EDની SIT અને ‘પ્રોજેક્ટ હેલ્પ’નું રહસ્ય: અનિલ અંબાણી ગ્રુપની તપાસમાં મોટા ખુલાસા
ઉદ્યોગપતિ અનિલ અંબાણી માટે કાયદાકીય મોરચે મુશ્કેલીઓ ઓછી થવાનું નામ નથી લઈ રહી. ગુરુવારે સુપ્રીમ કોર્ટે તેમની તે અરજીઓને ફગાવી દીધી હતી, જેમાં બોમ્બે હાઈકોર્ટના એક જૂના ચુકાદાને પડકારવામાં આવ્યો હતો. આ ચુકાદો બેંકોને અનિલ અંબાણી અને તેમની કંપની રિલાયન્સ કોમ્યુનિકેશન્સ લિમિટેડ (RCom) ના ખાતાઓને ‘છેતરપિંડી’ (Fraudulent) તરીકે વર્ગીકૃત કરવાની પ્રક્રિયા આગળ વધારવાની મંજૂરી આપે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટના આ કડક વલણ બાદ હવે બેંકો પાસે અનિલ અંબાણીના ખાતાઓને ‘ફ્રોડ’ જાહેર કરવાનો રસ્તો સાફ થઈ ગયો છે, જે તેમના ભવિષ્યના વ્યાપારિક રોકાણો અને ક્રેડિટ રેટિંગ માટે મોટો ફટકો સાબિત થઈ શકે છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
જસ્ટિસ સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમાલ્ય બાગચી અને જસ્ટિસ વિપુલ એમ. પંચોલીની બેન્ચે અનિલ અંબાણીની દલીલો સાંભળ્યા બાદ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે બેંકોની પ્રક્રિયામાં હાલમાં કોઈ હસ્તક્ષેપ કરવામાં આવશે નહીં. જોકે, કોર્ટે અંબાણીને એક નાની રાહત એ આપી છે કે તેઓ બેંકો દ્વારા જારી કરવામાં આવેલી ‘કારણ બતાવો નોટિસ’ (Show Cause Notice) ને હાઈકોર્ટની સિંગલ જજની બેન્ચ સમક્ષ પડકારી શકે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે સિંગલ જજની બેન્ચને વિનંતી કરી છે કે તેઓ આ નોટિસો વિરુદ્ધ અંબાણીની અરજી પર વહેલી તકે નિર્ણય લે, જેથી આ કાયદાકીય ખેંચતાણનો તાર્કિક અંત આવી શકે.
હાઈકોર્ટના ચુકાદાને પડકાર્યો હતો
આ સમગ્ર કાયદાકીય લડાઈ બોમ્બે હાઈકોર્ટના 23 ફેબ્રુઆરીના તે આદેશ સાથે જોડાયેલી છે, જેમાં કોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે અંબાણીના પક્ષમાં આવેલા એક વચગાળાના આદેશને રદ કર્યો હતો. અગાઉ સિંગલ જજની બેન્ચે અંબાણીના ખાતાઓને ‘છેતરપિંડી’ તરીકે વર્ગીકૃત કરવાની બેંકની કાર્યવાહી પર રોક લગાવી દીધી હતી. બેંકોએ તેને પડકારતા ડિવિઝન બેન્ચે તે રોક હટાવી દીધી હતી. આ રોક હટવા સામે અનિલ અંબાણી સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યા હતા, પરંતુ ત્યાં પણ તેમને નિષ્ફળતા મળી છે.
કેન્દ્રીય એજન્સીઓના નિશાના પર રિલાયન્સ અનિલ અંબાણી ગ્રુપ (RAAG)
માત્ર બેંકો જ નહીં, પરંતુ દેશની મોટી તપાસ એજન્સીઓ પણ અનિલ અંબાણી ગ્રુપની નાણાકીય ગેરરીતિઓની ઊંડી તપાસ કરી રહી છે. આ અગાઉ 6 એપ્રિલે સુપ્રીમ કોર્ટે ED (અમલીકરણ નિદેશાલય) અને CBI (સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન) ને નિર્દેશ આપ્યો હતો કે તેઓ નિર્ધારિત સમય મર્યાદામાં નિષ્પક્ષ અને પારદર્શી તપાસ પૂર્ણ કરે.
EDની ‘સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ’ (SIT) અને ‘પ્રોજેક્ટ હેલ્પ’નો ખુલાસો
ED એ કોર્ટને જણાવ્યું કે રિલાયન્સ અનિલ અંબાણી ગ્રુપ (RAAG) સાથે જોડાયેલા જટિલ કેસોની તપાસ માટે 12 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ એક SIT ની રચના કરવામાં આવી છે.
-
મોટો ખુલાસો: ED એ એક શંકાસ્પદ ‘પ્રોજેક્ટ હેલ્પ’ તરફ ઈશારો કર્યો છે. આરોપ છે કે આ હેઠળ એવા નકલી લેણદારો દ્વારા નાદારી (Insolvency) ની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી હતી, જેમને આ કેસ સાથે કોઈ લેવાદેવા જ નહોતી.
-
નાણાકીય ગેરરીતિ: એજન્સીનો દાવો છે કે અંદાજે ₹2,983 કરોડના દાવાઓનો નિકાલ માત્ર ₹26 કરોડમાં કરી દેવામાં આવ્યો હતો. આ આંકડો સીધી રીતે મોટી નાણાકીય હેરાફેરી તરફ ઈશારો કરે છે.
CBIની તપાસ: ₹73,006 કરોડનો મામલો
CBIનો રિપોર્ટ પણ ચોંકાવનારો છે. એજન્સીએ જણાવ્યું કે સાત કેસોની તપાસ સક્રિય રીતે ચાલી રહી છે.
-
ચોંકાવનારા આંકડા: માત્ર એક જ કેસમાં ₹2,223 કરોડના નુકસાનની વાત સામે આવી છે. જો તમામ કેસોને ભેગા કરવામાં આવે તો કુલ દાવાઓની રકમ ₹73,006 કરોડ સુધી પહોંચી જાય છે.
-
મિલીભગતની તપાસ: CBI એ વાતની પણ તપાસ કરી રહી છે કે શું આ ગેરરીતિઓમાં સરકારી કર્મચારીઓ અને નાણાકીય સંસ્થાઓના અધિકારીઓની કોઈ મિલીભગત હતી.
