રાસાયણ વિના ખેતી તરફ એક પગલું, બ્રહ્માસ્ત્ર બનાવવાની પ્રક્રિયા અને તેનો અસરકારક ઉપયોગ
પ્રાકૃતિક ખેતીમાં પાકના રક્ષણ માટે મોંઘી અને ઝેરી રાસાયણિક દવાઓનો ત્યાગ કરીને કુદરતી સંસાધનો પર ભાર મૂકવામાં આવે છે. ખેડૂતો પોતાના ઘરે જ નિમાસ્ત્ર, બ્રહ્માસ્ત્ર અને અગ્નિઅસ્ત્ર જેવા જૈવિક જંતુનાશકો તૈયાર કરી રહ્યા છે, જે પાકને રોગચાળા સામે મજબૂત રક્ષણ પૂરું પાડે છે. આ પદ્ધતિથી ખેતીના ખર્ચમાં ધરખમ ઘટાડો થાય છે અને જમીનની ફળદ્રુપતા પણ લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહે છે. કુદરતી અર્કનો ઉપયોગ કરવાથી ખેત પેદાશોની ગુણવત્તા સુધરે છે જે બજારમાં ખેડૂતોને વધુ નફો અપાવવામાં સહાયરૂપ બને છે.
બ્રહ્માસ્ત્ર બનાવવાની સરળ અને સચોટ વિધિ
ખેતીમાં મોટા કીડી-મંકોડા અને અન્ય નુકસાનકારક જીવાતોના નિયંત્રણ માટે બ્રહ્માસ્ત્ર અત્યંત પ્રભાવશાળી સાબિત થાય છે. તે બનાવવા માટે ૨૦ લિટર ગૌમૂત્રમાં કડવો લીમડો, કરંજ, સીતાફળ, એરંડા અને ધતુરા જેવા પાન પૈકી કોઈ પણ પાંચ પ્રકારના પાનની ચટણી બનાવીને તેને ગરમ કરવામાં આવે છે. આ મિશ્રણને ઠંડુ પાડી બે દિવસ સુધી હલાવ્યા બાદ ગાળીને તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. એક એકર જમીન માટે ૧૦૦ થી ૨૦૦ લિટર પાણીમાં ૬ થી ૮ લિટર બ્રહ્માસ્ત્ર ભેળવીને તેનો છંટકાવ કરવાથી જીવાતોનો નાશ થાય છે.
લાંબા સમય સુધી સંગ્રહ અને ખેતીમાં ઉપયોગ
બ્રહ્માસ્ત્રની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેને એકવાર તૈયાર કર્યા પછી છ મહિના સુધી સુરક્ષિત રીતે સંગ્રહિત કરી શકાય છે. રાસાયણિક દવાઓનો છંટકાવ કરવાથી જમીન અને સ્વાસ્થ્ય બંનેને નુકસાન થાય છે, જ્યારે બ્રહ્માસ્ત્ર જેવી દેશી પદ્ધતિઓ પર્યાવરણને અનુકૂળ છે. ખેડૂતો પોતાની જરૂરિયાત મુજબ યોગ્ય માત્રામાં પાણી ઉમેરીને તેનો છંટકાવ કરી શકે છે. ખેતરમાં જીવાતોનું નિયંત્રણ કુદરતી રીતે જ થતું હોવાથી પાકનો વિકાસ વધુ સારો થાય છે અને રાસાયણિક અવશેષો મુક્ત શુદ્ધ અનાજ પ્રાપ્ત થાય છે.
વડાપ્રધાન અને રાજ્યપાલની પ્રાકૃતિક ખેતીની મુહિમ
ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશભરના ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવા માટે આહવાન કર્યું છે અને ગુજરાતના રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રત આ મુહિમને વેગ આપી રહ્યા છે. રાજ્યમાં પ્રાકૃતિક ખેતીનો વ્યાપ વધારવા માટે ઠેર ઠેર તાલીમ શિબિરો યોજવામાં આવી રહી છે જેથી ખેડૂતો આત્મનિર્ભર બની શકે. ઓછા ખર્ચે ગુણવત્તાયુક્ત ખેતી દ્વારા પર્યાવરણનું જતન કરવું એ આ અભિયાનનું મુખ્ય લક્ષ્ય છે. આ પરિવર્તનથી ખેતી ક્ષેત્રે નવી ક્રાંતિ આવશે અને ખેડૂતોના જીવનસ્તરમાં મોટો સુધારો જોવા મળશે.
