મોદી કેબિનેટની મોટી ભેટ: 19,142 કરોડ રૂપિયાના નાસિક-અક્કલકોટ 6-લેન કોરિડોરને મંજૂરી, મુસાફરીમાં 17 કલાકની બચત થશે
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં આર્થિક બાબતોની કેબિનેટ સમિતિએ (CCEA) ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસની દિશામાં એક ઐતિહાસિક પગલું ભરતા મહારાષ્ટ્રમાં 374 કિમી લાંબા નાસિક-સોલાપુર-અક્કલકોટ 6-લેન ગ્રીનફિલ્ડ કોરિડોરના નિર્માણને લીલી ઝંડી આપી દીધી છે. કુલ 19,142 કરોડ રૂપિયાના અંદાજિત ખર્ચવાળો આ પ્રોજેક્ટ BOT (ટોલ) મોડ હેઠળ વિકસાવવામાં આવશે.
મુસાફરીના સમયમાં મોટો ઘટાડો અને કનેક્ટિવિટી
આ કોરિડોર પશ્ચિમ ભારતના લોજિસ્ટિક્સ સામર્થ્યને વધારવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે. હાલમાં નાસિક અને અક્કલકોટ વચ્ચેની મુસાફરીમાં લાગતા સમયમાં 17 કલાકની મોટી બચત થવાની અપેક્ષા છે, જેનાથી મુસાફરીનો સમય 31 કલાકથી ઘટીને લગભગ 14 કલાક થઈ જશે. સાથે જ, મુસાફરીના કુલ અંતરમાં 201 કિલોમીટરનો ઘટાડો થશે. આ કોરિડોર 100 કિમી/કલાકની ડિઝાઇન ઝડપ સાથે વાહનોની સુરક્ષિત અને અવરોધ રહિત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરશે.
મુખ્ય એક્સપ્રેસવે સાથે જોડાણ
આ ગ્રીનફિલ્ડ કોરિડોર દેશના અનેક મહત્વપૂર્ણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માર્ગોને જોડશે:
- દિલ્હી-મુંબઈ એક્સપ્રેસવે: વધાવન પોર્ટ ઈન્ટરચેન્જ પાસે.
- સમૃદ્ધિ મહામાર્ગ: નાસિક પાસે પાંગરીમાં.
- આગ્રા-મુંબઈ કોરિડોર: નાસિકમાં NH-60 (અડેગાંવ) ના જંકશન પર.
- પુણે-નાસિક એક્સપ્રેસવે: પ્રોજેક્ટનો નાસિક-તલેગાંવ દિઘે વિભાગ પુણે-નાસિક એક્સપ્રેસવેની જરૂરિયાતોને પણ પૂરી કરશે.
આર્થિક અને રોજગારીની તકો
સરકારનો અંદાજ છે કે આ પ્રોજેક્ટના નિર્માણથી વ્યાપક સ્તરે રોજગારીનું સર્જન થશે. તેનાથી અંદાજે 251.06 લાખ મેન-ડેની પ્રત્યક્ષ રોજગારી અને 313.83 લાખ મેન-ડેની પરોક્ષ રોજગારી પેદા થવાની અપેક્ષા છે. આ પ્રોજેક્ટ ખાસ કરીને નાસિક, અહિલ્યાનગર (અહમદનગર), ધારાશિવ અને સોલાપુર જિલ્લાના સર્વાંગી આર્થિક વિકાસમાં ફાળો આપશે. વધુમાં, તે કોપ્પાર્થી અને ઓરવાકલ જેવા મુખ્ય ઔદ્યોગિક કેન્દ્રો (NICDC નોડ્સ) માટે માલસામાનની હેરફેરની કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરશે.
જમીન સંપાદનની પ્રક્રિયા તેજ
પ્રોજેક્ટ માટે જમીન સંપાદનની પ્રક્રિયા પહેલેથી જ શરૂ થઈ ગઈ છે. ડિસેમ્બર 2025માં બહાર પાડવામાં આવેલા એક ગેઝેટ નોટિફિકેશન મુજબ, સોલાપુર જિલ્લાના અક્કલકોટ તાલુકામાં ખાનગી ખેતીની જમીનનું સંપાદન અંતિમ તબક્કામાં છે. આ પ્રોજેક્ટ પીએમ ગતિશક્તિ નેશનલ માસ્ટર પ્લાનના સિદ્ધાંતો મુજબ સંકલિત પરિવહન માળખાને સુવિધાજનક બનાવવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
પર્યાવરણ અને ટેકનિકલ પડકારો
સ્ત્રોતો અનુસાર, અગાઉ આ પ્રોજેક્ટને હાઇબ્રિડ એન્યુઇટી મોડલ (HAM) હેઠળ શરૂ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ ટેકનિકલ અને નાણાકીય અવરોધોને કારણે તેને હવે BOT (Toll) મોડલ પર સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવ્યો છે. પ્રોજેક્ટનો એક ભાગ પશ્ચિમ ઘાટ જેવા પર્યાવરણીય રીતે સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાંથી પણ પસાર થાય છે, જેના માટે પર્યાવરણ સંરક્ષણની આધુનિક અને ટકાઉ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
આ કોરિડોર માત્ર મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય શહેરોને કુર્નૂલ અને ચેન્નાઈ સાથે જોડશે નહીં, પરંતુ પશ્ચિમ કિનારાથી પૂર્વી કિનારા સુધી અવિરત પરિવહન લિંક પણ પૂરી પાડશે.
