અમેરિકામાં ૩ દાયકા બાદ ભારતીય મૂળના વ્યક્તિ સામે ગંભીર કાર્યવાહી: ઓળખની છેતરપિંડી બદલ અમેરિકન નાગરિકતા ગુમાવવાનો વારો આવ્યો
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં પ્રવેશ્યાના આશરે ૩૩ વર્ષ (ત્રણ દાયકા) બાદ, ભારતીય મૂળના એક વ્યક્તિ પોતાની અમેરિકન નાગરિકતા ગુમાવે તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. યુએસ સત્તાવાળાઓ દ્વારા ઓળખ છુપાવવા અને છેતરપિંડી દ્વારા નાગરિકત્વ મેળવવાના આરોપસર તેમની સામે ‘ડિનેચરલાઇઝેશન’ (નાગરિકતા રદ કરવાની) કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે. આ કેસ યુએસ ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમની જૂની તિરાડો અને તાજેતરમાં છેતરપિંડીથી નાગરિકતા મેળવનારાઓ સામે યુએસ ન્યાય વિભાગ દ્વારા શરૂ કરાયેલા કડક અભિયાનને પ્રકાશમાં લાવે છે.
ઓળખ છુપાવવી અને સિસ્ટમની ખામીનો લાભ
કેન્સાસ ડિસ્ટ્રિક્ટ માટેની યુએસ એટર્ની ઓફિસે ઓલાથે (Olathe) ના રહેવાસી હરિંદર સિંહ (ઉર્ફે હરિંદર સિંહ સંઘેરા, જેને ભૂતકાળમાં રશપાલ સિંહ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવતો હતો) સામે સિવિલ દાવો દાખલ કરવાની જાહેરાત કરી છે. યુએસ સરકારનો આરોપ છે કે પ્રતિવાદીએ નેચરલાઇઝેશન (નાગરિકત્વ) માટે અરજી કરતી વખતે પોતાના ભૂતકાળના ઇમિગ્રેશન ઇતિહાસ અંગે ખોટી માહિતી રજૂ કરી હતી અને મહત્વપૂર્ણ ભૌતિક તથ્યો છુપાવ્યા હતા.
અધિકારીઓ દ્વારા રજૂ કરાયેલી કેસ વિગતો અનુસાર:
૧૯૯૧ (અમેરિકામાં પ્રવેશ): જ્યારે તત્કાલીન યુએસ ઇમિગ્રેશન એન્ડ નેચરલાઇઝેશન સર્વિસ (INS) એ ૧૯૯૧ માં ન્યૂ યોર્કના જ્હોન એફ. કેનેડી (JFK) ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર તેને અટકાવ્યો, ત્યારે તેણે પોતાનું નામ રશપાલ સિંહ બતાવ્યું હતું.
૧૯૯૫ (દેશનિકાલનો આદેશ): કાનૂની પ્રક્રિયા બાદ ૧૯૯૫ માં તેને અમેરિકામાંથી દેશનિકાલ (Deportation) કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. જોકે, યુએસ સત્તાવાળાઓ પાસે સિંઘે આ આદેશ મુજબ ક્યારેય અમેરિકા છોડ્યું હોય તેવો કોઈ સત્તાવાર રેકોર્ડ નથી.
૧૯૯૬ (નવી ઓળખ હેઠળ અરજી): દેશનિકાલના આદેશથી બચવા માટે, જૂન ૧૯૯૬ માં તેણે ‘હરિંદર સિંહ’ નામના નવા ઓળખપત્ર સાથે INS માં ઇમિગ્રેશન લાભો માટે અરજી કરી. આ અરજીમાં તેણે પોતાની જન્મતારીખ, અમેરિકામાં પ્રવેશ્યાની તારીખ અને અન્ય વિગતો બદલી નાખી હતી.
૨૦૦૦-૨૦૦૮ (ગ્રીન કાર્ડ અને નાગરિકતા): નવી ઓળખ હેઠળની છેતરપિંડીથી અજાણ INS એ તેની અરજી મંજૂર કરી. વર્ષ ૨૦૦૦ માં તેને કાયદેસર કાયમી નિવાસી (ગ્રીન કાર્ડ હોલ્ડર) બનાવવામાં આવ્યો અને ૨૦૦૮ માં તેણે ‘હરિંદર સિંહ’ નામ હેઠળ યુએસ નાગરિકતા પ્રાપ્ત કરી લીધી.
યુએસ ન્યાય વિભાગનું આકરું વલણ
યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ જસ્ટિસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હરિંદર સિંહે અલગ નામ હેઠળના પોતાના અગાઉના ડિપોર્ટેશન ઇતિહાસ અને ઇમિગ્રેશન વિગતોને સત્તાવાળાઓથી છુપાવી રાખ્યા હતા. આ જ કારણોસર યુએસ સરકાર હવે કોર્ટ પાસે માંગ કરી રહી છે કે પ્રતિવાદીને નાગરિકતા આપવાનો આદેશ રદ કરવામાં આવે, તેનું નાગરિકતા પ્રમાણપત્ર પાછું ખેંચવામાં આવે અને તેની નાગરિકતા સંપૂર્ણપણે રદ કરવામાં આવે.
આ કાનૂની કાર્યવાહી માત્ર એક વ્યક્તિ પૂરતી સીમિત નથી. ૨૦ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૫ થી અત્યાર સુધીમાં યુએસ ન્યાય વિભાગે આશરે ૧૨૩ નાગરિક ડિનેચરલાઇઝેશન ફરિયાદો દાખલ કરી છે. અમેરિકન ઇમિગ્રેશન ઇતિહાસમાં છેતરપિંડી દ્વારા નાગરિકતા મેળવનારાઓ સામે લેવાયેલાં આ સૌથી મોટા પગલાંઓમાંનું એક છે.
અન્ય ભારતીય મૂળના વ્યક્તિઓ પણ રડારમાં
ઇમિગ્રેશન ચકાસણીના આ કડક દૌરમાં અન્ય એક ભારતીય મૂળના વ્યક્તિ દેબાશીષ ઘોષ પણ મે મહિનાથી આવી જ કાનૂની પ્રક્રિયાનો સામનો કરી રહ્યા છે. ઇલિનોઇસની કૂક કાઉન્ટીમાં રહેતા ઘોષ ૧૯૯૧ થી વિવિધ નોન-ઇમિગ્રન્ટ વિઝા પર અનેક વખત યુએસ આવ્યા હતા અને ૨૦૧૨ માં તેમણે નાગરિકતા મેળવી હતી.
ન્યાય વિભાગે શરૂઆતમાં જે ૧૨ વ્યક્તિઓ સામે વિવિધ ડિસ્ટ્રિક્ટ કોર્ટમાં ડિનેચરલાઇઝેશન કાર્યવાહીની જાહેરાત કરી હતી, તેમાં ઘોષનો પણ સમાવેશ થતો હતો. સત્તાવાળાઓએ સંકેત આપ્યા છે કે ભૂતકાળમાં ખોટા આધારો, બનાવટી દસ્તાવેજો કે ઓળખ છુપાવીને નાગરિક બનેલા તમામ લોકો સામે તપાસનો દાયરો સતત વિસ્તારી રહ્યો છે.
