ઘરે બનાવો મુંબઈની ફેમસ ભેળ પૂરી, જાણો સામગ્રી અને બનાવવાની રીત
ભારતીય ઘરોમાં સાંજની ચાનો સમય માત્ર ચા પીવાનો જ નહીં, પરંતુ આખા પરિવાર સાથે બેસીને કંઈક હળવું અને ચટપટું ખાવાનો પણ હોય છે. જો તમે રોજબરોજના બિસ્કિટ અને સમોસા ખાઈને કંટાળી ગયા હોવ, તો ભેળ પૂરી (Bhel Puri) તમારા માટે એક શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. તે માત્ર સ્વાદમાં જ લાજવાબ નથી, પણ તેને બનાવવી પણ ખૂબ જ સરળ છે. બાળકોથી લઈને મોટાઓ સુધી દરેકને તેનો ચટપટો અને કુરકુરો સ્વાદ ગમે છે.
ચાલો જાણીએ ઘરે જ બિલકુલ બજાર જેવી (Street Style) ભેળ પૂરી બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રેસીપી અને કેટલીક ખાસ ટિપ્સ.
ભેળ પૂરી શા માટે સાંજનો પરફેક્ટ નાસ્તો છે?
ભેળ પૂરી એક એવો ‘ગિલ્ટ-ફ્રી’ નાસ્તો છે જેમાં તેલનો ઉપયોગ ખૂબ જ ઓછો અથવા નહિવત થાય છે. તેમાં મમરા (Puffed Rice) મુખ્ય સામગ્રી છે, જે પચવામાં ખૂબ જ હળવા હોય છે. સાથે જ તેમાં તાજા શાકભાજી જેવા કે ડુંગળી, ટામેટા અને કાચી કેરીનું મિશ્રણ તેને પૌષ્ટિક અને તાજગીભર્યું બનાવે છે. તેની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે માત્ર 10 મિનિટમાં તૈયાર થઈ જાય છે.
ભેળ પૂરી બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)
એક ઉત્તમ ભેળ પૂરી માટે તમારે નીચેની સામગ્રીની જરૂર પડશે:
-
મમરા: 2 કપ (તાજા અને કુરકુરા)
-
શેકેલી સીંગ: ¼ કપ
-
બાફેલા બટાકા: 2 મધ્યમ કદના (ઝીણા સમારેલા)
-
ડુંગળી: 1 મોટી (ઝીણી સમારેલી)
-
ટામેટા: 2 મધ્યમ (ઝીણા સમારેલા, બીજ કાઢી નાખવા જેથી ભેળ પોચી ન થઈ જાય)
-
કાચી કેરી: 1 (ઝીણી સમારેલી – જે ભેળને અસલી મુંબઈયા સ્વાદ આપે છે)
-
પાપડી: 10-12 (હાથથી ક્રશ કરેલી)
-
ઝીણી સેવ (નાયલોન સેવ): ¼ કપ (ગાર્નિશિંગ માટે)
-
લીલા મરચા: 2 (ઝીણા સમારેલા)
-
તાજી કોથમીર: ઝીણી સમારેલી
-
ચાટ મસાલો: 1 ચમચી
-
લીંબુનો રસ: 1 મોટી ચમચી
ખાસ ચટણીઓ (The Secret Sauce):
-
લીલા ધાણાની તીખી ચટણી: 2 ચમચી
-
આમલીની ખાટી-મીઠી ચટણી: 2 ચમચી
ભેળ પૂરી બનાવવાની રીત (Step-by-Step Recipe)
સ્ટેપ 1: શાકભાજીની તૈયારી
સૌ પ્રથમ એક મોટું મિક્સિંગ બાઉલ લો. તેમાં ઝીણી સમારેલી ડુંગળી, બાફેલા બટાકા, સમારેલા ટામેટા અને તીખા લીલા મરચા નાખો. જો તમે ઉનાળામાં આ બનાવી રહ્યા હોવ, તો ઝીણી સમારેલી કાચી કેરી ઉમેરવાનું ભૂલશો નહીં, તેનાથી ભેળમાં અદ્ભુત ખટાશ આવશે.

