ઐતિહાસિક ક્ષણ: પીએમ મોદીએ ‘સેવા તીર્થ’નું ઉદ્ઘાટન કર્યું; RSS શતાબ્દી પર ₹100નો વિશેષ સિક્કો પણ ચર્ચામાં
ભારતના વહીવટી ઇતિહાસમાં 13 ફેબ્રુઆરી, 2026નો દિવસ એક મોટા પરિવર્તન તરીકે નોંધાઈ ગયો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રાષ્ટ્રીય રાજધાનીના દારા શિકોહ રોડ પર સ્થિત નવા સંકલિત સંકુલ ‘સેવા તીર્થ’નું ઉદ્ઘાટન કર્યું, જે હવે વડાપ્રધાન કાર્યાલય (PMO)નું નવું સરનામું હશે. આઝાદી પછી આ પ્રથમ અવસર છે જ્યારે દેશની સૌથી શક્તિશાળી ઓફિસનું સરનામું બદલાયું છે. આ ઐતિહાસિક અવસરની સાથે જ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ની શતાબ્દીની યાદમાં બહાર પાડવામાં આવેલો ₹100નો વિશેષ સ્મારક સિક્કો પણ સ્વયંસેવકો અને સામાન્ય જનતામાં આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યો છે.
સત્તાથી ‘સેવા’ તરફ એક મોટું પરિવર્તન
આશરે 1,189 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે બનેલું આ હાઈટેક સંકુલ ‘સેન્ટ્રલ વિસ્ટા’ પુનઃવિકાસ પ્રોજેક્ટનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. અગાઉ તેને ‘એક્ઝિક્યુટિવ એન્ક્લેવ’ તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું, પરંતુ હવે તેનું નામ ‘સેવા તીર્થ’ રાખવામાં આવ્યું છે, જે ‘સત્તા’ને બદલે ‘સેવા’ પ્રત્યે સરકારની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.
આ સંકુલની મુખ્ય વિશેષતાઓ:
- સંકલિત કાર્યપ્રણાલી: અહીં PMO (સેવા તીર્થ-1), કેબિનેટ સચિવાલય (સેવા તીર્થ-2) અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ સચિવાલય (સેવા તીર્થ-3) એક જ છત નીચે હશે, જેનાથી વ્યૂહાત્મક અને વહીવટી સંકલનમાં ઝડપ આવશે.
- કર્તવ્ય ભવન: આ સંકુલની સાથે ‘કર્તવ્ય ભવન’નું પણ ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં નાણાં, સંરક્ષણ, આરોગ્ય અને કૃષિ જેવા મહત્વના મંત્રાલયો શિફ્ટ થશે.
- સ્માર્ટ અને ગ્રીન બિલ્ડિંગ: આ સંકુલ 4-સ્ટાર GRIHA ધોરણો પર આધારિત છે, જેમાં સૌર ઉર્જા, જળ સંરક્ષણ અને આધુનિક સુરક્ષા પ્રણાલીઓનો સમાવેશ થાય છે.
- ઇન્ડિયા હાઉસ: વિદેશી નેતાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિનિધિમંડળોની યજમાની માટે એક અત્યાધુનિક કોન્ફરન્સ સેન્ટર પણ બનાવવામાં આવ્યું છે.
RSSની શતાબ્દી પર ₹100નો સ્મારક સિક્કો
તાજેતરમાં વડા પ્રધાન મોદી દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલ ₹100નો સ્મારક સિક્કો પણ સમાચારમાં છે. શુદ્ધ ચાંદીથી બનેલા આ સિક્કામાં ભારત માતા અને ધ્વજને સલામી આપતા સ્વયંસેવકોનું ચિત્ર છે. સિક્કા પર સંઘનો માર્ગદર્શક મંત્ર “રાષ્ટ્રય સ્વાહા, ઇધમ રાષ્ટ્રય, ઇધમ ના મમ” અંકિત છે. આ સિક્કો સામાન્ય પરિભ્રમણ માટે નથી અને તેને મેળવવામાં રસ ધરાવતા લોકોએ SPMCIL વેબસાઇટ પર નોંધણી કરાવવી પડશે.
નવી ઓફિસથી લીધેલા મોટા નિર્ણયો
સેવા તીર્થમાં શિફ્ટ થયા બાદ વડાપ્રધાને જનહિતમાં અનેક મહત્વની યોજનાઓને મંજૂરી આપી છે:
- પીએમ રાહત (PM RAHAT) યોજના: માર્ગ અકસ્માતના પીડિતો માટે 1.5 લાખ રૂપિયા સુધીની કેશલેસ સારવાર.
- લખપતિ દીદી: આ યોજનાનો લક્ષ્યાંક 3 કરોડથી વધારીને 6 કરોડ મહિલાઓનો કરવામાં આવ્યો છે.
- કૃષિ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ: આ ફંડની રકમ 1 લાખ કરોડથી વધારીને 2 લાખ કરોડ રૂપિયા કરવામાં આવી છે.
ઇતિહાસ બનશે ‘યુગે યુગીન ભારત’ મ્યુઝિયમ
છેલ્લા 80 વર્ષોથી દેશની સત્તાનું કેન્દ્ર રહેલું સાઉથ બ્લોક હવે તેની નવી ભૂમિકા માટે તૈયાર છે. વડાપ્રધાન ત્યાંથી હટ્યા બાદ, નોર્થ અને સાઉથ બ્લોકને ‘યુગે યુગીન ભારત’ મ્યુઝિયમમાં ફેરવી દેવામાં આવશે. આ માટે ભારત અને ફ્રાન્સની મ્યુઝિયમ ડેવલપમેન્ટ એજન્સી વચ્ચે સમજૂતી પણ થઈ છે, જ્યાં ભારતનો સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસો અને ઐતિહાસિક યાત્રા પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે.
અધિકારીઓનું કહેવું છે કે બ્રિટિશ કાળના જૂના પ્રતીકોથી હટીને આ નવું પરિવર્તન ભારતના આધુનિક, પારદર્શક અને નાગરિક-કેન્દ્રી વહીવટની દિશામાં એક ‘ટ્રાન્સફોર્મેટિવ માઇલસ્ટોન’ છે.
