ભારત-અમેરિકા વેપાર ક્રાંતિ: માર્ચમાં થશે ઐતિહાસિક કરાર પર હસ્તાક્ષર
વર્ષ ૨૦૨૬ની શરૂઆત ભારત માટે આર્થિક મોરચે ખૂબ જ આશાસ્પદ રહી છે. ૭ ફેબ્રુઆરીએ જારી કરવામાં આવેલા સંયુક્ત નિવેદન બાદ હવે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વચગાળાના વેપાર કરાર (Interim Trade Agreement) ને કાનૂની સ્વરૂપ આપવાની તૈયારીઓ તેજ થઈ ગઈ છે. વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે સોમવારે પુષ્ટિ કરી છે કે આ કરાર હવે માત્ર કાગળ પરની ચર્ચા નથી, પરંતુ એક નિશ્ચિત કાનૂની દસ્તાવેજમાં ફેરવાઈ રહ્યો છે.
ભારતીય ટીમની અમેરિકા મુલાકાત
ભારતના મુખ્ય વાટાઘાટકાર અને વાણિજ્ય મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ દર્પણ જૈન આવતા અઠવાડિયે પોતાની ટીમ સાથે વોશિંગ્ટન ડી.સી.ની મુલાકાત લેશે. આ મુલાકાતનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કરારના કાનૂની માળખાને આખરી ઓપ આપવાનો છે. સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, સરકારનું લક્ષ્ય માર્ચ ૨૦૨૬ સુધીમાં આ દસ્તાવેજ પર સત્તાવાર હસ્તાક્ષર કરવાનું છે.
ટેરિફમાં મોટો ઘટાડો: નિકાસકારો માટે ખુશીના સમાચાર
ભારતીય માલ પર અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલા ઊંચા ટેરિફ હવે ભૂતકાળ બની જશે.
દંડની નાબૂદી: રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવા બદલ અમેરિકાએ ભારતીય સામાન પર ૨૫% વધારાનો ટેરિફ લાદ્યો હતો, જે ૨૭ ઓગસ્ટના રોજ હટાવી લેવામાં આવ્યો છે.
નવો ઘટાડો: હવે બાકીના ૨૫% પારસ્પરિક ટેરિફને ઘટાડીને ૧૮% કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. આ અંગેનો સત્તાવાર નિર્ણય આ અઠવાડિયાના અંત સુધીમાં લેવાય તેવી પૂરી સંભાવના છે.
જો આ સોદો સંપૂર્ણ રીતે અમલમાં આવશે, તો ભારતીય માલ પરનો કુલ ટેરિફ જે એક સમયે ૫૦% હતો, તે ઘટીને માત્ર ૧૮% રહી જશે. કેટલીક પસંદગીની વસ્તુઓ પર તો ‘ઝીરો ડ્યુટી’ (શૂન્ય ટેરિફ) ની પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે.
પિયુષ ગોયલનું વિઝન: ઐતિહાસિક અને સંતુલિત
વાણિજ્ય મંત્રી પિયુષ ગોયલે આ કરારને ભારતની આર્થિક મુત્સદ્દીગીરીની મોટી જીત ગણાવી છે. તેમણે જણાવ્યું કે $૩૦ ટ્રિલિયનના અમેરિકન બજારમાં પ્રવેશ મળવાથી ભારતના નાના અને મધ્યમ કદના ઉદ્યોગો (MSME) ને વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ મળશે. આ સોદાથી માત્ર ઉદ્યોગપતિઓને જ નહીં, પણ ભારતના ખેડૂતો, માછીમારો અને કુશળ યુવાનોને પણ સીધો ફાયદો થશે.
કરારના મુખ્ય મુદ્દાઓ
૧. માર્કેટ એક્સેસ: ભારતીય કૃષિ ઉત્પાદનો અને ફાર્માસ્યુટિકલ્સ માટે અમેરિકન બજાર વધુ સરળ બનશે.
૨. શૂન્ય ટેરિફની શક્યતા: ટેક્સટાઈલ અને હેન્ડીક્રાફ્ટ જેવી વસ્તુઓ પર ટેરિફ સંપૂર્ણ નાબૂદ થઈ શકે છે.
૩. રોકાણમાં વધારો: અમેરિકન કંપનીઓ ભારતને ‘ચાઈના પ્લસ વન’ વ્યૂહરચના હેઠળ ઉત્પાદન હબ તરીકે જોશે.
ક્યારે થશે સીલ?
જોકે રાજેશ અગ્રવાલે કોઈ ચોક્કસ તારીખ આપી નથી, પરંતુ તેમણે સંકેત આપ્યો છે કે જો આ અઠવાડિયે ટેરિફ ઘટાડા પર નિર્ણય લેવામાં વિલંબ થશે, તો ભારતીય ટીમ આવતા અઠવાડિયે રૂબરૂ મળીને તમામ કાનૂની ગૂંચવણો ઉકેલી નાખશે. માર્ચ મહિનામાં આ સોદો ‘સીલ’ થવાની પૂરી સંભાવના છે, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટે ભારતની નિકાસમાં નવો ઉછાળો લાવશે.
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેનો આ વેપાર સોદો માત્ર વ્યાપારી લેવડ-દેવડ નથી, પરંતુ બે લોકશાહી દેશો વચ્ચેના અતૂટ વિશ્વાસનું પ્રતીક છે. આ કરારથી ભારતની $૫ ટ્રિલિયન અર્થતંત્ર બનવાની સફર વધુ ઝડપી બનશે.
