બ્રાન્ડેડ દવાઓ કરતા 90% સસ્તી દવાઓ! જાણો કેમ જેનેરિક દવાખાનું છે સૌથી બેસ્ટ બિઝનેસ આઈડિયા
આજના સમયમાં મોંઘવારી આસમાને પહોંચી રહી છે, અને તેની સૌથી વધુ અસર મધ્યમવર્ગીય અને ગરીબ પરિવારોના ખિસ્સા પર ત્યારે પડે છે જ્યારે ઘરમાં કોઈ બીમાર પડે. હોસ્પિટલનો ખર્ચ તો એક તરફ, પરંતુ દવાઓની ભારેખમ કિંમતો ઘણીવાર લોકોનું બજેટ બગાડી નાખે છે. તમે પોતે અનુભવ્યું હશે કે બ્રાન્ડેડ દવાઓ કેટલી મોંઘી હોય છે. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે ભારત સરકારે ‘પ્રધાનમંત્રી ભારતીય જન ઔષધિ યોજના’ ની શરૂઆત કરી છે.
આ યોજના ન માત્ર સામાન્ય લોકોને 50% થી 90% સુધી સસ્તી દવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવે છે, પરંતુ યુવાનો માટે રોજગારીની એક સુવર્ણ તક પણ છે. જો તમે પોતાનો બિઝનેસ શરૂ કરવા માંગતા હોવ અને સાથે સમાજસેવા પણ કરવા માંગતા હોવ, તો જેનેરિક દવાખાનું અથવા જન ઔષધિ કેન્દ્ર ખોલવું એ એક શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. ચાલો જાણીએ તેના માટે શું લાયકાત જોઈએ અને તમે તેને કેવી રીતે શરૂ કરી શકો છો.
1. કેટલું ભણતર જરૂરી છે? (Educational Qualification)
ઘણીવાર લોકોના મનમાં એ સવાલ હોય છે કે શું મેડિકલ સ્ટોર ખોલવા માટે ડોક્ટર કે ખૂબ ભણેલા હોવું જરૂરી છે? તેનો જવાબ ટેકનિકલ છે, પરંતુ સરળ છે.
-
જો તમે પોતે ફાર્માસિસ્ટ છો: જો તમે B.Pharma (બેચલર ઓફ ફાર્મસી) અથવા D.Pharma (ડિપ્લોમા ઇન ફાર્મસી) ની ડિગ્રી લીધી હોય, તો તમે સીધા તમારા નામે અરજી કરી શકો છો.
-
જો તમારી પાસે ડિગ્રી નથી: ગભરાશો નહીં! જો તમે પોતે ફાર્માસિસ્ટ નથી, તો પણ તમે આ કેન્દ્ર ખોલી શકો છો. આ માટે તમારે કોઈ એવી વ્યક્તિને તમારી દુકાન પર કામ પર રાખવી પડશે જેની પાસે ફાર્મસીની ડિગ્રી હોય અને જે સ્ટેટ ફાર્મસી કાઉન્સિલમાં રજિસ્ટર્ડ હોય. અરજી કરતી વખતે તમારે તે ફાર્માસિસ્ટના દસ્તાવેજો જમા કરાવવાના રહેશે.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો: માલિક બનવા માટે માત્ર રોકાણ અને ઈચ્છાશક્તિ જોઈએ, પરંતુ દુકાન ચલાવવા માટે એક સર્ટિફાઈડ ફાર્માસિસ્ટ હોવું અનિવાર્ય છે.
2. જગ્યા અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: કેટલી જમીન અને શું વ્યવસ્થા?
જેનેરિક સ્ટોર ખોલવા માટે તમારે કોઈ મોલ કે બહુ મોટી દુકાનની જરૂર નથી.
-
જગ્યા: તમારી પાસે ઓછામાં ઓછી 120 ચોરસ ફૂટ જગ્યા હોવી જોઈએ. આ જગ્યા તમારી પોતાની હોઈ શકે છે અથવા તમે તેને ભાડે પણ રાખી શકો છો (રેન્ટ એગ્રીમેન્ટ હોવું જરૂરી છે).
-
લોકેશન: પ્રયત્ન કરો કે દુકાન હોસ્પિટલ, ડિસ્પેન્સરી અથવા કોઈ ભીડભાડવાળા રહેણાંક વિસ્તારની નજીક હોય, જેથી દર્દીઓને સરળતાથી ખબર પડી શકે.
-
જરૂરી સાધનો: દવાઓની ગુણવત્તા જાળવી રાખવા માટે દુકાનમાં રેફ્રિજરેટર (અમુક દવાઓને ઠંડી રાખવા માટે), કોમ્પ્યુટર, પ્રિન્ટર અને ઈન્ટરનેટ કનેક્શન હોવું જોઈએ જેથી બિલિંગ અને રેકોર્ડ યોગ્ય રીતે રાખી શકાય.
