5 વર્ષથી સતત વધી રહ્યું છે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ, ઓક્ટોબરના આંકડા શું કહે છે?
ભારતીય શેરબજારમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચાલતી ભારે વધઘટ અને અનિશ્ચિતતાની સીધી અસર છૂટક રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટ પર જોવા મળી રહી છે. દેશના મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગની સર્વોચ્ચ સંસ્થા ‘એસોસિએશન ઓફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા’ (AMFI) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના આંકડા અનુસાર, ઓક્ટોબર મહિનામાં ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં થતું ચોખ્ખું રોકાણ ઘટીને ₹32,994 કરોડ નોંધાયું છે.
સપ્ટેમ્બર મહિનામાં આ રોકાણ ₹38,306 કરોડના સ્તરે હતું, જેની સરખામણીએ ઓક્ટોબરમાં રોકાણના પ્રવાહમાં આશરે 14 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. બજારમાં સતત જોવા મળી રહેલા કડાકા અને અસ્થિરતાને કારણે ઘણા રોકાણકારોએ થોડી રાહ જોવાની નીતિ અપનાવી હોય તેમ લાગી રહ્યું છે.
ઉતાર-ચડાવ વચ્ચે પણ 60 મહિનાથી ધમધમતો ઇક્વિટી પ્રવાહ
જોકે, આ ઘટાડા વચ્ચે પણ એક ખૂબ જ પ્રોત્સાહક પાસું સામે આવ્યું છે. ભારતીય ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ શ્રેણીમાં આ સતત 60મો મહિનો છે જ્યારે નેટ રોકાણ (Net Inflow) પોઝિટિવ રહ્યું છે. આનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે છેલ્લા પાંચ વર્ષથી દર મહિને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાંથી ઉપાડવામાં આવતા નાણાં કરતા નવું રોકાણ સતત વધી રહ્યું છે.
બજારમાં મોટો ઘટાડો આવ્યો હોવા છતાં રોકાણકારોએ પોતાનું નાણું સંપૂર્ણપણે પાછું ખેંચવાને બદલે શિસ્તબદ્ધ રીતે બજારમાં જાળવી રાખ્યું છે. એમ્ફીના ડેટા મુજબ, 31 ઓક્ટોબર સુધીમાં ઇક્વિટી યોજનાઓ હેઠળ દેશની કુલ એસેટ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM) ₹37.14 લાખ કરોડના જંગી સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે નાના અને મધ્યમ રોકાણકારો માટે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ આજે પણ નાણાં સર્જનનું સૌથી વિશ્વાસપાત્ર માધ્યમ બની રહ્યું છે.
સપ્ટેમ્બરની તેજી બાદ ઓક્ટોબરમાં બ્રેક કેમ વાગી?
ઇક્વિટી ફંડ્સમાં રોકાણની આ ગતિવિધિઓને સમજવા માટે થોડું પાછળ જઈને જોવું જરૂરી છે. ઓગસ્ટ મહિનાની સરખામણીએ સપ્ટેમ્બરમાં ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં રોકાણ 31 ટકાથી પણ વધુ વધી ગયું હતું. તે સમયે બજારની સાનુકૂળ પરિસ્થિતિને કારણે રોકાણકારોએ મોટા પાયે નાણાં રોક્યા હતા.
પરંતુ ઓક્ટોબર આવતા સુધીમાં વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ, ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલીના કારણે ભારતીય શેરબજારમાં કરેક્શન (ગિરાવટ) શરૂ થયું. બજારના આ ઘટાડાથી સામાન્ય રોકાણકારોમાં થોડો ભય અને અસમંજસની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી, જેના પરિણામે ઓક્ટોબરના ચોખ્ખા રોકાણમાં 14 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે.
SIP યોગદાન અને ખાતાઓમાં મામૂલી ઘટાડો
સામાન્ય ભારતીય રોકાણકારો માટે બજારમાં પ્રવેશવાનો સૌથી લોકપ્રિય અને સુરક્ષિત માર્ગ એટલે સિસ્ટેમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન (SIP). દર મહિને નાની-નાની રકમનું રોકાણ કરવાની આ પદ્ધતિએ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતમાં રોકાણની સંસ્કૃતિ બદલી નાખી છે.
જોકે, બજારની અસ્થિરતાની અસર ઓક્ટોબર મહિનામાં એસઆઈપી (SIP) ના આંકડા પર પણ મામૂલી પ્રમાણમાં જોવા મળી છે:
SIP ની રકમ: સપ્ટેમ્બર મહિનામાં એસઆઈપી દ્વારા વિક્રમજનક ₹32,490 કરોડનું રોકાણ આવ્યું હતું, જે ઓક્ટોબરમાં સામાન્ય ઘટીને ₹32,160 કરોડ થયું છે.
SIP ખાતાઓની સંખ્યા: સપ્ટેમ્બરમાં એસઆઈપી ખાતાઓની કુલ સંખ્યા 10.06 કરોડ હતી, જે ઓક્ટોબરના અંત સુધીમાં ઘટીને 10 કરોડના સ્તરે આવી ગઈ છે.
