો: કેટલું નાણું પરત આવ્યું?

જ્યારે ૨૦૦૦ની નોટો પાછી ખેંચવાની જાહેરાત થઈ, ત્યારે બજારમાં આશરે ૩.૫૬ લાખ કરોડ રૂપિયાની કિંમતની ૨૦૦૦ની નોટો ફરતી હતી. તાજેતરના અહેવાલ મુજબ:

• ૯૮.૪૪ ટકા નોટો સફળતાપૂર્વક બેંકિંગ સિસ્ટમમાં પરત આવી ગઈ છે.

• હવે માત્ર ૧.૫૬ ટકા નોટો જ એવી છે જે હજુ સુધી બેંક કે RBI સુધી પહોંચી નથી.

• આ આંકડો દર્શાવે છે કે ભારતીય જનતાએ આ વ્યવસ્થિત પરિવર્તનને ખૂબ જ શાંતિપૂર્ણ રીતે સ્વીકારી લીધું છે.

બાકી રહેલી નોટો ક્યાં હોઈ શકે?

નિષ્ણાતોના મતે, બાકી રહેલી ૧.૫૬ ટકા નોટો હજુ પણ નીચેના સ્થાનો પર હોઈ શકે છે: ૧. ભૂલી ગયેલી બચત: ઘણા લોકો જૂના કપડાં, પુસ્તકો કે તિજોરીના ખૂણામાં રાખેલી નોટો વિશે ભૂલી ગયા હશે. ૨. ધાર્મિક સંસ્થાઓ: મંદિરોની દાનપેટીઓ અથવા ટ્રસ્ટો પાસે હજુ પણ કેટલીક નોટો હોઈ શકે છે જેની ગણતરી બાકી હોય. ૩. NRIs અને પ્રવાસીઓ: ભારતની બહાર વસતા લોકો અથવા જેઓ લાંબા સમયથી પ્રવાસે છે, તેમની પાસે આ નોટો હોઈ શકે છે. ૪. પિગી બેંક્સ: બાળકોની નાની બચત (ગલ્લા) માં પણ હજુ કેટલીક ગુલાબી નોટો છુપાયેલી હોઈ શકે છે.

વેદાંતામાં મોટું પરિવર્તન: બદલાઈ ગયું કંપનીનું નામ, હવે રોકાણકારોને થશે આ ખાસ ફાયદો!

હવે ઝેરોધામાં શેર ટ્રાન્સફર કરવા પર મળશે રાહત: જાણો શું છે નવો નિયમ અને તેનો ફાયદો

જો તમારી પાસે હજુ પણ ૨૦૦૦ની નોટ હોય તો શું કરવું?

RBI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ૨૦૦૦ રૂપિયાની નોટ હજુ પણ ‘લીગલ ટેન્ડર’ છે, એટલે કે તેનું મૂલ્ય શૂન્ય થયું નથી. જો તમારી પાસે હજુ પણ આ નોટ છે, તો ગભરાવાની જરૂર નથી, પરંતુ હવે પ્રક્રિયા થોડી અલગ છે:

• સામાન્ય બેંકોમાં બંધ: હવે તમે તમારી નજીકની સામાન્ય બેંક શાખામાં આ નોટો જમા કરાવી શકતા નથી.

• RBI ની કચેરીઓ: તમારે આ નોટો બદલવા માટે RBI ની ૧૯ પ્રાદેશિક કચેરીઓ (જેમ કે અમદાવાદ, મુંબઈ, દિલ્હી વગેરે) ની મુલાકાત લેવી પડશે.

• પોસ્ટ દ્વારા સુવિધા: જો તમે રૂબરૂ જઈ શકો તેમ ન હોવ, તો તમે તમારી નોટો વીમા સાથેની પોસ્ટ દ્વારા RBI ની ઓફિસમાં મોકલી શકો છો, જેની રકમ તમારા બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવશે.

અર્થતંત્ર પર અસર

૨૦૦૦ની નોટોના સ્થાને હવે ૫૦૦ની નોટો અને ડિજિટલ પેમેન્ટ (UPI) એ બજારમાં કબ્જો કરી લીધો છે. ઉચ્ચ મૂલ્યની નોટો ઓછી થવાને કારણે કાળા નાણાં પર અંકુશ મેળવવામાં પણ મદદ મળી છે તેવું અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે. ૨૦૦૦ની નોટ હવે ચલણ કરતાં વધુ એક ‘સ્મૃતિ’ બની રહી છે.

૪ માર્ચ ૨૦૨૬ની સ્થિતિએ, ગુલાબી નોટનું વળતર દર્શાવે છે કે ભારત હવે મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન માટે રોકડને બદલે ડિજિટલ અને મધ્યમ મૂલ્યની નોટો પર વધુ ભરોસો કરી રહ્યું છે. જો તમારી પાસે હજુ પણ આ નોટ હોય, તો વિલંબ કર્યા વગર યોગ્ય પ્રક્રિયા અનુસરીને તેને બદલાવી લેવી હિતાવહ છે.