પરીક્ષા વગર મળશે વાર્ષિક 80 હજાર રૂપિયા! જાણો કયા વિદ્યાર્થીઓને મળશે આ સ્કોલરશિપનો લાભ

સાયન્સ પ્રવાહના હોંશિયાર વિદ્યાર્થીઓ માટે સરકારની મોટી ભેટ, જાણી લો અરજી કરવાની પૂરી પ્રોસેસ.

દેશમાં દર વર્ષે લાખો વિદ્યાર્થીઓ 12મું પાસ કર્યા પછી આગળના અભ્યાસ માટે મોટા-મોટા સપના જુએ છે. પરંતુ ઘણીવાર પરિવારની નબળી આર્થિક સ્થિતિ તેમના આ સપનાના રસ્તામાં સૌથી મોટી અડચણ બની જાય છે. ખાસ કરીને સાયન્સ સ્ટ્રીમ (વિજ્ઞાન પ્રવાહ) ના સ્ટુડન્ટ્સ માટે આગળના ઉચ્ચ શિક્ષણ (Higher Education) નો ખર્ચ ઉઠાવવો ઘણો મુશ્કેલ સાબિત થાય છે.

જો તમે પણ આવી જ કોઈ સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા છો અથવા આર્થિક તંગીના કારણે ભણવાનું છોડવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો તમારા માટે એક ખૂબ જ શાનદાર ખુશખબર છે. શું તમને ખબર છે કે ભારત સરકાર સાયન્સના હોંશિયાર વિદ્યાર્થીઓને દર વર્ષે 80,000 રૂપિયાની મોટી સ્કોલરશિપ આપી રહી છે? અને સૌથી મજાની વાત એ છે કે આ સ્કોલરશિપ મેળવવા માટે તમારે કોઈ પણ પ્રકારની અલગથી અઘરી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા (Competitive Exam) પાસ કરવાની જરૂર નથી. ચાલો જાણીએ શું છે આ યોજના અને તમે આનો લાભ કેવી રીતે લઈ શકો છો.

શું છે INSPIRE સ્કોલરશિપ?

વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રમાં દેશને આગળ વધારવા અને યુવાનોને આકર્ષિત કરવા માટે કેન્દ્ર સરકારના વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી વિભાગ (DST) દ્વારા એક વિશેષ યોજના ચલાવવામાં આવે છે, જેનું નામ છે— INSPIRE (Innovation in Science Pursuit for Inspired Research) Scholarship।

આ સ્કોલરશિપ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશના એવા હોંશિયાર અને પ્રતિભાશાળી વિદ્યાર્થીઓને આર્થિક પ્રોત્સાહન આપવાનો છે, જેઓ ભવિષ્યમાં વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં રિસર્ચ (સંશોધન) કરવા માંગે છે અને સાયન્ટિસ્ટ (વૈજ્ઞાનિક) બનીને દેશના વિકાસમાં પોતાનું યોગદાન આપવા માંગે છે. આ અંતર્ગત ગ્રેજ્યુએશન (UG) અને પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન (PG) સ્તરે બેઝિક અને નેચરલ સાયન્સનો અભ્યાસ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓને દર વર્ષે ભારે આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે.

‘આત્મનિર્ભર ભારત’ તરફ વધુ એક ડગલું: નૌસેના ખરીદશે ખાસ મિની સબમરીન, સમુદ્રમાં મારકોસ કમાન્ડો રહેશે વધુ ઘાતક

NEET રી-એગ્ઝામ માટે NTAની કડક સુરક્ષા, જાણી લો પરીક્ષા કેન્દ્ર પર જવાના નવા નિયમો

કેટલી મળે છે સ્કોલરશિપની રકમ?

આ યોજના અંતર્ગત પસંદગી પામેલા વિદ્યાર્થીઓને સરકાર તરફથી કુલ 80,000 રૂપિયા પ્રતિ વર્ષ આપવામાં આવે છે. આ રકમને બે અલગ-અલગ ભાગમાં વહેંચવામાં આવી છે:

• વાર્ષિક 60,000 રૂપિયા (રોકડ સહાય): આ રકમ વિદ્યાર્થીને પોતાના નિયમિત અભ્યાસના ખર્ચ માટે આપવામાં આવે છે, જે 5,000 રૂપિયા પ્રતિ મહિનાના હિસાબથી સીધા વિદ્યાર્થીના બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે.

• વાર્ષિક 20,000 રૂપિયા (રિસર્ચ ગ્રાન્ટ): આ રકમ વિદ્યાર્થીને અલગથી મળે છે, જેનો ઉપયોગ તેઓ પોતાના ફરજિયાત સમર રિસર્ચ પ્રોજેક્ટ (Summer Research Project), ઇન્ટર્નશિપ અને અન્ય વૈજ્ઞાનિક પ્રવૃત્તિઓ દરમિયાન થતા ખર્ચ માટે કરી શકે છે.

નોંધ: આ આર્થિક સહાય વધુમાં વધુ 5 વર્ષ સુધી અથવા તો તમારા ગ્રેજ્યુએશન અને પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન (B.Sc. અને M.Sc.) નો અભ્યાસ પૂરો થાય ત્યાં સુધી, જે વહેલું હોય તે મુજબ, સતત મળતી રહે છે.

કોણ કરી શકે છે અરજી?

