બાંગ્લાદેશમાં શેખ હસીના સામે રાજદ્રોહનો કેસ; શું ભારત તેમને પાછા મોકલશે? વિદેશ મંત્રાલયનું મોટું નિવેદન
બાંગ્લાદેશના પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીના જેઓ ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ થી ભારતમાં આશ્રય લઈ રહ્યા છે, તેમને પરત મેળવવા માટે બાંગ્લાદેશની વર્તમાન સરકારે કાયદાકીય શિકંજો કસ્યો છે. ૧૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ મળેલી માહિતી મુજબ, આવતીકાલે એટલે કે ૧૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ ઢાકાની કોર્ટ શેખ હસીના અને અન્ય ૨૮૫ લોકો સામે રાજદ્રોહના ગંભીર આરોપો ઘડવા પર સુનાવણી હાથ ધરશે.
૧. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયનું સત્તાવાર વલણ
આજે ૧૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે પત્રકાર પરિષદમાં જણાવ્યું કે, “અમને બાંગ્લાદેશ સરકાર તરફથી શેખ હસીનાના પ્રત્યાર્પણ અંગેની વિનંતી મળી છે. આ એક ન્યાયિક અને આંતરિક કાનૂની પ્રક્રિયા છે, જેની અમે હાલ વિચારણા કરી રહ્યા છીએ.” ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ બાંગ્લાદેશની સ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે અને બંને દેશો દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો દ્વારા સહયોગ વધારવા સંમત થયા છે.
૨. ‘જોય બાંગ્લા બ્રિગેડ’ અને રાજદ્રોહના આરોપો
શેખ હસીના વિરુદ્ધ મુખ્ય આરોપ એ છે કે તેમણે ૧૯ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૪ ના રોજ ભારતમાં રહીને ઓનલાઈન માધ્યમથી “જોય બાંગ્લા બ્રિગેડ” ની બેઠક કરી હતી. આ બેઠકમાં મુહમ્મદ યુનુસના નેતૃત્વવાળી તત્કાલીન સરકારને ઉથલાવી પાડવાનું કાવતરું ઘડવામાં આવ્યું હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. આ કેસમાં ૨૮૬ આરોપીઓમાંથી ૨૫૯ હજુ પણ ફરાર છે, અને બાંગ્લાદેશની સીઆઈડી (CID) એ આ તમામને દેશદ્રોહી જાહેર કર્યા છે.
૩. ભારત-બાંગ્લાદેશ સંબંધોનું ભાવિ
૧૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે સંકેત આપ્યા છે કે ભારત પડોશી દેશ સાથેના સંબંધોને વ્યક્તિગત મુદ્દાઓથી ઉપર રાખવા માંગે છે. ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે ટૂંક સમયમાં ઉચ્ચ સ્તરીય સત્તાવાર બેઠકો યોજાય તેવી શક્યતા છે. જોકે, શેખ હસીનાને પરત મોકલવા એ ભારત માટે એક નૈતિક અને રાજદ્વારી પડકાર છે, કારણ કે તેઓ લાંબા સમય સુધી ભારતના વિશ્વાસુ સાથી રહ્યા છે.
૧૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના આ ઘટનાક્રમ બાદ હવે જોવાનું એ રહેશે કે ભારત કાયદાકીય પ્રક્રિયાને અનુસરે છે કે રાજદ્વારી આશ્રય (Asylum) ને પ્રાથમિકતા આપે છે. આ નિર્ણય ભારતની પડોશી નીતિ માટે અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થશે.
