૮૭ વર્ષીય વૃદ્ધાને ઘર ખાલી કરાવતા ભડક્યું હાઉસિંગ સંકટ, સ્પેનમાં મોટા જન-આંદોલનની શરૂઆત
સ્પેનમાં હાલમાં મોંઘવારી અને આસમાન સ્પર્શતા ભાડા સામે સામાન્ય જનતાનો રોષ રસ્તાઓ પર ફૂટી નીકળ્યો છે. તાજેતરમાં એક ૮૭ વર્ષના વૃદ્ધ મહિલાને ઘરથી બેદખલ કરી દેવાની ઘટનાએ આ સમગ્ર હાઉસિંગ સંકટ (Housing Crisis) ને એક મોટા જન-આંદોલનમાં ફેરવી દીધું છે. આ ઘટના પછીથી મેડ્રિડથી લઈને બાર્સિલોના સુધી હજારો લોકો રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યા છે અને સરકાર પાસે કડક પગલાં લેવાની માંગ કરી રહ્યા છે. આવો જાણીએ કે આખરે સમગ્ર મામલો શું છે અને સ્પેનમાં સ્થિતિ આટલી ગંભીર કેમ થઈ ગઈ છે.
શું છે ૮૭ વર્ષના મારિયા ડેલ કાર્મેનનો મામલો?
મેડ્રિડમાં રહેતી ૮૭ વર્ષની મારિયા ડેલ કાર્મેન અબાસ્કલ (જેમને પ્રેમથી ‘મેરિકારમેન’ કહેવામાં આવે છે) છેલ્લા લગભગ ૭૦ વર્ષથી એક જ ઘરમાં ભાડેથી રહી રહી હતી.
ઘરથી બેદખલી: ૨૩ સપ્ટેમ્બરે તેમને અચાનક તેમના ઘરેથી કાયદાકીય રીતે બેદખલ કરી દેવામાં આવ્યા. તેમની ઉંમર અને સ્વાસ્થ્યને નજરઅંદાજ કરીને તેમને સ્ટ્રેચર પર બહાર લાવવાની તસવીરો જ્યારે સોશિયલ મીડિયા અને મીડિયામાં આવી, ત્યારે સમગ્ર દેશમાં હડકંપ મચી ગયો.
ભાડામાં વધારો: વર્ષ ૨૦૧૮માં તે ઇમારતની માલિકી હક બદલાઈ ગઈ હતી. નવા માલિકે મકાનનું ભાડું ઘણું વધારી દીધું, જેને મારિયાની મર્યાદિત પેન્શનના હિસાબે ચૂકવવું અશક્ય હતું.
આખરે મળી રાહત: આ અમાનવીય ઘટનાના વિરોધમાં ભારે વિરોધ પ્રદર્શન અને જનતાના ઇમોશનલ સપોર્ટ પછી, મકાન માલિક કંપની અને તેમના વકીલો વચ્ચે સમજૂતી થઈ. હોસ્પિટલમાંથી રજા મળ્યા પછી તે હવે ફરીથી પોતાના જૂના ઘરમાં પાછા ફરી શકશે અને તેમનું ભાડું તેમની આવકના ૩૦% (લગભગ ૫૦૦ યુરો મહિને) સુધી મર્યાદિત કરી દેવામાં આવ્યું છે.
સ્પેનમાં કેમ ભડક્યું છે ભારે જન-આંદોલન?
મેરિકારમેનની આ એકલી ઘટના નથી, પરંતુ આ સ્પેનના તે ઊંડા હાઉસિંગ સંકટનું પ્રતિક બની ગઈ છે, જેની સાથે આજે લાખો સામાન્ય નાગરિકો ઝઝૂમી રહ્યા છે.
ભાડામાં બેફામ વધારો: છેલ્લા ૧૦ વર્ષોમાં સ્પેનના મોટા શહેરોમાં સરેરાશ ભાડું લગભગ બમણું થઈ ચૂક્યું છે. વર્ષ ૨૦૧૬માં જ્યાં સરેરાશ ભાડું ૮.૨૦ યુરો પ્રતિ ચોરસ મીટર હતું, ત્યાં ૨૦૨૬માં આ વધીને લગભગ ૧૫.૧૦ યુરો પ્રતિ ચોરસ મીટર સુધી પહોંચી ગયું છે.
બજેટ પર ભારે બોજ: સરકારી આંકડાઓ મુજબ, ભાડાના મકાનોમાં રહેતા લગભગ ૨૬% લોકો પોતાની કમાણીનો સરેરાશ ૪૦% હિસ્સો માત્ર ભાડું અને ઘરના બિલ ચૂકવવામાં જ ખર્ચ કરી રહ્યા છે. જેનાથી યુવાનો અને ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારોની કમર તૂટી ગઈ છે.
જનતાની સરકાર પાસે શું છે મુખ્ય માંગણીઓ?
રસ્તા પર ઉતરેલા હજારો વિરોધકર્તાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી સરકાર આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે નક્કર નીતિઓ નહીં બનાવે ત્યાં સુધી તેમનો વિરોધ ચાલુ રહેશે. તેમની મુખ્ય માંગણીઓ નીચે મુજબ છે:
- ભાડા નિયંત્રણ: સતત વધી રહેલા ભાડાને રોકવા માટે સરકારે કડક કાયદા બનાવવા જોઈએ.
- ઘરમાંથી બહાર કાઢવા સામે રક્ષણ: રહેવાસીઓને, ખાસ કરીને વૃદ્ધો અને સંવેદનશીલ વર્ગોને, અચાનક ઘર ખાલી કરાવવાની ફરજ પાડતા નિયમો પર રોક લાગવી જોઈએ.
- પરવડે તેવા આવાસો: સરકારે પરવડે તેવા અને જાહેર આવાસોના નિર્માણને વેગ આપવો જોઈએ.
સ્પેનમાં સરકારી માલિકીના ભાડાના ઘર કુલ ઉપલબ્ધતાના ૨% થી પણ ઓછા છે, જ્યારે સમગ્ર યુરોપિયન યુનિયન (EU) ની સરેરાશ લગભગ ૮% છે. સરકારી સહાયતાની કમી અને બેકાબૂ પ્રાઇવેટ માર્કેટના કારણે સામાન્ય જનતાનું ઘર ચલાવવું મુશ્કેલ બની ગયું છે, અને આ જ કારણ છે કે આજે સ્પેનનો પ્રત્યેક નાગરિક બદલાવની માંગને લઈને રસ્તાઓ પર ડટેલો છે.
