શું તમે અમેરિકન કંપનીમાં રોકાણ કરવા માંગો છો? ટ્રાઈફેક્ટાના IPO વિશે ખાસ જાણો!
ભારતીય શેરબજારના ઈતિહાસમાં એક ખૂબ જ રસપ્રદ અને મહત્વનો વળાંક આવવા જઈ રહ્યો છે. અમેરિકા સ્થિત ટેકનોલોજી અને સ્ટાફિંગ સેવા પૂરી પાડતી કંપની ‘ટ્રાઈફેક્ટા’ (Tryfacta Inc.) ભારતના GIFT City પ્લેટફોર્મ પર તેનો IPO લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ ઘટના માત્ર એટલા માટે ખાસ નથી કે કંપની કરોડો ડોલર એકત્રિત કરવા જઈ રહી છે, પરંતુ એટલા માટે છે કે તે ભારતીય શેરબજારમાં લિસ્ટ થનારી પ્રથમ અમેરિકન કંપની બનવા જઈ રહી છે.
શું છે ટ્રાઈફેક્ટા અને શું છે આ પ્લાન?
ટ્રાઈફેક્ટા, જેનું મુખ્ય મથક અમેરિકાના કેલિફોર્નિયામાં આવેલું છે, તે વર્ષ ૧૯૯૬થી કાર્યરત છે. આ કંપની મુખ્યત્વે અમેરિકી ફેડરલ સરકાર તેમજ સ્થાનિક શિક્ષણ અને સરકારી એજન્સીઓને ટેકનોલોજી અને સ્ટાફિંગ સોલ્યુશન્સ પૂરા પાડે છે. કંપનીનું એક મહત્વનું ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર (GCC) ભારતના મોહાલીમાં પણ સફળતાપૂર્વક ચાલી રહ્યું છે.
કંપનીએ GIFT City ના IFSCA (ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસીસ સેન્ટર્સ ઓથોરિટી) પાસે ડ્રાફ્ટ ઓફર ડોક્યુમેન્ટ (DOD) જમા કરાવી દીધું છે. આ IPO દ્વારા કંપની અંદાજે ૧૦૦ થી ૧૫૦ મિલિયન ડોલર (ભારતીય રૂપિયામાં લગભગ ૯૫૦ કરોડથી ૧,૪૨૫ કરોડ રૂપિયા) એકત્રિત કરવાના લક્ષ્યાંક સાથે આગળ વધી રહી છે. આ શેર NSE IX અને India INX એક્સચેન્જ પર લિસ્ટ થશે.
IPO નું માળખું: ફ્રેશ ઈશ્યુ અને OFS
ટ્રાઈફેક્ટાના આ આઈપીઓમાં બે મુખ્ય ભાગ હશે:
૧. ફ્રેશ ઈશ્યુ: કંપની ૧૩.૩ મિલિયન નવા શેર બહાર પાડીને નવી મૂડી એકત્ર કરશે.
૨. ઓફર ફોર સેલ (OFS): કંપનીની પ્રમોટર રતિકા ત્યાગી પોતાના શેરના હિસ્સામાંથી ૩ મિલિયન શેરનું વેચાણ કરશે.
કંપની દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલી આ રકમનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે કંપની પરનું દેવું ચૂકવવા, ભવિષ્યના વ્યવસાયિક વિસ્તરણ માટે નવા સંપાદનો (acquisitions) કરવા અને અન્ય કોર્પોરેટ જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે કરવામાં આવશે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે કેવી રીતે શક્ય છે રોકાણ?
ઘણા ભારતીય રોકાણકારોના મનમાં પ્રશ્ન થાય છે કે શું તેઓ આમાં ભાગ લઈ શકે? જવાબ છે—હા, પરંતુ પ્રક્રિયા થોડી અલગ છે. આ IPO માં સીધા તમારા સામાન્ય ભારતીય ડિમેટ કે ટ્રેડિંગ એકાઉન્ટથી રોકાણ કરી શકાશે નહીં.
-
નવું એકાઉન્ટ: રોકાણકારોએ IFSC માં રજિસ્ટર્ડ હોય તેવા બ્રોકર પાસે એક અલગ બ્રોકરેજ એકાઉન્ટ ખોલવું પડશે.
-
RBI નો નિયમ: આમાં રોકાણ કરવા માટે જે રકમ વપરાશે, તે ભારતીય રિઝર્વ બેંકની ‘લિબરલાઈઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ’ (LRS) હેઠળ વિદેશ મોકલવાની રહેશે. LRS એ એક સુવિધા છે જે ભારતીય નાગરિકોને ચોક્કસ મર્યાદામાં વિદેશી ચલણમાં રોકાણ કે ખર્ચ કરવાની છૂટ આપે છે.
ચલણનું જોખમ (Currency Risk) સમજવું ખૂબ જરૂરી છે
આ IPO સંપૂર્ણપણે અમેરિકી ડોલરમાં હોવાથી, રોકાણકારોએ ‘કરન્સી રિસ્ક’ એટલે કે ચલણના મૂલ્યમાં થતા ફેરફારને ધ્યાનમાં લેવો જોઈએ.
-
જો ભવિષ્યમાં ડોલર રૂપિયાની સામે મજબૂત થાય છે, તો રોકાણકારોને તેનો વધારાનો ફાયદો મળી શકે છે.
-
જો કે, જો રૂપિયો મજબૂત થાય અને ડોલર નબળો પડે, તો તમારા રોકાણ પર મળતું વળતર અસરગ્રસ્ત થઈ શકે છે. તેથી, આ એક એવી બાબત છે જેને દરેક રોકાણકારે રોકાણ કરતા પહેલા સારી રીતે સમજવી જોઈએ.
