યુએઈ (UAE) દ્વારા કોલમ્બિયાના ભાડૂતી સૈનિકોને તાલીમ આપી સુદાન મોકલવાના ગંભીર આરોપો: હ્યુમન રાઈટ્સ વોચનો સનસનાટીભર્યો ખુલાસો
સૂડાનમાં ચાલી રહેલું ગૃહયુદ્ધ હવે માત્ર સ્થાનિક સંઘર્ષ રહ્યું નથી, પરંતુ તેમાં આંતરરાષ્ટ્રીય શક્તિઓની સંડોવણીના ચોંકાવનારા અહેવાલો સામે આવી રહ્યા છે. તાજેતરમાં જ જાણીતી માનવાધિકાર સંસ્થા ‘હ્યુમન રાઈટ્સ વોચ’ (HRW) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા એક વ્યાપક અહેવાલમાં સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) પર અત્યંત ગંભીર આરોપો લગાવવામાં આવ્યા છે. અહેવાલ અનુસાર, UAE એ કોલમ્બિયાના સેંકડો ભાડૂતી સૈનિકોને પોતાના સૈન્ય મથકો પર વિશેષ તાલીમ આપી છે અને ત્યારબાદ તેમને સુદાનના લોહિયાળ જંગમાં પેરામિલિટ્રી ફોર્સ ‘રેપિડ સપોર્ટ ફોર્સીસ’ (RSF) વતી લડવા માટે મોકલ્યા છે. જો કે, આ તમામ આરોપોને UAE સરકારે સખત શબ્દોમાં નકારી કાઢ્યા છે.
સુદાનનું ગૃહયુદ્ધ અને RSF પર લાગેલા માનવતા વિરોધી આક્ષેપો
સુદાનમાં લાંબા સમયથી સૈન્ય અને પેરામિલિટ્રી ફોર્સ (RSF) વચ્ચે સત્તાની ભીષણ લડાઈ ચાલી રહી છે. આ યુદ્ધમાં લાખો લોકો વિસ્થાપિત થયા છે અને હજારો નિર્દોષ નાગરિકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે. જે પેરામિલિટ્રી ફોર્સ (RSF) ને મદદ કરવાનો આક્ષેપ UAE પર લાગ્યો છે, તે RSF પર અગાઉથી જ યુદ્ધ અપરાધો, માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ અને વ્યાપક નર સંહાર જેવા અત્યંત ગંભીર આંતરરાષ્ટ્રીય આરોપો લાગેલા છે. આ અહેવાલ બાદ વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતા વધી ગઈ છે કારણ કે વિદેશી ભાડૂતી સૈનિકોની હાજરી આ સંઘર્ષને વધુ હિંસક અને જટિલ બનાવી રહી છે.
અબુ ધાબી અને અલ ધફરામાં સૈનિકોને અપાઈ તાલીમ
હ્યુમન રાઈટ્સ વોચના અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ આખી પ્રક્રિયા અત્યંત સુનિયોજિત રીતે ચલાવવામાં આવી રહી હતી. કોલમ્બિયાથી લાવવામાં આવેલા સેંકડો સૈનિકોને UAE ના અલ ધફરા વિસ્તારમાં આવેલા એક સૈન્ય બેઝ પર તેમજ અબુ ધાબીના એક અદ્યતન તાલીમ કેન્દ્રમાં સઘન લશ્કરી તાલીમ આપવામાં આવી હતી. આ તાલીમ યુએઈના જ સૈન્ય નિષ્ણાતો દ્વારા આપવામાં આવી હોવાનો દાવો છે. તાલીમ પૂર્ણ થયા બાદ આ ભાડૂતી સૈનિકોને ગુપ્ત રીતે સુદાન મોકલવામાં આવ્યા હતા જેથી તેઓ RSF ની તાકાતમાં વધારો કરી શકે.
પ્રત્યક્ષદર્શી અને કોલમ્બિયન સૈનિકનો ચોંકાવનારો સ્વીકાર
આ અહેવાલમાં માત્ર સેટેલાઇટ તસવીરો કે અનુમાનો નથી, પરંતુ પ્રત્યક્ષ પુરાવાઓ પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. HRW એ એક એવા જ કોલમ્બિયન ભાડૂતી સૈનિકના સત્તાવાર નિવેદનને ટાંકીને જણાવ્યું છે કે, તેણે દક્ષિણ દારફુરના ન્યાલા શહેરની નજીક આવેલા RSF ના સૈન્ય કેમ્પમાં નવા લડવૈયાઓને તાલીમ આપી હતી. આ સૈનિકે વધુમાં એક અત્યંત ચિંતાજનક દાવો કરતા જણાવ્યું કે, તે કેમ્પમાં મોટી સંખ્યામાં નાના બાળકોને પણ સૈનિક તરીકે ભરતી કરવામાં આવ્યા હતા, જે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ મુજબ ‘ચાઇલ્ડ સોલ્જર’ (બાળ સૈનિક) નો ગંભીર ગુનો બને છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ના અહેવાલમાં પણ સમાન આક્ષેપોની પુષ્ટિ
માત્ર હ્યુમન રાઈટ્સ વોચ જ નહીં, પરંતુ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ના નિષ્ણાતોની પેનલ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા અહેવાલમાં પણ આ જ પ્રકારની બાબતોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. યુએનના અહેવાલ મુજબ, કોલમ્બિયાના આ સૈનિકો સુદાનના યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારો જેવા કે રાજધાની ખાર્તૂમ, ઓમદુરમાન, દારફુર અને કોર્ડોફાનમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. આ ભાડૂતી સૈનિકો માત્ર સામાન્ય લડાઈ નથી લડી રહ્યા, પરંતુ તેઓ અત્યંત આધુનિક ડ્રોન ઓપરેટ કરવા, ભારે તોપખાના ચલાવવા, બખ્તરબંધ ગાડીઓ (Armored Vehicles) નો ઉપયોગ કરવા અને સીધા હુમલાઓનું નેતૃત્વ કરવામાં માહિર છે.
