કાપણીથી લઈને ખાતર વ્યવસ્થા સુધીની સાચી રીત ખેડૂતની આવક દોઢગણી બનાવે છે
શેરડીનો પાક ખેડૂતો માટે સૌથી વિશ્વસનીય આવકનો સ્ત્રોત માનવામાં આવે છે. એકવાર વાવેતર કર્યા પછી ત્રણ કાપણી સુધી ખેડૂતને નક્કી આવક મળી રહે છે. વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી વાવેતર કરવામાં આવે તો મૂળ છોડથી સતત પાક વિકસે છે અને ખર્ચ પણ ઓછો થાય છે. હાલ કાપણીનો સમય ચાલી રહ્યો છે, તેથી કાપણી સમયે છોડના મૂળથી આશરે 4 થી 6 સેન્ટીમીટર ઉપરથી કાપવું જરૂરી છે, જેથી આગામી સિઝનમાં પાક મજબૂત રીતે ઉગે. આ રીતે ખેડૂતને એક જ વાવેતરમાં ત્રણ વખત નફો મેળવી શકાય છે.
કાપણી બાદ ખેતરની યોગ્ય સંભાળ જરૂરી
શેરડી કાપ્યા પછી બચેલી પાંદડીઓને ખેતરમાં ફેલાવીને પાણી ભરવું ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. ત્યારબાદ યુરિયા અને ડી-કમ્પોઝર ગોબર ખાતરનો ઉપયોગ કરવાથી જમીનમાં પોષકતત્વ વધે છે અને નવી લહેર વધુ મજબૂત બને છે. બીજા ચક્ર માટે કાપણી બાદ પાણી આપીને પ્રતિ એકર 70 થી 75 કિલો યુરિયા છાંટવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે. ખેતરની મેડ સાફ કરીને તેની ગુડાઈ કરવામાં આવે તો જમીનની હવા વધે છે અને છોડનો વિકાસ ઝડપી થાય છે.
અંકુરિત શેરડી વડે વાવેતરની પદ્ધતિ
ખેડૂત વિપિન કુમાર જણાવે છે કે લાંબા સમયથી તેઓ અંકુરિત શેરડી વડે વાવેતર કરે છે. કાપેલી શેરડીને કીટનાશક દવા સાથે મિક્ષ કરીને મેડ વચ્ચે દાટવામાં આવે છે. આ વાવેતર પદ્ધતિ બટાકાની મેડ જેવાં બનાવવામાં આવે છે, જેથી છોડ ઝડપથી જમીનમાં પકડ બનાવે છે. 25 થી 30 દિવસમાં નવા પાંદડા દેખાવા લાગે છે અને પછી નિયમિત ગુડાઈ તથા સફાઈ કરવાથી પાકમાં કીડાનો પ્રકોપ ઘટે છે.
દેખરેખથી પાક મજબૂત બને છે
પાક વધવા લાગે તેમ તેની સંભાળ મહત્વપૂર્ણ બને છે, કારણ કે કીડા-જીવાતનો હુમલો શેરડીમાં સામાન્ય હોય છે. યોગ્ય સમયે દવા અને ખાતર આપવાથી પાકનું સંરક્ષણ થાય છે. શેરડી સામાન્ય રીતે ઓક્ટોબર થી નવેમ્બર વચ્ચે વેચાણ માટે તૈયાર થાય છે. બજારમાં કિંમત તેના કદ, જાડાઈ અને ગુણવત્તા પર આધારિત રહે છે.
ઓછા ખર્ચે વધારે નફો મેળવી શકાય
એક વીઘા ખેતરમાં શેરડી વાવવા ખેડૂતને લગભગ 20 થી 25 હજાર સુધી ખર્ચ થાય છે. તેમાં બીજ, મજૂરી અને ખાતરનો મુખ્ય ખર્ચ હોય છે. જો પાક યોગ્ય રીતે વિકસે તો પ્રતિ વીઘા 70 થી 80 હજાર સુધીની આવક સરળતાથી મળી રહે છે. ત્રણ કાપણી સાથે આ નફો વધુ વધી જાય છે, જેના કારણે શેરડીનો પાક ખેડૂત માટે સૌથી વિશ્વસનીય ગણાય છે.
