ખેડ અને ખાતર વગરની ખેતીથી સાયલાના ખેડૂતે મેળવી સફળતા, અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણા
સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાનો ખેડૂત વર્ગ હવે ધીમે ધીમે રાસાયણિક અને પરંપરાગત ખેતીથી દૂર જઈ રહ્યો છે. વધતા ખર્ચ અને ઘટતા નફાને કારણે ખેડૂતો પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળતા થયા છે. આ બદલાવ વચ્ચે સાયલા તાલુકાના એક પ્રગતિશીલ ખેડૂતે અનોખી ખેતી પદ્ધતિ અપનાવી છે. તેમની ખેતી આજે અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણાનું કેન્દ્ર બની છે.
સાયલાના ખેડૂતે અપનાવી જંગલી ખેતી પદ્ધતિ
સાયલા તાલુકામાં રહેતા દિનેશભાઈ સોનગરાએ પોતાની ખેતીમાં જંગલી ખેતી પદ્ધતિ અમલમાં મૂકી છે. સાયલા-રાજકોટ હાઇવે નજીક આવેલી અંદાજે ત્રીસ વીઘા જમીનમાં તેમણે ખેડ અને રાસાયણિક ખાતર વગર ખેતી શરૂ કરી. પાંચથી છ વર્ષ પહેલા શરૂ કરેલી આ ખેતીમાં તેમણે માત્ર જીવામૃતનો ઉપયોગ કર્યો. એક જ વિસ્તારમાં જંગલ જેવી રચનામાં વિવિધ પાકો ઉગાડવામાં આવ્યા છે.
એક જ ખેતરમાં ફળ અને શાકભાજીની વિવિધતા
દિનેશભાઈના ખેતરમાં એક સાથે પંદરથી વધુ પ્રકારના શાકભાજી ઉગાડવામાં આવે છે. તેમાં રીંગણ, ટમેટા, કોબી, ફૂલકોબી, ગાજર, શક્કરિયા, કોથમીર, પાલક અને તુવેર જેવા પાકો સામેલ છે. આ ઉપરાંત ઋતુ અનુસાર જામફળ, સીતાફળ, ચીકુ, દાડમ, દ્રાક્ષ અને પપૈયા જેવા ફળો પણ ઉગે છે. વિવિધ પાકો હોવાથી કુદરતી આફત સમયે પણ સંપૂર્ણ નુકસાન થતું નથી.
સરકારની યોજનાઓથી મળ્યો આધાર
જંગલી ખેતી શરૂ કરવા માટે દિનેશભાઈએ રાજ્ય સરકારની વિવિધ ખેડૂતલક્ષી યોજનાઓનો લાભ લીધો છે. આત્મા પ્રોજેક્ટ સહિત પાક સંરક્ષણ અને વેચાણ સંબંધિત યોજનાઓથી તેમને માર્ગદર્શન અને સહાય મળી છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર આવી યોજનાઓથી ખેડૂતોને નવી ખેતી પદ્ધતિ અપનાવવામાં સહેલું બને છે. સરકારના સહયોગથી પ્રાકૃતિક ખેતી વધુ મજબૂત બની રહી છે.
ઓછા ખર્ચે વધુ આવક અને ખેડૂતો માટે નવી રાહ
પ્રારંભમાં દિનેશભાઈ પરંપરાગત કપાસ સહિતના પાકો લેતા હતા, પરંતુ તેમાં ખર્ચ વધુ અને નફો ઓછો હતો. જંગલી ખેતીમાં ખર્ચ ઘટ્યો અને ઉત્પાદન વધ્યું, જેના કારણે આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ઓર્ગેનિક ઉત્પાદન હોવાને કારણે ફળ અને શાકભાજી ફાર્મહાઉસ પાસે જ વેચાઈ જાય છે. આજે તેમની ખેતી જોઈ ઝાલાવાડ સહિત રાજ્યના અન્ય ખેડૂતો પણ આ પદ્ધતિ અપનાવવા પ્રેરાઈ રહ્યા છે.
