દવા રહિત શાકભાજી અને સુખશાંતિનું જીવન: શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ ભટ્ટની પ્રાકૃતિક કિચન ગાર્ડનિંગ કહાની
ખેતી કરવા માટે મોટી જમીન હોવી જરૂરી નથી, તે વડોદરાના નિવૃત્ત બેંક અધિકારી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઇ ભટ્ટે સાબિત કરી બતાવ્યું છે. વાઘોડિયા સ્થિત પોતાના ઘરના ટેરેસ પર માત્ર ૭૦૦ સ્ક્વેર ફૂટના વિસ્તારમાં તેમણે ૭૦ કુંડામાં પ્રાકૃતિક કૃષિ પદ્ધતિથી કિચન ગાર્ડનિંગ શરૂ કર્યું છે. નિવૃત્તિના સમયનો સદુપયોગ કરી તેઓ દર અઠવાડિયે અંદાજે ૪ કિલો શુદ્ધ અને તાજા શાકભાજી હાર્વેસ્ટ કરી પોતાના પરિવારના સ્વાસ્થ્યની રક્ષા કરી રહ્યા છે.
સિઝન મુજબના શાકભાજી અને ફળોનું વાવેતર
ભૂપેન્દ્રભાઇ અને તેમના પત્ની જયશ્રીબેન વર્ષના બારેય મહિના પોતાની જરૂરિયાત મુજબના પાકો ઉગાડે છે:
-
શાકભાજી: રીંગણ, મરચા, કેપ્સીકમ, ટામેટા, પાલક, મેથી, દૂધી, તુરીયા અને ગલકા જેવા વેલાવાળા શાકભાજી.
-
ફળો: દાડમ, ડ્રેગન ફ્રૂટ, જમરૂખ, અંજીર, કેળા અને સેતુર જેવા ફળો પણ કુંડામાં સફળતાપૂર્વક ઉગાડ્યા છે.
-
નવીન પ્રયોગ: તેમણે ઘરે જ હળદર ઉગાડી, તેને સૂકવીને આખા વર્ષ માટે શુદ્ધ હળદર પાવડર બનાવી ‘વેલ્યુ એડિશન’નો લાભ પણ લીધો છે.
ગૌમૂત્ર અને જીવામૃત: ઘરઆંગણે પ્રાકૃતિક પ્રયોગશાળા
રાજ્યપાલ શ્રી આચાર્ય દેવવ્રતજીના પ્રાકૃતિક ખેતીના પુસ્તકને અનુસરીને શ્રી ભટ્ટ હવે પ્રાકૃતિક ઘટકો બનાવવાના એક્સપર્ટ બની ગયા છે:
૧. જીવામૃત અને ઘનજીવામૃત: નજીકની ગૌશાળામાંથી ગૌમૂત્ર અને છાણ લાવી તેઓ ઘરે જ જૈવિક ખાતર બનાવે છે.
૨. વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ: રસોડાના ભીના કચરામાંથી કોમ્પોસ્ટ અને જંતુનાશક તરીકે ‘તામ્ર છાશ’નો ઉપયોગ કરે છે.
૩. હલકું માધ્યમ: ટેરેસ પર વજન ન વધે તે માટે તેઓ માટી સાથે ‘હસ્ક’ (ડાંગરના ફોતરાં) મિક્સ કરે છે, જે મૂળના ફેલાવા માટે પણ ઉત્તમ છે.
નિવૃત્ત જીવનની નવી દિશા
શ્રી ભટ્ટ જણાવે છે કે કિચન ગાર્ડનિંગથી માત્ર શારીરિક કસરત જ નથી થતી, પણ મન પ્રફુલ્લિત રહે છે અને અન્ન પ્રત્યેનો આદર વધે છે. તેમણે બાગાયત વિભાગની તાલીમ લઈને આ શરૂઆત કરી હતી અને હવે તેઓ અન્ય નિવૃત્ત વ્યક્તિઓને પણ પોતાના ઘરે કુંડામાં પ્રાકૃતિક ખેતી કરવા પ્રોત્સાહિત કરી રહ્યા છે.
