મુંબઈ, દિલ્હી અને પટના સહિતના શહેરોમાં ચાંદીના પ્રવાહો: એક વર્ષ કરતાં વધુ સમયગાળાના નીચા સ્તરે ભાવ
વર્ષ ૨૦૨૬ ની શરૂઆતમાં ચાંદીના બજારમાં જોવા મળેલી ઐતિહાસિક તેજી હવે સંપૂર્ણપણે ઓસરી ગઈ છે અને કિંમતી ધાતુના ભાવ એક વર્ષ કરતાં વધુ સમયગાળાના સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચી ગયા છે. તાજેતરના ઘટાડા સાથે એક કિલોગ્રામ ચાંદીના ભાવમાં માત્ર ૧૦ દિવસના ગાળામાં ₹૨૫,૧૦૦ નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. બજારના ઘટનાક્રમ મુજબ, આજના ઘટાડા સાથે એક કિલો ચાંદી ₹૨૫,૧૦૦ સસ્તી થઈ છે, જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ચાંદીના ભાવ લગભગ ૧ ટકા ઘટીને $૪૨.૬૨ પ્રતિ ઔંસ પર આવી ગયા છે.
ઘરેલુ બજારમાં પણ ચાંદી પર વેચવાલીનું દબાણ યથાવત રહ્યું છે. શુક્રવારે ભારતમાં ચાંદીના ભાવમાં ₹૪,૦૦૦ નો ઘટાડો થતાં તે ઘટીને ₹૧.૫૮ લાખ પ્રતિ કિલો પર પહોંચ્યા હતા. સતત ઘટાડાને કારણે મુંબઈ, દિલ્હી, પટના સહિત દેશના વિવિધ બજારોમાં વેપારીઓ અને ખરીદદારો બંનેની નજર હવે આગામી સત્રોમાં ભાવ સ્થિર થાય છે કે વધુ દબાણ રહે છે તેના પર મંડાયેલી છે.
૨૯ જાન્યુઆરીની ટોચથી ૬૦ ટકાથી વધુનો ઘટાડો
આંતરરાષ્ટ્રીય અને સ્થાનિક બંને બજારોમાં ચાંદીની ચાલમાં મોટો પલટો જોવા મળ્યો છે. ૨૯ જાન્યુઆરીના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ચાંદી પ્રતિ ઔંસ $૧૨૧ ની ઊંચી સપાટીએ પહોંચી હતી. ત્યારબાદ ૧૮ નવેમ્બર સુધીમાં તે ઘટીને $૪૬ ની આસપાસ આવી ગઈ હતી અને હવે ઘટીને $૪૨ ના સ્તર નજીક પહોંચી છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ચાંદીએ પોતાની આંતરરાષ્ટ્રીય ટોચની સરખામણીમાં ૬૦ ટકાથી વધુનો ઘટાડો નોંધાવ્યો છે.
ભારતીય બજારમાં પણ ૨૯ જાન્યુઆરીએ ચાંદી પ્રતિ કિલોગ્રામ ₹૩,૮૪,૬૩૨ ની રેકોર્ડ ઊંચી સપાટીએ પહોંચી હતી. ત્યાંથી સતત નરમાઈના વલણ વચ્ચે ૨૦ નવેમ્બર સુધીમાં ભાવ ઘટીને પ્રતિ કિલોગ્રામ ₹૧.૪૮ લાખ થી ₹૧.૫૧ લાખની રેન્જમાં આવી ગયા હતા. આટલા ટૂંકા સમયમાં રેકોર્ડ ઊંચાઈથી આટલો મોટો ઘટાડો થતાં બજારના સહભાગીઓમાં સાવચેતીનું વાતાવરણ જોવા મળી રહ્યું છે.
સોના કરતાં ચાંદીને વધુ ફટકો: ગોલ્ડ-સિલ્વર રેશિયો ૮૨ થી ઉપર
બજાર વિશ્લેષકોના મતે, હાલના ઘટાડાના તબક્કામાં સોનાની તુલનામાં ચાંદીને વધુ નુકસાન સહન કરવું પડી રહ્યું છે. ‘સોના-ચાંદી ગુણોત્તર’ (Gold-Silver Ratio) આ સ્થિતિની પુષ્ટિ કરે છે. આ ગુણોત્તર એ દર્શાવે છે કે એક ઔંસ સોનું ખરીદવા માટે કેટલા ઔંસ ચાંદીની જરૂર પડે છે. શુક્રવારે આ ગુણોત્તર ૮૦ થી વધીને ૮૨ થી વધુના સ્તરે પહોંચી ગયો છે, જે સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે સોનાની સરખામણીમાં ચાંદી વધુ નબળી પડી છે.
સામાન્ય રીતે જ્યારે ઊંચા વ્યાજ દરો અને મજબૂત અમેરિકી ડોલર વેચવાલીને વેગ આપે છે, ત્યારે ચાંદીમાં વધુ તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળે છે. બીજી તરફ, છેલ્લા એક મહિનામાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલ (Brent Crude) ના ભાવમાં લગભગ ૧૫ ટકાનો ઘટાડો થયો છે અને તે પ્રતિ બેરલ $૯૩ ની નીચે આવી ગયા છે, પરંતુ ક્રૂડના આ ઘટાડાથી ચાંદીના ભાવને કોઈ ટેકો મળ્યો નથી. મુંબઈ, દિલ્હી અને પટના જેવા મુખ્ય બજારોમાં વેપારીઓ માને છે કે ડોલરની ચાલ, વ્યાજ દરોના સંકેતો અને ઔદ્યોગિક માંગ પર નજર રાખ્યા વિના ચાંદીમાં ઝડપી રિકવરીનો અંદાજ લગાવવો મુશ્કેલ છે.