આ શ્રેષ્ઠ સ્કોલરશિપનો લાભ લેવા માટે વિદ્યાર્થીઓએ કેટલીક જરૂરી પાત્રતાના માપદંડો પૂરા કરવાના રહેશે:

1. વય મર્યાદા: અરજી કરનાર વિદ્યાર્થીની ઉંમર 17 વર્ષથી 22 વર્ષની વચ્ચે હોવી જોઈએ.

2. 12માં ધોરણમાં શાનદાર પ્રદર્શન: વિદ્યાર્થીએ પોતાના 12માં ધોરણની બોર્ડ પરીક્ષામાં (પછી તે રાજ્યનું બોર્ડ હોય કે કેન્દ્રીય બોર્ડ જેમ કે CBSE/ICSE) પોતાના બોર્ડના ટોપ 1 ટકા (Top 1%) વિદ્યાર્થીઓની યાદીમાં સ્થાન મેળવ્યું હોવું જોઈએ.

3. સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓના આધારે: આ સિવાય, જે વિદ્યાર્થીઓએ JEE Main, JEE Advanced કે NEET જેવી રાષ્ટ્રીય સ્તરની પરીક્ષાઓમાં ટોપ 10,000 રેન્ક મેળવ્યો છે અને તેઓ નેચરલ સાયન્સ કોર્સમાં એડમિશન લઈ રહ્યા છે, તેઓ પણ આના માટે પાત્ર છે.

4. પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓના વિદ્યાર્થીઓ: જો કોઈ વિદ્યાર્થીએ IISER, NISER, DAE-CBS જેવી દેશની અગ્રણી વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાઓમાં એડમિશન લીધું છે, અથવા તો KVPY, NTSE, JBNSTS જેવી પરીક્ષાઓ પાસ કરી છે કે સાયન્સ ઓલિમ્પિયાડમાં કોઈ મેડલ જીત્યો છે, તો તેમને પણ આ યોજનાનો સીધો લાભ મળી શકે છે.

કયા વિષયોનો અભ્યાસ કરવા પર ફાયદો મળશે?

આ સ્કોલરશિપ માત્ર ‘બેઝિક અને નેચરલ સાયન્સ’ (Basic & Natural Sciences) માટે છે. જેમાં નીચેના વિષયોનો સમાવેશ થાય છે:

• ફિઝિક્સ (ભૌતિક વિજ્ઞાન)

• કેમિસ્ટ્રી (રસાયણ વિજ્ઞાન)

• મેથેમેટિક્સ (ગણિત)

• બાયોલોજી (જીવ વિજ્ઞાન)

• સ્ટેટિસ્ટિક્સ (આંકડાશાસ્ત્ર)

• જીઓલોજી (ભૂસ્તરશાસ્ત્ર)

• એસ્ટ્રોફિઝિક્સ અને એસ્ટ્રોનોમી (ખગોળ વિજ્ઞાન)

કયા વિદ્યાર્થીઓને આનો લાભ નહીં મળે?

ઘણીવાર ઘણા વિદ્યાર્થીઓ એવું માની લે છે કે આ સ્કોલરશિપ સાયન્સના તમામ સ્ટુડન્ટ્સ માટે છે, પરંતુ એવું નથી. આ યોજના ટેકનિકલ કે પ્રોફેશનલ કોર્સ માટે નથી. તેથી એન્જિનિયરિંગ (B.Tech), મેડિકલ (MBBS/BDS), ફાર્મસી, નર્સિંગ, એગ્રીકલ્ચર કે અન્ય કોઈ પણ પ્રકારના પ્રોફેશનલ કોર્સ નો અભ્યાસ કરનારા વિદ્યાર્થીઓ આ સ્કોલરશિપ માટે અરજી કરી શકતા નથી.

સૌરવ ગાંગુલીને મોટો ઝટકો: પશ્ચિમ બંગાળ સરકારનો સુરક્ષા બાબતે મોટો નિર્ણય

માસ્ટર્સ ભણવાનું સપનું હવે થશે પૂરું! UGC આપી રહ્યું છે વિદ્યાર્થીઓને મોટી આર્થિક સહાય

અરજી કરવાની પૂરી પ્રક્રિયા શું છે?

INSPIRE સ્કોલરશિપ માટે અરજી કરવાની પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે ઓનલાઇન છે.

• સૌથી પહેલા વિદ્યાર્થીએ INSPIRE ના સત્તાવાર વેબ પોર્ટલ પર જવું પડશે.

• ત્યાં પોતાને રજીસ્ટર કરીને એક નવું યુઝર પ્રોફાઇલ બનાવવું પડશે.

• આ પછી એપ્લિકેશન ફોર્મમાં પોતાની બધી જરૂરી વિગતો ભરવાની રહેશે અને માંગેલા દસ્તાવેજો જેવા કે— 12માની માર્કશીટ, બોર્ડનું એલિજિબિલિટી સર્ટિફિકેટ, રેન્ક સર્ટિફિકેટ કે પાસપોર્ટ સાઇઝ ફોટો અપલોડ કરવાના રહેશે.

• જરૂરી શરત: આ સ્કોલરશિપના પૈસા સીધા બેંક ખાતામાં આવે છે, તેથી અરજી કરનાર વિદ્યાર્થીના નામે સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI) માં એક એક્ટિવ સેવિંગ બેંક એકાઉન્ટ (બચત ખાતું) હોવું અનિવાર્ય છે.

જો તમે પણ વિજ્ઞાનની દુનિયામાં તમારી કારકિર્દી બનાવવા માંગો છો અને તમારી યોગ્યતા આના દાયરામાં આવે છે, તો મોડું કર્યા વગર આ શાનદાર તકનો લાભ લો અને આજે જ આના માટે એપ્લાય કરો!