RSF ના વડાનો વિડીયો અને પ્રાઇવેટ સિક્યોરિટી કંપનીનું કનેક્શન
આ આખા વિવાદમાં એક મોટો વળાંક ત્યારે આવ્યો જ્યારે RSF ના ટોચના નેતા જનરલ મહોમ્મદ હમદાન દગાલોનો એક વિડીયો સામે આવ્યો. ફેબ્રુઆરી મહિનાના આ વિડીયોમાં તેઓ પોતે સ્વીકારતા જોવા મળ્યા હતા કે કોલમ્બિયાના સૈનિકો તેમના સંગઠનને આધુનિક ડ્રોન ટેક્નોલોજી ચલાવવામાં અને વ્યૂહાત્મક મદદ પૂરી પાડી રહ્યા છે.
HRW ના સંશોધન મુજબ, આ સૈનિકોની ભરતી અબુ ધાબી સ્થિત એક ખાનગી સિક્યોરિટી ફર્મ ‘ગ્લોબલ સિક્યોરિટી સર્વિસીસ ગ્રુપ’ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. યુએનના નિષ્ણાતોના મતે, આ કંપનીના માલિક મહોમ્મદ હમદાન અલ-જાબી નામના એક પ્રભાવશાળી અમીરાતી નાગરિક છે, જે આ સમગ્ર નેટવર્ક પાછળ મુખ્ય કડી હોવાનું મનાય છે.
UAE સરકાર દ્વારા તમામ આરોપોનું સખત ખંડન
બીજી તરફ, આ અહેવાલ બહાર આવ્યા બાદ સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) ના વિદેશ મંત્રાલયે તાત્કાલિક પ્રતિક્રિયા આપીને આ તમામ આરોપોને પાયાવિહોણા અને ખોટા ગણાવ્યા છે. UAE ના સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર:
“અમીરાતની ધરતીનો ઉપયોગ કોઈપણ વિદેશી લડવૈયાઓની ભરતી, તેમને સૈન્ય તાલીમ આપવા અથવા કોઈ અન્ય દેશના સંગઠનમાં મોકલવા માટે ક્યારેય કરવામાં આવતો નથી. અમારો દેશ આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમોનું પાલન કરે છે અને જો કોઈ વ્યક્તિ કે ખાનગી એજન્સી આવી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિમાં સામેલ જણાશે, તો તેની સામે કાયદાકીય રીતે અત્યંત કડક પગલાં લેવામાં આવશે.”
HRW એ જણાવ્યું હતું કે તેમણે અહેવાલ પ્રકાશિત કરતા પહેલા UAE સરકાર અને સંબંધિત ખાનગી કંપની પાસે તેમનો પક્ષ જાણવા માટે પ્રશ્નાવલી મોકલી હતી, પરંતુ તે સમયે તેમની તરફથી કોઈ સત્તાવાર જવાબ આપવામાં આવ્યો ન હતો.
વિડીયો પુરાવા અને એલ-ફશરમાં થયેલો ભીષણ નર સંહાર
હ્યુમન રાઈટ્સ વોચ પાસે કેટલાક એવા વિડીયો ફૂટેજ અને ડિજિટલ પુરાવા છે, જેમાં સ્પેનિશ ભાષા બોલતા કોલમ્બિયન સૈનિકો સુદાનના સ્થાનિક RSF લડવૈયાઓ સાથે યુદ્ધના મેદાનમાં જોવા મળી રહ્યા છે. અહેવાલમાં ઓક્ટોબર મહિનામાં દારફુરના વ્યૂહાત્મક શહેર એલ-ફશર (El-Fasher) પર થયેલા ભીષણ હુમલાનો પણ ઉલ્લેખ છે. RSF અને આ ભાડૂતી સૈનિકો દ્વારા કરાયેલા આ હુમલામાં સેંકડો નિર્દોષ નાગરિકો માર્યા ગયા હતા અને આખું શહેર ખંડેરમાં ફેરવાઈ ગયું હતું.
આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને અપીલ
આ ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને હ્યુમન રાઈટ્સ વોચે વૈશ્વિક સંગઠનો, અમેરિકા અને યુરોપિયન યુનિયન સહિતના દેશોને અપીલ કરી છે કે તેઓ UAE પર રાજદ્વારી અને આર્થિક દબાણ લાવે. સંસ્થાનું કહેવું છે કે જ્યાં સુધી સંયુક્ત આરબ અમીરાત તરફથી RSF ને મળતું નાણાકીય ભંડોળ, હથિયારો અને ભાડૂતી સૈનિકોની સપ્લાય સંપૂર્ણપણે બંધ નહીં થાય, ત્યાં સુધી સુદાનમાં શાંતિ સ્થાપવી અશક્ય છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આ ચોંકાવનારા ખુલાસા બાદ વૈશ્વિક મંચ પર UAE વિરુદ્ધ કેવા પગલાં લેવામાં આવે છે.