હવે શાકભાજીના આ મિશ્રણમાં સ્વાદ મુજબ મીઠું (અથવા સંચળ), ચાટ મસાલો, લીલા ધાણાની તીખી ચટણી અને આંબલીની મીઠી ચટણી ઉમેરો. આ બધું બરાબર મિક્સ કરો જેથી શાકભાજી પર મસાલા અને ચટણીનું પડ ચઢી જાય.
સ્ટેપ 3: સીંગ અને મમરા ઉમેરો
હવે આ મિશ્રણમાં શેકેલી સીંગ અને હાથથી તોડેલી પાપડી નાખો. છેલ્લે તેમાં મમરા ઉમેરો.
નોંધ: મમરા હંમેશા છેલ્લે જ ઉમેરવા જેથી તે ચટણીના ભેજથી તરત જ નરમ ન પડી જાય.
સ્ટેપ 4: મિક્સ કરવાની સાચી રીત
ચમચીની મદદથી આખા મિશ્રણને ઝડપથી મિક્સ કરો. ધ્યાન રાખો કે મમરા, ચટણી અને શાકભાજી એકબીજા સાથે બરાબર ભળી જાય. આ દરમિયાન ઉપરથી થોડો લીંબુનો રસ પણ નીચોવી દો.
સ્ટેપ 5: ગાર્નિશિંગ અને સર્વિંગ
તમારી ચટપટી ભેળ પૂરી તૈયાર છે. તેને સર્વિંગ પ્લેટમાં કાઢો. ઉપરથી પુષ્કળ ઝીણી સેવ (નાયલોન સેવ) અને ઝીણી સમારેલી કોથમીર ભભરાવો. સ્વાદ વધારવા માટે તમે ઉપરથી એક-બે આખી પાપડી પણ સજાવી શકો છો.
બજાર જેવો સ્વાદ મેળવવા માટે ‘પ્રો-ટિપ્સ’ (Pro-Tips)
-
મમરાને શેકી લો: જો તમારી પાસે રાખેલા મમરા થોડા નરમ થઈ ગયા હોય, તો તેને બનાવતા પહેલા 2 મિનિટ માટે કડાઈમાં કોરા શેકી લો. તેનાથી ભેળ ખૂબ જ કુરકુરી બનશે.
-
ભેજથી બચાવો: ટામેટાની અંદરનો ગર કે બીજ કાઢીને જ ઉપયોગ કરો, તેનાથી ભેળ જલ્દી પોચી (Soggy) નથી થતી.
-
તરત જ પીરસો: ભેળ પૂરી બનાવવા અને પીરસવા વચ્ચે બિલકુલ સમય ન બગાડો. ચટણી ભળતા જ મમરા નરમ થવા લાગે છે, તેથી તેને તરત જ ખાઓ.
-
ચટણીની ઘટ્ટતા: ભેળ માટે ચટણી થોડી ઘટ્ટ હોવી જોઈએ. જો ચટણી ખૂબ પાતળી હશે, તો મમરા તરત જ ગળી જશે.
નિષ્કર્ષ
ભેળ પૂરી માત્ર એક નાસ્તો નથી, પણ એક ‘ફીલિંગ’ છે. તે ભારતીય સ્ટ્રીટ ફૂડની જાન છે જેને ઘરે બનાવવી માત્ર સસ્તી જ નહીં પણ સ્વાસ્થ્યપ્રદ પણ છે. તો આગલી વખતે જ્યારે સાંજે ભૂખ લાગે, ત્યારે કંઈક અનહેલ્ધી ખાવાને બદલે આ સિમ્પલ અને ચટપટી ભેળ પૂરી ટ્રાય કરો. તે તમારી ચાના સમયને યાદગાર બનાવી દેશે!
ભેળ પૂરી બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)