3. સરકારી સહાય અને રોકાણ (Investment & Govt Support)
આ જ ભાગ છે જે જન ઔષધિ કેન્દ્રને સામાન્ય મેડિકલ સ્ટોરથી અલગ પાડે છે. સરકાર આ પુણ્યના કામમાં તમારી મદદ કરે છે:
-
નાણાકીય સહાય: સરકાર આ કેન્દ્ર ખોલવા માટે 2.5 લાખ રૂપિયા સુધીની આર્થિક મદદ આપે છે. જેમાં ફર્નિચર, ફિક્સર અને કોમ્પ્યુટર જેવા ખર્ચાઓની ભરપાઈ કરવામાં આવે છે.
-
માર્જિન અને કમિશન: દવાઓના વેચાણ પર તમને સીધું 20% પ્રોફિટ માર્જિન મળે છે.
-
ઈન્સેન્ટિવ (પ્રોત્સાહન રાશિ): તમારા માસિક વેચાણના 15% (મહત્તમ 15,000 રૂપિયા પ્રતિ માસ સુધી) તમને પ્રોત્સાહન તરીકે અલગથી મળે છે, જ્યાં સુધી તમારી 2.5 લાખની મર્યાદા પૂરી ન થાય.
-
ઓછું રોકાણ: બ્રાન્ડેડ સ્ટોરની સરખામણીમાં આમાં સ્ટોક રાખવા માટે ખૂબ ઓછી મૂડીની જરૂર પડે છે કારણ કે જેનેરિક દવાઓ ખૂબ સસ્તી હોય છે.
4. લાયસન્સ અને અરજીની પ્રક્રિયા (How to Apply)
જન ઔષધિ કેન્દ્ર ખોલવાની પ્રક્રિયા હવે સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ અને પારદર્શક છે:
-
વેબસાઈટ: તમારે સત્તાવાર પોર્ટલ janaushadhi.gov.in પર જવું પડશે.
-
અરજી ફી: સામાન્ય શ્રેણી માટે અરજી ફી ખૂબ જ મામૂલી (લગભગ 5,000 રૂપિયા) હોય છે, જ્યારે SC/ST અને દિવ્યાંગો માટે તેમાં છૂટછાટની જોગવાઈ પણ હોય છે.
-
જરૂરી દસ્તાવેજો: તમારે આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ, દુકાનની જગ્યાના કાગળો અને ફાર્માસિસ્ટના રજિસ્ટ્રેશન સર્ટિફિકેટની જરૂર પડશે.
-
ડ્રગ લાયસન્સ: એકવાર તમને ‘બ્યુરો ઓફ ફાર્મા પીએસયુ ઓફ ઈન્ડિયા’ (BPPI) તરફથી મંજૂરી મળી જાય, પછી તમારે સ્થાનિક ડ્રગ ઓથોરિટી પાસેથી ‘રિટેલ ડ્રગ લાયસન્સ’ લેવાનું હોય છે.
5. ફાયદાની વાત: કેમ શરૂ કરવો આ બિઝનેસ?
-
સમાજસેવા: તમે ગરીબ દર્દીઓને સસ્તી દવાઓ આપીને તેમના આશીર્વાદ મેળવો છો. જે દવા બહાર 100 રૂપિયામાં મળે છે, તે તમારે ત્યાં 10-20 રૂપિયામાં મળશે.
-
વધતી માંગ: જાગૃતિ વધવાની સાથે હવે લોકો જેનેરિક દવાઓની માંગ વધુ કરી રહ્યા છે. તેથી તમારી દુકાન પર ગ્રાહકોની અછત રહેશે નહીં.
-
માર્કેટિંગમાં સરળતા: કારણ કે આ સરકારી યોજના છે, તેથી લોકોનો ભરોસો આના પર વધુ હોય છે. સરકાર પોતે રેડિયો, ટીવી અને અખબારો દ્વારા આ યોજનાનો પ્રચાર કરે છે, જેનો ફાયદો તમને મળે છે.
ઉજ્જવળ ભવિષ્યની શરૂઆત
જેનેરિક દવાખાનું ખોલવું એ આજના સમયનો સૌથી ‘સેફ’ અને સન્માનજનક બિઝનેસ છે. જેમાં જોખમ ઓછું છે અને નફાની સાથે સાથે આત્મસંતોષ પણ વધુ છે. જો તમારી પાસે યોગ્ય જગ્યા છે અને તમે કંઈક સાર્થક કરવા માંગો છો, તો આજે જ આ દિશામાં ડગ માંડો. આ ન માત્ર તમારા પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ સુધારશે, પરંતુ દેશના સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રમાં પણ તમારો મોટો ફાળો હશે.

3. સરકારી સહાય અને રોકાણ (Investment & Govt Support)