શું અમેરિકા ઈરાન પર જમીની હુમલો કરશે? ઈરાનનો પડકાર – ‘અમે મેદાનમાં રાહ જોઈ રહ્યા છીએ, આવી જાવ’!
દુનિયા હાલમાં એવા તબક્કે છે જ્યાં યુદ્ધના ભય અને શાંતિની આશા વચ્ચેની રેખા ખૂબ જ ઝાંખી થઈ ગઈ છે. તાજેતરમાં, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઓવલ ઓફિસમાંથી એક નિવેદન આપ્યું હતું જેણે વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ટ્રમ્પ માને છે કે ઈરાન સાથે ચાલી રહેલ લશ્કરી સંઘર્ષ આગામી બે થી ત્રણ અઠવાડિયામાં સમાપ્ત થઈ શકે છે. તેમના શબ્દો એક સ્પષ્ટ આત્મવિશ્વાસ પ્રગટ કરે છે, પરંતુ શું ખરેખર ગલ્ફ દેશોમાં શાંતિનો સૂર્ય આટલી ઝડપથી ઉગવાનો છે? કે પછી આ ફક્ત વ્યૂહાત્મક વાણી છે?
ટ્રમ્પની ‘ડીલ’ કૂટનીતિ
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે તેઓ મિશન જે દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે તેનાથી ખૂબ જ સંતુષ્ટ છે. તેમણે સંકેત આપ્યો કે જો રાજદ્વારી સફળતા પ્રાપ્ત થાય છે, તો આ યુદ્ધ અપેક્ષા કરતા વહેલા સમાપ્ત થઈ શકે છે. ટ્રમ્પે કહ્યું, “કદાચ આપણે કોઈ સોદો કરી શકીએ છીએ, કારણ કે તેઓ (ઈરાન) કોઈ સોદો કરવા માંગે છે. હકીકતમાં, તેઓ મારા કરતાં કોઈ સોદો કરવા માટે વધુ ઉત્સુક છે. અમે તે ખૂબ જ ટૂંકા સમયમાં પૂર્ણ કરીશું.”
ટ્રમ્પની આશા પાછળ એક રસપ્રદ તર્ક છે. તેમનું માનવું છે કે તેહરાનમાં સત્તા હવે એવા લોકોના હાથમાં છે જે પાછલી સરકારો કરતાં વધુ વ્યવહારુ અને તર્કસંગત છે. તેમણે નવા નેતૃત્વની પ્રશંસા કરતા કહ્યું, “આપણી પાસે હવે એવા લોકોનો સમૂહ છે જે એકદમ અલગ અને સમજદાર છે.”
ઈરાનનું કડક વલણ: “વિશ્વાસ શૂન્ય છે”
વ્હાઈટ હાઉસના આ ગુલાબી ચિત્રથી વિપરીત, તેહરાનથી આવતા સમાચાર ખૂબ જ કઠોર છે. ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન, અબ્બાસ અરાકચીએ ટ્રમ્પની આશાઓ પર પાણી ફેરવી દીધું, અને સ્પષ્ટ કર્યું કે બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસનું સ્તર હાલમાં “શૂન્ય” છે. અલ જઝીરા સાથેની એક મુલાકાતમાં, અરાકચીએ કહ્યું કે તેમને અમેરિકાના ઇરાદાઓમાં એક પણ પ્રમાણિકતા દેખાતી નથી.
ઈરાન દલીલ કરે છે કે તેનો ભૂતકાળનો અનુભવ ખૂબ જ ખરાબ રહ્યો છે. અરાકચીએ યાદ કર્યું કે વર્ષો પહેલા કેવી રીતે એક કરાર (પરમાણુ કરાર) થયો હતો, પરંતુ અમેરિકા કોઈ નક્કર કારણ વિના તેમાંથી ખસી ગયું. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે છેલ્લા એક કે બે વર્ષમાં વાતચીતના કોઈપણ પ્રયાસથી અમેરિકા તરફથી હુમલા થયા છે. પરિણામે, ઈરાન કોઈપણ નવી વાટાઘાટોને શંકાની નજરે જોઈ રહ્યું છે.
જમીન પર આક્રમણની ચેતવણી: “અમે રાહ જોઈ રહ્યા છીએ”
રાજદ્વારી સંબંધો ઉપરાંત, લશ્કરી મોરચે પણ તણાવ વધુ છે. અબ્બાસ અરાકચીએ અમેરિકાને ચેતવણી આપી છે કે ઈરાની ભૂમિમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કરવો, એટલે કે જમીન પર આક્રમણ શરૂ કરવું, એક ગંભીર ભૂલ હશે. તેમણે ગર્વથી કહ્યું કે ઈરાની સૈન્ય સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે અને દુશ્મનની “રાહ જોઈ રહ્યું છે”.
ઈરાનનો દાવો છે કે યુએસ સૈન્યને પહેલાથી જ નોંધપાત્ર નુકસાન થયું છે. અરાકચીના મતે, યુએસ રડાર, વિમાન અને રિફ્યુઅલિંગ ટેન્કરોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું, “આપણે જાણીએ છીએ કે કેવી રીતે પોતાનો બચાવ કરવો. જો જમીન પર યુદ્ધની વાત આવે છે, તો અમે વધુ સારી રીતે લડીશું.” તેમનું કહેવું છે કે ઈરાને યુદ્ધ શરૂ કર્યું નથી, પરંતુ તે સંપૂર્ણ તાકાતથી પોતાનો બચાવ કરી રહ્યું છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની: નિયંત્રણ કોણ લેશે?
વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગ, હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર ટ્રમ્પ અને અરાકચીના મંતવ્યો સંપૂર્ણપણે વિરુદ્ધ છે:
ટ્રમ્પનો મત: રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ માને છે કે અમેરિકાએ હવે આ દરિયાઈ માર્ગની રક્ષા માટે કરાર ન લેવો જોઈએ. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે જો ફ્રાન્સ કે અન્ય કોઈ દેશ તેલ અને ગેસ ઇચ્છે છે, તો તેમણે પોતાની સુરક્ષાની વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ. અમેરિકા હવે આ જળમાર્ગનો ‘કાયમી પોલીસમેન’ બનવાના મૂડમાં નથી.
ઈરાનનો મત: બીજી બાજુ, અરાકચીએ સ્પષ્ટતા કરી કે આ જળમાર્ગ હાલમાં ફક્ત તે લોકો માટે ‘બંધ’ છે જેમની સાથે ઈરાન યુદ્ધ છે. તેમણે કહ્યું કે આ ઈરાન અને ઓમાનનો પ્રાદેશિક જળમાર્ગ છે, અને તેઓ તેમની પોતાની સુરક્ષા ચિંતાઓ અનુસાર તેનું સંચાલન કરશે. જોકે, તેમણે ખાતરી આપી કે “મૈત્રીપૂર્ણ દેશો” ના જહાજો માટે માર્ગ સુરક્ષિત છે.
