યુએસ ટ્રેઝરીના બોન્ડ બાયબેક નિર્ણયથી ડોલરમાં ઘટાડો: ભારતીય રૂપિયાને મળ્યો સપોર્ટ
વૈશ્વિક ચલણ બજારમાં અમેરિકન ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયામાં આજે સકારાત્મક ગતિવિધિ જોવા મળી છે. ગુરુવાર, ૨૦ ઓગસ્ટના રોજ કારોબારી સેશનની શરૂઆતમાં ભારતીય રૂપિયો ૧૯ પૈસા મજબૂત થઈને ૯૫.૫૬ ના સ્તરે ખુલ્યો હતો. અમેરિકી ડોલર (ગ્રીનબેક) માં જોવા મળેલા આંતરરાષ્ટ્રીય ઘટાડાને કારણે ભારતીય ચલણને સીધો સપોર્ટ મળ્યો છે. યુએસ ટ્રેઝરી વિભાગ દ્વારા લાંબા ગાળાના સરકારી બોન્ડ્સના બાયબેક વધારવાની અને બોન્ડ માર્કેટ પરનું દબાણ હળવું કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત કર્યા બાદ ડોલર ઇન્ડેક્સ ઘટીને છેલ્લા ત્રણ મહિનાના નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો છે.
યુએસ ટ્રેઝરી બોન્ડ બાયબેક અને ડોલરમાં કડાકો
બુધવારના કારોબારમાં ડોલર ઇન્ડેક્સમાં ૦.૮૮% નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જે માર્ચ મહિનાના મધ્ય બાદનો સૌથી તીવ્ર એક દિવસીય ઘટાડો ગણાવવામાં આવે છે. યુએસ ટ્રેઝરીએ લાંબા ગાળાના બોન્ડ્સ માટે પોતાના લિક્વિડિટી-સપોર્ટ ઓપરેશન્સનું કદ બમણું કરવાની યોજના જાહેર કરી છે.
અમેરિકામાં વધી રહેલા ફુગાવા (ઇન્ફ્લેશન) અને વધતા ટર્મ પ્રીમિયમની ચિંતાઓને કારણે તાજેતરમાં લાંબા ગાળાના યુએસ ટ્રેઝરી બોન્ડ્સમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી હતી. આ વેચવાલીના કારણે ૩૦ વર્ષના યુએસ ટ્રેઝરી યીલ્ડ વર્ષ ૨૦૦૭ પછીના સૌથી ઉચ્ચતમ સ્તરે પહોંચી ગયા હતા, જેને નિયંત્રિત કરવા માટે અમેરિકી નાણા વિભાગે બાયબેકનો સહારો લેવો પડ્યો છે.
યીલ્ડમાં ઘટાડો અને આર્થિક વિશ્લેષણ
યુએસ ટ્રેઝરીની આ જાહેરાત બાદ તુરંત જ ૩૦ વર્ષના યુએસ ટ્રેઝરી યીલ્ડમાં આશરે ૧૬ બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો થયો હતો અને તે ઘટીને ૫.૧૮% ના સ્તરે આવી ગયા હતા. આ જ રીતે ૧૦ વર્ષના ટ્રેઝરી યીલ્ડ પણ ઘટીને ૪.૬૪% પર પહોંચી ગયા હતા.
નાણાકીય વિશ્લેષકોએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે ટ્રેઝરીનું આ પગલું કોઈ નવી ક્વાન્ટિટેટિવ ઇઝિંગ (QE) ની શરૂઆત નથી. જાણીતી આંતરરાષ્ટ્રીય બેંક ING ના અહેવાલ મુજબ, લાંબા ગાળાના બોન્ડ્સની ખરીદી માટેનું ધિરાણ મુખ્યત્વે ટૂંકા ગાળાના દેવા (Short-term Debt) દ્વારા કરવામાં આવશે.
રૂપિયાની આગળની ચાલ પર નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય
જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યૂઝ એજન્સી રોઇટર્સ સાથે વાતચીત કરતા ચલણી બજારના ટ્રેડર્સ અને નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું છે કે રૂપિયામાં આવેલો આ સુધારો લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહેવાની શક્યતા ઓછી છે. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ અને આગામી સમયમાં એશિયન ચલણો માટે વ્યક્ત કરવામાં આવેલા નબળા આઉટલુકને કારણે રૂપિયાની રિકવરી પ્રારંભિક લાભથી વધુ આગળ વધવામાં મર્યાદિત રહી શકે છે. છતાં પણ, યુએસ બોન્ડ માર્કેટમાં ઘટેલી અસ્થિરતાથી ભારતીય ફોરેક્સ તાત્કાલિક ધોરણે મોટી રાહત મળી છે.
