ચાંદીની ચમક ફીકી પડી: MCX પર ચાંદીના વાયદા ભાવમાં ભારે કડાકો
ભારતીય કોમોડિટી માર્કેટ અને બુલિયન બજારમાંથી કિંમતી ધાતુઓના ખરીદદારો માટે રાહતના મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. સોનાની સાથેસાથે ચાંદીના બજારમાં પણ છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સતત ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. શનિવાર અને રવિવારે સત્તાવાર બજાર બંધ રહેતું હોવા છતાં, મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) અને દેશના મુખ્ય બુલિયન બજારોમાં ચાંદીના ભાવ ભારે દબાણ હેઠળ નજરે પડી રહ્યા છે.
તાજેતરના આંકડાઓ મુજબ, એમસીએક્સ પર ચાંદીનો વાયદો ૧.૭૫ ટકા એટલે કે ૩,૪૯૯ રૂપિયા ઘટીને ૧,૯૬,૧૦૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોના સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે પાછલા ટ્રેડિંગ સત્રમાં ચાંદી ૧,૯૯,૫૯૯ રૂપિયા પ્રતિ કિલો પર બંધ થઈ હતી. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ ચાંદી નબળાઈ દર્શાવી રહી છે, જ્યાં પ્રતિ ઔંસ ચાંદીનો ભાવ ૫૩.૯૬ ડૉલર આસપાસ પહોંચી ગયો છે.
દેશના વિવિધ શહેરોમાં ચાંદીની પ્રવર્તમાન સ્થિતિ અને દરો
ઓલ ઈન્ડિયા સરાફા એસોસિએશન અને બુલિયન માર્કેટના અહેવાલો મુજબ, રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીના બજારમાં ચાંદીનો ભાવ તમામ કર સહિત ઘટીને આશરે ૨,૨૦,૦૦૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલો બોલાઈ રહ્યો છે. ગુડ રિટર્ન્સના ડેટા પ્રમાણે પણ દેશના મોટાભાગના શહેરોમાં ચાંદી ૨,૨૦,૦૦૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોના સ્તરે નોંધાઈ છે.
દેશના વિવિધ મહાનગરો અને રાજ્યોમાં સ્થાનિક ટેક્સ અને પરિવહન ખર્ચના આધારે દરોમાં સામાન્ય તફાવત જોવા મળે છે. ઉદાહરણ તરીકે, રાજધાની દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા, પટના, લખનૌ, અયોધ્યા, કાનપુર, નોઈડા, ગુરુગ્રામ, ચંદીગઢ, જયપુર, ભોપાલ, ઇન્દોર તેમજ ગુજરાતના અમદાવાદ અને વડોદરા શહેરોમાં પ્રતિ કિલો ચાંદીનો સરેરાશ ભાવ ૨,૨૦,૦૦૦ રૂપિયા આસપાસ ચાલી રહ્યો છે. જો કે, ચેન્નાઈ જેવા કેટલાક દક્ષિણ ભારતીય શહેરોમાં ચાંદીનો ભાવ ૨,૨૪,૯૦૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલો સુધી નોંધાયો છે.
વાયદા બજારમાં ઘટાડાનું કારણ અને હાજર માંગ
સ્થાનિક બજારમાં નબળી હાજર માંગ (Spot Demand) અને વેપારીઓ દ્વારા પોતાના સોદાઓનું કદ ઘટાડવાને કારણે શુક્રવારે વાયદા વેપારમાં ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ પર ડિસેમ્બર ડિલિવરી માટેના ચાંદીના કોન્ટ્રાક્ટનો ભાવ ૪,૧૯૧ રૂપિયા એટલે કે ૨.૧ ટકા ઘટીને ૧,૯૫,૪૦૮ રૂપિયા પ્રતિ કિલો પર સેટલ થયો હતો.
વૈશ્વિક સ્તરે પણ ન્યૂ યોર્ક બજારમાં ચાંદીના ભાવ ૧.૦૧ ટકા ઘટીને ૫૪.૦૧ ડૉલર પ્રતિ ઔંસ પર ટ્રેડ થયા હતા. બજારના વેપારીઓના મતે, વ્યાપારીઓ દ્વારા કરવામાં આવી રહેલી સતત વેચવાલીના કારણે વાયદા બજારમાં ચાંદીના ભાવો સતત નીચે તરફ સરકી રહ્યા છે.
બજાર નિષ્ણાતોનું વિશ્લેષણ અને વૈશ્વિક પરિબળો
કોમોડિટી બજારના વિશ્લેષકોના મતે, ચાંદીના ભાવમાં આવેલા આ તીવ્ર ઘટાડા પાછળ વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલી આર્થિક હલચલ જવાબદાર છે. સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ-ભાષાના અહેવાલ મુજબ, ચોઈસ બ્રોકિંગના કોમોડિટી વિશ્લેષક પિંકી યાદવે જણાવ્યું હતું કે શેરબજારમાં વ્યાપક વેચવાલી વચ્ચે છેલ્લા એક મહિનામાં ચાંદીના ભાવમાં લગભગ ૧૪ ટકાનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે.
ટેકનોલોજી શેરોમાં થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ કરવા માટે રોકાણકારો અને ફંડ હાઉસિસ કિંમતી ધાતુઓમાં પોતાના હોલ્ડિંગ્સ વેચી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા ભૂ-રાજકીય તણાવ, ડોલર ઇન્ડેક્સમાં મજબૂતાઈ, બોન્ડ યીલ્ડમાં સતત વધારો અને ફુગાવાના ભયને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ ૧૧૫ ડૉલર સુધી પહોંચી ગયા છે. આ પરિબળોને કારણે લાંબા સમય સુધી વ્યાજ દર ઊંચા રહેવાની શક્યતા પ્રબળ બની છે, જેણે ચાંદીના બજાર પર વધારાનું દબાણ સર્જ્યું છે.
