શું તમારા મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં સારું વળતર નથી મળી રહ્યું? જાણો ક્યાં થઈ રહી છે તમારાથી ચૂક
મ્યુચ્યુઅલ ફંડને આજે શેરબજારમાં રોકાણ કરવા માટેનો સૌથી સુરક્ષિત અને સરળ રસ્તો માનવામાં આવે છે. ઘણા નવા રોકાણકારો એવું વિચારીને આ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ કરે છે કે માત્ર દર મહિને અમુક રકમ ફાળવવાથી તેઓ ટૂંક સમયમાં કરોડપતિ બની જશે. પરંતુ, વાસ્તવિકતા એ છે કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં સફળ થવા માટે માત્ર પૈસા લગાવવા પૂરતા નથી; તેના માટે એક મજબૂત વ્યૂહરચના, અતૂટ શિસ્ત અને ધીરજની પણ જરૂર હોય છે.
મોટાભાગના રોકાણકારો ઉત્સાહમાં આવીને રોકાણ તો શરૂ કરી દે છે, પરંતુ નાની નાની ભૂલોને કારણે તેમનો પોર્ટફોલિયો ધાર્યા મુજબની વૃદ્ધિ કરી શકતો નથી. ઘણીવાર અધૂરી માહિતી અથવા બજારના ઉતાર-ચઢાવને જોઈને લેવાયેલા ઉતાવળિયા નિર્ણયો લાંબા ગાળાના વળતરને નુકસાન પહોંચાડે છે. ચાલો સમજીએ કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરતી વખતે કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ અને કઈ સામાન્ય ભૂલોથી બચવું જોઈએ.
અધૂરી માહિતી અને બજારની નકલ કરવાનું જોખમ
મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં થતી સૌથી સામાન્ય ભૂલ એ છે કે રોકાણકારો બીજાની નકલ કરે છે. જો કોઈ મિત્ર કે સંબંધીએ કોઈ ચોક્કસ ફંડમાં મોટું વળતર મેળવ્યું હોય, તો લોકો તે ફંડના જોખમ કે પ્રકારને સમજ્યા વગર તેમાં પૈસા રોકી દે છે. દરેક વ્યક્તિના નાણાકીય લક્ષ્યો, ઉંમર અને જોખમ લેવાની ક્ષમતા અલગ-અલગ હોય છે. જે ફંડ કોઈ અન્ય માટે સારું છે, તે કદાચ તમારા માટે યોગ્ય ન પણ હોય.
બીજી મોટી ભૂલ એ છે કે રોકાણકારો ‘પાસ્ટ પરફોર્મન્સ’ (ભૂતકાળનું વળતર) જોઈને આકર્ષાય છે. જો કોઈ ફંડે ગયા વર્ષે ૩૦% વળતર આપ્યું હોય, તો તેનો અર્થ એ નથી કે તે આવતા વર્ષે પણ એટલું જ વળતર આપશે. નિષ્ણાતોના મતે, રોકાણકારે ફંડના મેનેજરની શૈલી, એસેટ એલોકેશન અને લાંબા ગાળાના ટ્રેક રેકોર્ડને જોવો જોઈએ. માત્ર ટૂંકા ગાળાની તેજી જોઈને રોકાણ કરવું એ નાણાકીય આત્મહત્યા સમાન બની શકે છે.
પોર્ટફોલિયોનું અતિશય વૈવિધ્યકરણ (Over-Diversification)
વૈવિધ્યકરણ અથવા ડાયવર્સિફિકેશન એ રોકાણનો સુવર્ણ નિયમ છે, પરંતુ કોઈપણ વસ્તુનો અતિરેક નુકસાનકારક હોય છે. ઘણા રોકાણકારો એવું માને છે કે જો તેઓ ૧૦ કે ૧૫ અલગ-અલગ મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરશે, તો તેમનું જોખમ ઘટી જશે. હકીકતમાં, આને ‘ઓવર-ડાયવર્સિફિકેશન’ કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે તમે ઘણા બધા ફંડ્સમાં રોકાણ કરો છો, ત્યારે ઘણીવાર એવું બને છે કે અલગ-અલગ ફંડ્સમાં એક જ પ્રકારના શેરો હોય છે. આનાથી તમારો ખર્ચ (Expense Ratio) વધી જાય છે અને વળતર સરેરાશ થઈ જાય છે. એક આદર્શ પોર્ટફોલિયોમાં ૪ થી ૬ સારા ફંડ્સ પૂરતા હોય છે, જે અલગ-અલગ કેટેગરીના હોય (જેમ કે લાર્જ કેપ, મિડ કેપ અને ફ્લેક્સી કેપ). વધુ પડતા ફંડ્સ રાખવાથી પોર્ટફોલિયોનું મેનેજમેન્ટ અઘરું બને છે અને તમે તમારી સંપત્તિમાં અપેક્ષિત વધારો જોઈ શકતા નથી.
લક્ષ્ય વગરનું રોકાણ અને ધીરજની કમી
મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં સફળતાનો સૌથી મોટો મંત્ર છે ‘સમય’. મોટાભાગના લોકો બજારમાં થોડો ઘટાડો જોતા જ ગભરાઈ જાય છે અને તેમની SIP બંધ કરી દે છે અથવા પૈસા ઉપાડી લે છે. આ સૌથી મોટી ભૂલ છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ એ લાંબા ગાળાની રમત છે. પાવર ઓફ કમ્પાઉન્ડિંગનો લાભ ત્યારે જ મળે છે જ્યારે તમે તમારા પૈસાને ૧૦, ૧૫ કે ૨૦ વર્ષ સુધી રોકાયેલા રાખો.
રોકાણ હંમેશા ચોક્કસ લક્ષ્ય સાથે જોડાયેલું હોવું જોઈએ, જેમ કે બાળકોનું શિક્ષણ, ઘર ખરીદવું અથવા નિવૃત્તિ. જો તમારી પાસે સ્પષ્ટ લક્ષ્ય હશે, તો તમે બજારના ઉતાર-ચઢાવથી ડરશો નહીં. વળી, ઘણા લોકો જ્યારે બજાર ટોચ પર હોય ત્યારે જંગી રોકાણ કરે છે અને જ્યારે બજાર નીચે હોય ત્યારે ડરીને નીકળી જાય છે. વાસ્તવમાં, જ્યારે બજાર નીચે હોય ત્યારે વધુ રોકાણ કરવું જોઈએ કારણ કે ત્યારે તમને વધુ યુનિટ્સ મળે છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરવું એ માત્ર પૈસાની રમત નથી, પણ તે તમારી ભાવનાઓ અને શિસ્તની કસોટી છે.
