US Fed Meeting 2026: વ્યાજ દરોમાં કોઈ ફેરફાર નહીં; પોવેલની આગેવાની હેઠળ FOMCનો મહત્વનો નિર્ણય
૨૯ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ના રોજ વોશિંગ્ટનથી મળેલા અહેવાલો મુજબ, અમેરિકાની સેન્ટ્રલ બેંક ફેડરલ રિઝર્વ (US Fed) એ વર્ષ ૨૦૨૬ની તેની પ્રથમ નાણાકીય નીતિ બેઠકમાં વ્યાજ દરોમાં કોઈ ફેરફાર ન કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. જેરોમ પોવેલની અધ્યક્ષતામાં મળેલી ફેડરલ ઓપન માર્કેટ કમિટી (FOMC) એ સર્વસંમતિથી બેન્ચમાર્ક વ્યાજ દરને ૩.૫૦% થી ૩.૭૫% ની રેન્જમાં યથાવત રાખ્યો છે.
આ નિર્ણય દર્શાવે છે કે ફેડરલ રિઝર્વ અત્યારે ‘જુઓ અને રાહ જુઓ’ (Wait and Watch) ની નીતિ અપનાવી રહ્યું છે, કારણ કે ફુગાવો હજુ પણ તેમના લક્ષ્યાંક કરતા થોડો ઉપર છે અને શ્રમ બજાર (Labor Market) સ્થિર થઈ રહ્યું છે.
વ્યાજ દરો સ્થિર રાખવા પાછળના મુખ્ય કારણો
ફેડરલ રિઝર્વે તેના નિવેદનમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો ન કરવા પાછળ કેટલાક આર્થિક પરિબળો જવાબદાર છે:
-
ફુગાવાનું દબાણ (Inflationary Pressure): ડિસેમ્બર ૨૦૨૬માં કોર ઇન્ફ્લેશન ૩% ની આસપાસ નોંધાયો હતો. જોકે તે નીચે આવી રહ્યો છે, પરંતુ ફેડના ૨% ના લાંબા ગાળાના લક્ષ્યાંક સુધી પહોંચવા માટે હજુ વધુ સમયની જરૂર છે.
-
મજબૂત આર્થિક વૃદ્ધિ: પોવેલે નોંધ્યું હતું કે અમેરિકી અર્થતંત્ર મજબૂત પાયા પર છે. ગ્રાહક ખર્ચ (Consumer Spending) અને બિઝનેસ ઇન્વેસ્ટમેન્ટમાં સતત વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે, જે આર્થિક મંદીના ભયને દૂર કરે છે.
-
લેબર માર્કેટની સ્થિરતા: પાછલા વર્ષોમાં રોજગારીના દરમાં જે નરમાશ જોવા મળી હતી, તે હવે સ્થિર થઈ રહી છે. બેરોજગારીનો દર અપેક્ષા મુજબ નિયંત્રણમાં છે.
જેરોમ પોવેલનું નિવેદન અને પ્રેસ કોન્ફરન્સ
બેઠક બાદ મીડિયાને સંબોધતા ફેડ ચેરમેન જેરોમ પોવેલે જણાવ્યું હતું કે, “અર્થતંત્ર અત્યારે સંતુલિત સ્થિતિમાં છે. અમે વ્યાજ દરોમાં ઉતાવળે ઘટાડો કરવા માંગતા નથી, જે ભવિષ્યમાં ફુગાવાને ફરીથી વધારી શકે.”
તેમણે ટેરિફ (Tariffs) અંગે પણ મહત્વની વાત કરી હતી. પોવેલે સ્વીકાર્યું કે ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થવાનું મુખ્ય કારણ ટેરિફ હોઈ શકે છે, જે એક વખતની અસર (One-time effect) છે. જો ટેરિફની અસરને બાદ કરવામાં આવે, તો ફુગાવો ૨% ની ખૂબ નજીક છે.
રાજકીય દબાણ અને સ્વાયત્તતા
આ વર્ષની ફેડ મીટિંગ ખાસ કરીને ચર્ચામાં રહી છે કારણ કે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા વ્યાજ દરો ઘટાડવા માટે સતત દબાણ કરવામાં આવી રહ્યું હતું. જોકે, જેરોમ પોવેલે ફરી એકવાર ફેડરલ રિઝર્વની સ્વાયત્તતા (Independence) પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે નાણાકીય નીતિના નિર્ણયો માત્ર આર્થિક ડેટા પર આધારિત હશે, રાજકીય દબાણ પર નહીં.
બજાર પર અસર (Market Impact)
ફેડના આ નિર્ણયની વૈશ્વિક બજારો પર મિશ્ર અસર જોવા મળી છે:
-
શેરબજાર: વોલ સ્ટ્રીટ પર નાસ્ડેક (Nasdaq) અને S&P 500 માં નજીવો સુધારો જોવા મળ્યો હતો. રોકાણકારોને પહેલેથી જ અપેક્ષા હતી કે દરો સ્થિર રહેશે, તેથી બજારમાં કોઈ મોટો કડાકો જોવા મળ્યો નથી.
-
ભારતીય બજાર: ભારતીય શેરબજાર (NSE/BSE) અને રૂપિયાના મૂલ્ય પર પણ તેની અસર પડશે. જો યુએસમાં વ્યાજ દરો ઊંચા રહે છે, તો વિદેશી રોકાણકારો (FIIs) ઉભરતા બજારોમાંથી નાણાં પાછા ખેંચી શકે છે.
આગામી સમયમાં શું અપેક્ષા રાખવી?
નિષ્ણાતોના મતે, ફેડરલ રિઝર્વ વર્ષ ૨૦૨૬ના મધ્યમાં, કદાચ જૂન મહિનામાં, વ્યાજ દરોમાં ઘટાડાની શરૂઆત કરી શકે છે. તે બધું આવનારા મહિનાઓના ફુગાવાના આંકડા અને જીડીપી વૃદ્ધિ પર નિર્ભર રહેશે.
નિષ્કર્ષ: યુએસ ફેડનો આ નિર્ણય સાવચેતીભર્યો છે. મોંઘવારીને ડામવા અને આર્થિક વિકાસને ગતિ આપવા વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો આ એક પ્રયાસ છે.
