સોનાની ચમક ફીકી પડી
ભારતીય જ્વેલરી બજાર અને કોમોડિટી માર્કેટમાંથી સોનાના ગ્રાહકો માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી કિંમતી ધાતુઓના બજારમાં સતત ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. શનિવાર અને રવિવારે સત્તાવાર બજાર બંધ રહેતું હોવા છતાં, મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) અને દેશના મુખ્ય બુલિયન બજારોમાં સોનાના ભાવ દબાણ હેઠળ નજરે પડી રહ્યા છે.
તાજેતરના આંકડાઓ મુજબ, એમસીએક્સ પર ૨૪ કેરેટ સોનાનો વાયદો ૦.૮૧ ટકા એટલે કે ૧,૧૫૯ રૂપિયા ઘટીને ૧,૪૨,૧૫૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામના સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે પાછલા ટ્રેડિંગ દિવસે સોનું ૧,૪૩,૩૦૯ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ પર બંધ થયું હતું. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ સોનું નબળાઈ દર્શાવી રહ્યું છે, જ્યાં પ્રતિ ઔંસ સોનાનો ભાવ ૪,૦૧૦.૦૦ ડૉલર આસપાસ પહોંચી ગયો છે.
દેશના વિવિધ શહેરોમાં સોનાની પ્રવર્તમાન સ્થિતિ અને કેરેટવાર ભાવ
બુલિયન બજારના સત્તાવાર અહેવાલો મુજબ, રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીના બજારમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ તમામ કર સહિત ઘટીને ૧,૪૬,૧૦૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ આસપાસ બોલાઈ રહ્યો છે. ઓલ-ઇન્ડિયા એવરેજ ગુડરિટર્ન્સના ડેટા પ્રમાણે, બજારમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો સરેરાશ ભાવ ૧,૪૨,૬૩૦ રૂપિયા, ૨૨ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૩૦,૭૫૦ રૂપિયા અને ૧૮ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૦૬,૮૬૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ નોંધાયો છે.
દેશના વિવિધ મહાનગરો અને રાજ્યોમાં સ્થાનિક ટેક્સ અને જ્વેલરી એસોસિએશનના આધારે દરોમાં થોડો તફાવત જોવા મળે છે. ઉદાહરણ તરીકે, રાજધાની દિલ્હી અને લખનૌ, અયોધ્યા, કાનપુર, નોઈડા, ગુરુગ્રામ જેવા ઉત્તર પ્રદેશ-એનસીઆરના શહેરોમાં ૨૪ કેરેટ સોનું ૧,૪૨,૬૩૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ છે. આર્થિક રાજધાની મુંબઈ, કોલકાતા અને ચેન્નાઈ જેવા મેટ્રો શહેરોમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ આશરે ૧,૪૨,૪૮૦ થી ૧,૪૨,૪૩૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામની આસપાસ ચાલી રહ્યો છે.
ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોની વાત કરીએ તો, અમદાવાદ અને વડોદરામાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૪૨,૪૩૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ, ૨૨ કેરેટ સોનું ૧,૩૦,૬૫૦ રૂપિયા અને ૧૮ કેરેટ સોનું ૧,૦૬,૮૬૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ નોંધાયું છે. આ ઉપરાંત પટના, જયપુર, ઇન્દોર અને ભોપાલ જેવા શહેરોમાં પણ સોનાના દરોમાં સમાન પ્રકારની નરમાઈ જોવા મળી રહી છે.
વાયદા બજારમાં ઘટાડાનું કારણ અને હાજર માંગ
સ્થાનિક બજારમાં નબળી હાજર માંગ (Spot Demand) અને સટોડિયાઓ દ્વારા પોતાના સોદાઓનું કદ ઘટાડવાને કારણે શુક્રવારે વાયદા વેપારમાં સોનાના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ પર ડિસેમ્બર ડિલિવરી માટેના ગોલ્ડ કોન્ટ્રાક્ટનો ભાવ ૧,૨૩૦ રૂપિયા એટલે કે ૦.૮૬ ટકા ઘટીને ૧,૪૨,૦૭૯ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ પર સેટલ થયો હતો.
વૈશ્વિક સ્તરે પણ ન્યૂ યોર્ક બજારમાં સોનું ૦.२૬ ટકા ઘટીને ૪,૦૧૪.૨૩ ડૉલર પ્રતિ ઔંસ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. બજારના વેપારીઓના મતે, તહેવારોની મોસમ હોવા છતાં ઊંચા ભાવોને કારણે છૂટક ગ્રાહકોની ખરીદી મર્યાદિત રહી છે, જેના કારણે બજારમાં તેજીને અલ્પવિરામ મળ્યો છે.
બજાર નિષ્ણાતોનું વિશ્લેષણ અને વૈશ્વિક પરિબળો
કોમોડિટી બજારના દિગ્ગજ વિશ્લેષકોના મતે, સોનાના ભાવમાં આવેલા આ તાજેતરના ઘટાડા પાછળ કેટલાક મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય અને મેક્રો-ઇકોનોમિક કારણો જવાબદાર છે. એચડીએફસી સિક્યોરિટીઝના સિનિયર કોમોડિટી એનાલિસ્ટ સૌમિલ ગાંધીના જણાવ્યા અનુસાર, વૈશ્વિક બજારોમાંથી પ્રાપ્ત થઈ રહેલા સતત નબળા સંકેતોને કારણે સ્થાનિક બજારમાં સોનાના ભાવ જુલાઈ મહિનાની શરૂઆતથી અત્યાર સુધીના સૌથી નીચા સ્તરે આવી ગયા છે.
ચોઇસ બ્રોકિંગના કોમોડિટી એક્સપર્ટ પિંકી યાદવે ઉમેર્યું હતું કે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૂ-રાજકીય તણાવ, વૈશ્વિક સ્તરે ડોલર ઇન્ડેક્સમાં મજબૂતાઈ, યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં સતત વધારો અને ફુગાવાના જોખમને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવોમાં પણ ઉછાળો આવ્યો છે. આ વૈશ્વિક પરિબળોને કારણે યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરો લાંબા સમય સુધી ઊંચા જાળવી રાખવાની સંભાવના પ્રબળ બની છે, જેણે સોનાના રોકાણકારો પર દબાણ વધાર્યું છે અને ભાવ નીચે તરફ ધકેલાયા છે.