આ ઘટાડો બહુ મોટો નથી, પરંતુ તે સ્પષ્ટ કરે છે કે બજારના સતત કડાકાને કારણે કેટલાક છૂટક રોકાણકારોએ પોતાની માસિક એસઆઈપી અટકાવી (Pause) દીધી હોઈ શકે છે અથવા તો નવા ખાતા ખુલવાની ગતિ ધીમી પડી છે.
વિદેશી ભંડોળની વેચવાલી અને ભારતીય રોકાણકારોની પરિપક્વતા
ઓક્ટોબર મહિનામાં શેરબજાર પર સૌથી મોટું દબાણ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) તરફથી આવ્યું હતું. વિદેશી ફંડોએ ઓક્ટોબર દરમિયાન ભારતીય શેરબજારમાંથી સામુહિક રીતે ₹34,843 કરોડના શેર વેચીને નાણાં પાછા ખેંચ્યા હતા.
ભૂતકાળમાં જ્યારે પણ વિદેશી રોકાણકારો આટલી મોટી માત્રામાં વેચવાલી કરતા ત્યારે ભારતીય બજાર ધડાકાભેર તૂટી પડતું હતું. પરંતુ આજે સ્થિતિ બદલાઈ છે. ભારતીય ઘરઆંગણાના રોકાણકારો અને એસઆઈપી (SIP) ના માધ્યમથી આવતા સતત ભંડોળને કારણે બજારને મોટો આધાર મળી રહ્યો છે. વિદેશી ફંડોની ભારે વેચવાલી સામે દેશના નાના રોકાણકારોએ બજારને પચાવી પાડવાની ક્ષમતા દર્શાવી છે, જે ભારતીય અર્થતંત્રની પરિપક્વતા દર્શાવે છે.
નિષ્ણાતોનું શું કહેવું છે? ભવિષ્ય માટે સકારાત્મક સંકેતો
બજારની વર્તમાન સ્થિતિ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડના આંકડા અંગે વાત કરતા એમ્ફી (AMFI) ના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી (CEO) વેંકટ ચલસાનીએ જણાવ્યું હતું કે, બજારમાં જોવા મળતી અસ્થિરતાને કારણે રોકાણના પ્રવાહ પર ટૂંકા ગાળાની અસર પડવી સ્વાભાવિક છે. પરંતુ આંતરિક રીતે ભારતીય અર્થતંત્ર અને બજારના પાયા (Fundamentals) ખૂબ જ મજબૂત છે.
તેમણે ભવિષ્ય માટે કેટલાક અત્યંત આશાસ્પદ અને સાનુકૂળ પરિબળો તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું:
વિદેશી બ્રોકરેજનું વલણ: અગ્રણી વિદેશી બ્રોકરેજ કંપનીઓ ભારતીય કંપનીઓના વેલ્યુએશન અને ગ્રોથ આઉટલુક અંગે હજુ પણ સકારાત્મક છે.
કાચા તેલના ભાવમાં ઘટાડો: વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ઘટેલા ભાવ ભારત જેવા આયાતકાર દેશ માટે મોટો રાહતનો વિષય છે, જેનાથી ફુગાવો નિયંત્રણમાં રહેવામાં મદદ મળે છે.
કંપનીઓના મજબૂત પરિણામો: ભારતીય કંપનીઓના બીજા ત્રિમાસિક ગાળાના નાણાકીય પરિણામો અને કમાણીની સ્થિતિ ઉત્સાહજનક રહી છે.
બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં લોન ગ્રોથ: ક્રેડિટ ગ્રોથ એટલે કે બેંકો દ્વારા આપવામાં આવતી લોનમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. આ દર્શાવે છે કે દેશમાં વ્યાપારિક અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે.
ગોલ્ડ-સિલ્વર ETF અને NFO માં રોકાણકારોનો રસ
શેરબજારમાં અનિશ્ચિતતાનો માહોલ હોય ત્યારે રોકાણકારો સુરક્ષિત સંપત્તિ તરફ વળે છે. ઓક્ટોબર મહિનામાં આ જ ટ્રેન્ડ જોવા મળ્યો છે. સોના અને ચાંદીના એક્સચેન્જ ટ્રેડેડ ફંડ્સ (Gold and Silver ETFs) માં રોકાણકારોએ ભારે રસ દાખવ્યો છે. ઓક્ટોબરમાં ગોલ્ડ અને સિલ્વર ETF માં ₹3,000 કરોડથી પણ વધુનું નવું રોકાણ આવ્યું છે.
આ ઉપરાંત, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ હાઉસ દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવતી નવી સ્કીમ્સ એટલે કે ન્યુ ફંડ ઓફર (NFO) પ્રત્યે પણ રોકાણકારોનો ઉત્સાહ જળવાઈ રહ્યો છે. એમ્ફીના ડેટા અનુસાર, ઓક્ટોબર મહિનામાં તમામ કેટેગરીમાં કુલ 28 નવા ફંડ (NFOs) બજારમાં આવ્યા હતા, જેના દ્વારા ફંડ હાઉસોએ સફળતાપૂર્વક ₹3,829 કરોડ એકત્ર કર્યા હતા.
