મોટા સમાચાર: અમેરિકન ડેલ્ટા ફોર્સનું વેનેઝુએલામાં સફળ સૈન્ય ઓપરેશન; રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરો અને તેમની પત્નીની ધરપકડ
૩ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ની સવાર વેનેઝુએલાના ઈતિહાસમાં એક નિર્ણાયક વળાંક સાબિત થઈ, જ્યારે અમેરિકન સેનાના એક મોટા સૈન્ય અભિયાન દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરો અને તેમની પત્ની સીલિયા ફ્લોરસને પકડી લેવામાં આવ્યા. અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી પુષ્ટિ કરી કે માદુરોને સફળતાપૂર્વક કસ્ટડીમાં લઈને દેશની બહાર લઈ જવામાં આવ્યા છે.
ઓપરેશન ‘સધર્ન સ્પિયર’ અને ડેલ્ટા ફોર્સની ભૂમિકા
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ ગુપ્ત અને સચોટ ઓપરેશનને અમેરિકન સેનાના સૌથી વિશિષ્ટ યુનિટ, ડેલ્ટા ફોર્સે અંજામ આપ્યો હતો. કારાકાસ ઉપર અમેરિકન સ્પેશિયલ ઓપરેશન હેલિકોપ્ટરો, ખાસ કરીને ૧૬૦મા સ્પેશિયલ ઓપરેશન એવિએશન રેજિમેન્ટ (SOAR) ના MH-47 ચિનૂક અને MH-60 જોવામાં આવ્યા હતા. આ દરમિયાન વેનેઝુએલાની રાજધાનીના પ્રમુખ સૈન્ય મથકો જેવા કે ‘ફ્યુઅર્ટે ટિયુના’ (Fuerte Tiuna) અને ‘લા કાર્લોટા’ (La Carlota) એરબેઝ પર પ્રચંડ વિસ્ફોટ અને હવાઈ હુમલા થયા હતા. અમેરિકન અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે આ હવાઈ હુમલાઓનો ઉદ્દેશ્ય વેનેઝુએલાની વાયુ સંરક્ષણ પ્રણાલીને નષ્ટ કરવાનો હતો જેથી હેલિકોપ્ટર સુરક્ષિત રીતે પ્રવેશી શકે.
ગંભીર ગુનાહિત આરોપો અને જૂનો ઈતિહાસ
નિકોલસ માદુરોની ધરપકડ અકારણ નહોતી. તેમના પર ન્યૂયોર્કના સધર્ન ડિસ્ટ્રિક્ટમાં નાર્કો-ટેરરિઝમ (માદક પદાર્થ આતંકવાદ), કોકેન આયાત કરવાનું ષડયંત્ર અને હથિયારો સંબંધિત અનેક ગંભીર આરોપો લાગ્યા છે. અમેરિકન ન્યાય વિભાગે ૨૦૨૦માં જ માદુરોને દોષિત ઠેરવી તેમના પર ૧૫ મિલિયન ડોલરનું ઈનામ જાહેર કર્યું હતું, જે ૨૦૨૫ના ઉનાળામાં વધારીને ૫૦ મિલિયન ડોલર કરવામાં આવ્યું હતું. આરોપો મુજબ, માદુરોએ ‘કાર્ટેલ ડી લોસ સોલેસ’ (Cártel de Los Soles) નું નેતૃત્વ કર્યું અને કોલંબિયાના FARC વિદ્રોહીઓ સાથે મળીને અમેરિકામાં કોકેનની તસ્કરી કરી હતી.
૨૦૨૦ની નિષ્ફળતા વિરુદ્ધ ૨૦૨૬ની સફળતા
આ વર્તમાન સફળતા ૨૦૨૦ના તે નિષ્ફળ બળવા (Coup) ના પ્રયાસથી બિલકુલ વિપરીત છે જેને ‘ઓપરેશન ગિદિયોન’ (Operation Gideon) કહેવામાં આવ્યું હતું. તે સમયે જોર્ડન ગૌડ્રૂ નામના એક પૂર્વ અમેરિકન ‘ગ્રીન બેરેટ’ એ માત્ર ૬૦ લોકોની એક નાની અને તૈયારી વગરની ટુકડી સાથે માદુરોને ઉખેડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તે ઓપરેશન સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ રહ્યું હતું કારણ કે તેને અમેરિકન સરકારનું કોઈ સમર્થન નહોતું. તેનાથી વિપરીત, ૨૦૨૬નું આ અભિયાન સંપૂર્ણપણે અમેરિકન સૈન્ય શક્તિ, ગુપ્ત માહિતી અને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીથી સજ્જ હતું.
પ્રતિક્રિયાઓ અને વૈશ્વિક પ્રભાવ
- વેનેઝુએલા: માદુરોની ધરપકડ બાદ વેનેઝુએલાના સંરક્ષણ મંત્રી વ્લાદિમીર પાડ્રિનો લોપેઝે “બાહ્ય અશાંતિ” ને કારણે કટોકટી (Emergency) ની જાહેરાત કરી છે અને સમર્થકોને રસ્તા પર ઉતરવા હાકલ કરી છે.
- અમેરિકા: ફ્લોરિડામાં વેનેઝુએલાના પ્રવાસીઓએ રસ્તા પર ઉતરીને “આઝાદી” ના નારા લગાવ્યા અને આ સૈન્ય કાર્યવાહીની ઉજવણી કરી.
- આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિક્રિયા: રશિયા અને ઈરાને આ હુમલાની સખત નિંદા કરતા તેને “સશસ્ત્ર આક્રમકતા” અને “સંપ્રભુતાનું ઉલ્લંઘન” ગણાવ્યું છે. જ્યારે યુરોપિયન યુનિયને સંયમ જાળવવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું સન્માન કરવાની અપીલ કરી છે.
ઐતિહાસિક સંયોગ
રસપ્રદ વાત એ છે કે માદુરોની ધરપકડ બરાબર ૩૬ વર્ષ પછી તે જ તારીખે થઈ, જ્યારે ૩ જાન્યુઆરી, ૧૯૯૦ ના રોજ અમેરિકન સેનાએ પનામાના સરમુખત્યાર મેન્યુઅલ નોરિએગાની નશીલી દવાઓની તસ્કરીના આરોપમાં ધરપકડ કરી હતી.
માદુરો અને તેમની પત્નીએ હવે અમેરિકન ધરતી પર અદાલતી કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડશે, જ્યાં એટર્ની જનરલ પામ બોન્ડીના જણાવ્યા અનુસાર, તેમણે “અમેરિકન ન્યાયના સંપૂર્ણ પ્રકોપ” નો સામનો કરવો પડશે.
