‘ટ્રમ્પ નહીં, મોદી અને જિનપિંગ છે સૌથી શક્તિશાળી’: અમેરિકી નિષ્ણાત ઇયન બ્રેમરનો મોટો દાવો; ભારત અને ચીનના નેતાઓને ગણાવ્યા વધુ સારી સ્થિતિમાં
વૈશ્વિક રાજનીતિના જાણીતા વિશ્લેષક અને ‘યુરેશિયા ગ્રુપ’ના અધ્યક્ષ ઇયન બ્રેમરે વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી નેતાઓને લઈને એક ચોંકાવનારું વિશ્લેષણ શેર કર્યું છે. બ્રેમરનો દાવો છે કે અનેક મહત્વપૂર્ણ માપદંડો પર ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સરખામણીમાં ક્યાંય વધુ શક્તિશાળી અને વધુ સારી સ્થિતિમાં છે.
નિરંતરતા અને કાર્યકાળ છે સાચી શક્તિ
બ્રેમરના જણાવ્યા અનુસાર, ભલે અમેરિકા વિશ્વનો સૌથી શક્તિશાળી દેશ હોય, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે તેના રાષ્ટ્રપતિ જ સૌથી શક્તિશાળી નેતા હોય. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે શી જિનપિંગ અત્યારે સૌથી શક્તિશાળી નેતા છે કારણ કે તેમની સામે મિડટર્મ ચૂંટણી અથવા સ્વતંત્ર ન્યાયતંત્ર જેવા સંસ્થાકીય પડકારો નથી.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વિશે બ્રેમરે કહ્યું કે તેમનો 10 વર્ષથી વધુનો લાંબો અને નિરંતર કાર્યકાળ તેમને દૂરોગામી નીતિવિષયક નિર્ણયો લેવાની અને તેના લાંબા ગાળાના ફાયદા જોવાની તક આપે છે. તેનાથી વિપરિત, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો કાર્યકાળ મર્યાદિત છે (તેઓ 2029 માં પદ છોડશે) અને તેમના દ્વારા લેવામાં આવેલા નિર્ણયોને તેમના ઉત્તરાધિકારી સરળતાથી પલટી શકે છે, જે પહેલા પણ જોવા મળ્યું છે.
લોકપ્રિયતામાં મોદી સૌથી આગળ
તાજેતરના આંકડા મુજબ, નરેન્દ્ર મોદી 2026 ની શરૂઆતમાં 71% ની અપ્રુવલ રેટિંગ સાથે વિશ્વના સૌથી લોકપ્રિય નેતા તરીકે યથાવત છે. બીજી તરફ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની લોકપ્રિયતા 43% ની આસપાસ છે, જ્યાં તેમનું રેટિંગ વિભાજિત (અસ્વીકાર કરનારા 51%) છે. બ્રેમરે ઉલ્લેખ કર્યો કે લોકશાહીમાં મોદીની આ સતત લોકપ્રિયતા તેમને અનેક યુરોપિયન નેતાઓની સરખામણીએ આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણોનો વધુ સારી રીતે સામનો કરવા સક્ષમ બનાવે છે.
ભૂ-રાજકીય પડકારો અને ભારતની સ્થિતિ
જોકે મોદીને સ્થાનિક સ્તરે એક શક્તિશાળી નેતા માનવામાં આવ્યા છે, પરંતુ બ્રેમરે એવી ચેતવણી પણ આપી કે ભૂ-રાજકીય (geopolitical) રીતે ભારત હજુ પણ અમેરિકા અથવા ચીન કરતા “ઘણું નબળું” છે. સૈન્ય શક્તિની બાબતમાં, ગ્લોબલ ફાયરપાવર ઇન્ડેક્સ 2025 માં અમેરિકા પ્રથમ, રશિયા બીજા, ચીન ત્રીજા અને ભારત ચોથા ક્રમે છે.
બ્રેમરે ભારત અને ચીન વચ્ચેના સંબંધોને “જટિલ” ગણાવ્યા, જ્યાં ચીન પાકિસ્તાનનું મુખ્ય સૈન્ય સમર્થક છે, તો તે ભારતનું અનિવાર્ય વ્યાપારી ભાગીદાર પણ છે. બંને દેશો સ્થિર વિશ્વની ઈચ્છા રાખે છે અને ‘બ્રિક્સ’ (BRICS) તથા ‘જી20’ (G20) જેવી બહુપક્ષીય સંસ્થાઓમાં નેતૃત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે.
2026: એક ‘ટિપિંગ પોઈન્ટ’ વર્ષ
યુરેશિયા ગ્રુપના ‘ટોપ રિસ્ક 2026’ રિપોર્ટમાં અમેરિકાને જ વૈશ્વિક જોખમનો મુખ્ય સ્ત્રોત ગણાવ્યો છે. અહેવાલ મુજબ, ટ્રમ્પ દ્વારા પોતાની સત્તાઓ પર લાગેલા અંકુશોને ખતમ કરવાની કોશિશ અને અમેરિકાનું વૈશ્વિક વ્યવસ્થામાંથી પીછેહઠ કરવું એક ‘સુરક્ષા શૂન્યાવકાશ’ પેદા કરી રહ્યું છે. બ્રેમર આને “G-Zero” દુનિયા કહે છે, જ્યાં કોઈ પણ દેશ એકલો વૈશ્વિક પોલીસમેનની ભૂમિકા ભજવવા સક્ષમ કે ઈચ્છુક નથી.
નિષ્ણાતો માને છે કે ભારતની શાસન વ્યવસ્થા એક ‘વડના ઝાડ’ જેવી છે—જે ધીમે ધીમે વધે છે પણ તેના મૂળ ખૂબ ઊંડા હોય છે. જ્યાં ટ્રમ્પ ઝડપી અને પરિણામલક્ષી કાર્યવાહીઓ પર ભરોસો રાખે છે, ત્યાં મોદીની શક્તિ નીતિવિષયક નિરંતરતા અને લોકશાહી સહમતિમાં રહેલી છે.
આ વિશ્લેષણ સ્પષ્ટ કરે છે કે આવનારા વર્ષોમાં વિશ્વ વ્યવસ્થામાં ભારત અને ચીનની ભૂમિકા વધુ કેન્દ્રીય બનવાની છે, કારણ કે તેમના નેતૃત્વ પાસે લાંબા ગાળાના વ્યૂહાત્મક લક્ષ્યો પૂરા કરવાની સ્થિરતા છે.
