80મા સ્વતંત્રતા દિવસે કોંગ્રેસ કાર્યાલય પર ધ્વજવંદન દરમિયાન ‘વંદે માતરમ’ ગાન પર વિવાદ

દેશના ૮૦મા સ્વતંત્રતા દિવસ નિમિત્તે જ્યાં એક તરફ સમગ્ર રાષ્ટ્ર આઝાદીના પર્વનો આનંદ મણાવી રહ્યું હતું, ત્યાં બીજી તરફ અકબર રોડ સ્થિત કોંગ્રેસ મુખ્યાલય ખાતે યોજાયેલા ધ્વજવંદન સમારોહમાં એક નવો રાજકીય વિવાદ સામે આવ્યો છે. સ્વતંત્રતા દિવસની ઉજવણી દરમિયાન રાષ્ટ્રીય ગીત “વંદે માતરમ” ના સંપૂર્ણ સંસ્કરણના ગાન અંગે કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા સોનિયા ગાંધીએ વાંધો ઉઠાવ્યો હોવાના અહેવાલો અને વિડિયો સામે આવ્યા બાદ રાજકીય ગરમાવો આવી ગયો છે.

૮૦મા સ્વતંત્રતા દિવસ પર કોંગ્રેસ મુખ્યાલય ખાતે પાર્ટી પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગે, સોનિયા ગાંધી, રાહુલ ગાંધી સહિતના અનેક વરિષ્ઠ નેતાઓ અને કાર્યકરોની હાજરીમાં ત્રિરંગો ફરકાવવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રસંગે દેશની આઝાદીની લડતમાં પોતાનું અમૂલ્ય યોગદાન આપનારા સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓને યાદ કરવામાં આવ્યા હતા. ધ્વજવંદન બાદ જ્યારે રાષ્ટ્રીય ગીત “વંદે માતરમ” નું ગાન શરૂ કરવામાં આવ્યું, ત્યારે ગીતના શ્લોકોની લંબાઈને લઈને સ્થિતિ અસહજ બની હતી.

સમારોહનો એક વિડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે, જેમાં સોનિયા ગાંધી ગીત અટકાવવા માટે હાથનો ઈશારો કરતા જોવા મળે છે. તેમની બાજુમાં ઊભેલા રાહુલ ગાંધી પણ ગીત પૂરું કરવાનો ઈશારો કરી રહ્યા હતા, જ્યારે પાર્ટી પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગે પણ તેમની સાથે ઊભેલા નજરે પડે છે. આ ઘટનાક્રમ બાદ કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત લોકો વચ્ચે થોડી ક્ષણો માટે ક્ષોભજનક સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.

આ મુદ્દો ચર્ચામાં આવ્યા બાદ કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા શકીલ અહેમદે આ અંગે પોતાની પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, કોંગ્રેસ પાર્ટીના સત્તાવાર કાર્યક્રમોમાં ઐતિહાસિક રીતે “વંદે માતરમ” ના પ્રથમ બે શ્લોકો જ ગાવાની પરંપરા રહી છે. પરંતુ આ વખતના કાર્યક્રમ દરમિયાન ભૂલથી કે અજાણતા છ શ્લોકો (સંપૂર્ણ ગીત) ગાવાનું શરૂ કરી દેવામાં આવ્યું હતું.

શકીલ અહેમદે ઉમેર્યું હતું કે, કોંગ્રેસનો “વંદે માતરમ” સાથે ખૂબ જ જૂનો અને ગાઢ સંબંધ રહ્યો છે. ભારતની સ્વતંત્રતા ચળવળના સમયથી જ આ ગીત પાર્ટીના તમામ મુખ્ય કાર્યક્રમોમાં ગાવામાં આવે છે. તેથી આ વિવાદને ખોટી રીતે રાજકીય રંગ આપવો યોગ્ય નથી, કારણ કે આ માત્ર પરંપરાગત પ્રોટોકોલ જાળવવાનો પ્રશ્ન હતો.

બીજી તરફ, આ વર્ષે લાલ કિલ્લા પર યોજાયેલા સત્તાવાર સ્વતંત્રતા દિવસની ઉજવણી દરમિયાન વંદે માતરમના સંપૂર્ણ સંસ્કરણના ગાનથી દેશવાસીઓનું ધ્યાન ખેંચાયું હતું. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા લાલ કિલ્લાની પ્રાચીર પરથી ત્રિરંગો લહેરાવવામાં આવે તે પહેલાં રાષ્ટ્રગીત અને વંદે માતરમનું ગાન કરવામાં આવ્યું હતું.

“વંદે માતરમ” ભારતની આઝાદીની લડાઈનો મુખ્ય આધારસ્તંભ રહ્યો છે. બંકિમચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાય દ્વારા રચિત આ ગીતના પસંદગીના શ્લોકોને રાષ્ટ્રીય ગીતનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે અને લાંબા સમયથી રાષ્ટ્રીય ઉજવણીઓમાં તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. પરંતુ કોંગ્રેસ મુખ્યાલય ખાતે સર્જાયેલી આ ઘટનાને પગલે આઝાદીના પર્વે વંદે માતરમ અને તેની સાથે જોડાયેલી પરંપરાઓ પર ફરી એકવાર સત્તાપક્ષ અને વિપક્ષ વચ્ચે શાબ્દિક યુદ્ધ શરૂ થઈ ગયું છે.