શ્રીલંકામાં કોલસા આયાતની તપાસ માટે હાઈ-પાવર કમિટીની નિમણૂક, ભ્રષ્ટાચારના આરોપો પર એક્શન

શ્રીલંકા પાવર સેક્ટરમાં મોટી કાર્યવાહી: કોલસાની આયાતમાં કૌભાંડની તપાસ માટે હાઈ-પાવર કમિશનની નિમણૂક

શ્રીલંકાના રાજકારણ અને ઉર્જા ક્ષેત્રમાં હાલમાં ભારે ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે. રાષ્ટ્રપતિ અનુરા કુમારા દિસ્સાનાયકેએ શુક્રવારે એક અત્યંત મહત્વનો નિર્ણય લેતા, વીજ ઉત્પાદન માટે કરવામાં આવતી કોલસાની આયાતની તપાસ કરવા માટે એક શક્તિશાળી ‘પ્રેસિડેન્શિયલ કમિશન’ની નિમણૂક કરી છે. આ તપાસ કોઈ એકાદ વર્ષની નહીં, પરંતુ છેલ્લા બે દાયકાના વ્યવહારોની કરવામાં આવશે.

બે દાયકા જૂના વ્યવહારો રડાર પર

રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલય દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી અખબારી યાદી મુજબ, આ કમિશન સરકારી માલિકીની સંસ્થા ‘લંકા કોલ લિમિટેડ’ (Lanka Coal Ltd) દ્વારા કરવામાં આવેલી તમામ આયાતની તપાસ કરશે. તપાસનો વ્યાપ કોલસાની આયાત શરૂ થઈ ત્યારથી લઈને 16 એપ્રિલ, 2026 સુધીના સમયગાળાનો રહેશે.

નોંધનીય છે કે, લંકા કોલ કંપની લિમિટેડની સ્થાપના વર્ષ 2008માં કરવામાં આવી હતી. 2006માં કેબિનેટના નિર્ણય બાદ આ સંસ્થાને થર્મલ પાવર જનરેશન માટે કોલસાની ખરીદી અને સપ્લાયની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી. હવે આ સંસ્થાની સ્થાપનાથી લઈને અત્યાર સુધીના તમામ સોદા શંકાના દાયરામાં છે.

ટ્રમ્પનો મોટો ખુલાસો: ઈરાન સાથેની દુશ્મની વચ્ચે અમેરિકાએ નક્કી કરી દીધી લક્ષ્મણ રેખા

પાકિસ્તાન સાથેની મિત્રતા પર તુર્કિએનું ખુલ્લું સમર્થન: ભારત માટે શું છે સંદેશ?

તપાસના મુખ્ય મુદ્દાઓ: શું રાજ્યની તિજોરીને નુકસાન થયું?

આ પ્રેસિડેન્શિયલ કમિશન મુખ્યત્વે ત્રણ પાસાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે:

નાણાકીય નુકસાન: શું કોલસાની આયાતને કારણે શ્રીલંકાની તિજોરીને મોટું આર્થિક નુકસાન વેઠવું પડ્યું છે?

નિયમોનું ઉલ્લંઘન: શું કોલસાની ખરીદી માટે નક્કી કરવામાં આવેલી સરકારી પ્રક્રિયાઓ અને ટેન્ડરિંગના નિયમોનું પાલન કરવામાં આવ્યું હતું કે કેમ?

ગુણવત્તા સાથે ચેડાં: વિપક્ષ દ્વારા આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે સરકાર દ્વારા હલકી ગુણવત્તાનો કોલસો મંગાવવામાં આવ્યો હતો, જેનાથી માત્ર નાણાંનો બગાડ નથી થયો પરંતુ પાવર પ્લાન્ટ્સને પણ નુકસાન થયું હોઈ શકે છે.

પોલીસ કાર્યવાહી અને ઓફિસો સીલ

આ તપાસની ગંભીરતાનો અંદાજો એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે, ગત અઠવાડિયે પોલીસ દ્વારા લંકા કોલની ઓફિસોને થોડા દિવસો માટે સીલ કરી દેવામાં આવી હતી. તપાસમાં કોઈ પુરાવા સાથે ચેડાં ન થાય તે હેતુથી આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. ઓફિસોને ફરીથી ખોલતા પહેલા મહત્વના દસ્તાવેજો કબજે કરવામાં આવ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે.

“જો હું ન હોત તો તું જેલમાં હોત…” – ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇઝરાયેલી પીએમ નેતન્યાહૂને કેમ આપવી પડી આવી કડક ચેતવણી?

મધ્ય-પૂર્વમાં ફરી યુદ્ધના ભણકારા: બૈરૂત પર હુમલો થયો તો ઈરાન નહીં બેસે ચૂપ

રાજકીય ખેંચતાણ અને અવિશ્વાસની દરખાસ્ત

આ તપાસ સમિતિની જાહેરાત એવા સમયે થઈ છે જ્યારે શ્રીલંકાની સંસદમાં ઉર્જા મંત્રી કુમારા જયકોડી વિરુદ્ધ વિપક્ષ દ્વારા ‘અવિશ્વાસની દરખાસ્ત’ (No Trust Motion) લાવવામાં આવી હતી. વિપક્ષનો આરોપ હતો કે સરકારે કોલસાની આયાતમાં ભારે ગેરરીતિઓ આચરી છે.

જોકે, ઉર્જા મંત્રી જયકોડીએ રાજીનામું આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને શાસક પક્ષની બહુમતીના આધારે સંસદમાં અવિશ્વાસની દરખાસ્ત જીતી લીધી હતી. સરકારે બચાવ કરતા કહ્યું હતું કે કોલસાની આયાતમાં કોઈ ભ્રષ્ટાચાર થયો નથી. તેમ છતાં, જનતામાં વધતા અસંતોષ અને પારદર્શિતા લાવવા માટે રાષ્ટ્રપતિએ આ હાઈ-લેવલ તપાસના આદેશ આપ્યા છે.

કાયદાકીય માળખું

આ કમિશનની નિમણૂક ‘સ્પેશિયલ પ્રેસિડેન્શિયલ કમિશન ઓફ ઈન્ક્વાયરી એક્ટ’ (1978 ના એક્ટ નંબર 07) ની જોગવાઈઓ હેઠળ કરવામાં આવી છે. આ કાયદો રાષ્ટ્રપતિને જાહેર હિતના મુદ્દાઓ પર વ્યાપક તપાસ કરવાની સત્તા આપે છે.