વોરેન બફેટનો મોટો યુ-ટર્ન! જે કંપનીથી વર્ષો સુધી ભાગતા રહ્યા, હવે તેમાં જ ઠાલવ્યા અબજો રૂપિયા!
વૈશ્વિક શેરબજારના માંધાતા અને ‘ઓમાહાના જાદુગર’ તરીકે જાણીતા વોરેન બફેટ હંમેશાં તેમની આગવી રોકાણ શૈલી માટે ચર્ચામાં રહે છે. વર્ષોથી તેમનો એક સુવર્ણ નિયમ રહ્યો છે કે—”જે વ્યવસાય કે ટેકનોલોજી તમારી સમજની બહાર હોય, તેનાથી હંમેશાં દૂર રહો.” આ જ ફિલસૂફીને કારણે બફેટે દાયકાઓ સુધી સિલિકોન વેલીની મોટી ટેકનોલોજી કંપનીઓ (Big Tech) માં રોકાણ કરવાનું ટાળ્યું હતું. પરંતુ, બદલાતા સમય સાથે બફેટે પોતાની આ પરંપરાગત રોકાણની પોથીમાં એક નહીં પણ બે-બે વાર સુધારા કર્યા છે. પહેલા તેમણે એપલ (Apple) ને પોતાનું પ્યારું બનાવ્યું અને હવે ગૂગલની પેરન્ટ કંપની આલ્ફાબેટ (Alphabet) માં અબજો ડોલર ઠાલવીને સૌને ચોંકાવી દીધા છે.
પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં જંગી ખરીદી અને ગ્રેગ એબલનો માસ્ટરસ્ટ્રોક
બર્કશાયર હેથવે (Berkshire Hathaway) એ તાજેતરમાં ટેકનોલોજી સેક્ટરમાં એક મોટો ધડાકો કર્યો છે. ચાલુ વર્ષના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં બફેટે આલ્ફાબેટના આશરે ૪ કરોડ (૪૦ મિલિયન) શેર ખરીદીને અંદાજે ૧૩ અબજ ડોલરનું જંગી રોકાણ કર્યું છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે આ સિલસિલો અહીં જ ન અટક્યો. જૂન મહિનામાં એક ખાનગી પ્લેસમેન્ટ (Private Placement) હેઠળ બર્કશાયરે વધારાના ૨.૮૬ કરોડ શેર ખરીદવા માટે ૧૦ અબજ ડોલરની મોટી ડીલ કરી.
આ આખી ડીલ પાછળ બફેટના અનુગામી અને બર્કશાયરના સીઈઓ-નિયુક્ત ગ્રેગ એબલ (Greg Abel) નો બહુ મહત્વનો રોલ રહ્યો છે. ગ્રેગે પોતે વાટાઘાટો કરીને આ રોકાણને અંજામ આપ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે બર્કશાયરની ભાવિ લીડરશીપ પણ હવે ટેક સેક્ટર તરફ વધુ આક્રમક વલણ અપનાવી રહી છે.
શા માટે બફેટ વર્ષો સુધી ટેક કંપનીઓથી ભાગતા રહ્યા?
વોરેન બફેટ અને તેમના દિવંગત સાથીદાર ચાર્લી મંગરનો રોકાણ માટેનો દ્રષ્ટિકોણ એકદમ સ્પષ્ટ હતો. તેઓ માનતા હતા કે જો તમે કોઈ ધંધાની ભવિષ્યની કમાણી અને તેની ટેકનોલોજીની સ્પર્ધાત્મકતા લાંબા ગાળા માટે ચોકસાઈપૂર્વક ન માપી શકો, તો તેમાં પૈસા રોકવા એ જુગાર સમાન છે. એપલ અને ગૂગલ બંને કંપનીઓ આ જ કેટેગરીમાં આવતી હતી જેને તેઓ પોતાની “Circle of Competence” (સમજણની મર્યાદા) ની બહાર ગણાવતા હતા.
ખુદ ચાર્લી મંગરે એક સમયે આ ખચકાટ વિશે ખુલ્લેઆમ કહ્યું હતું કે, “હું માનું છું કે આપણે સ્પષ્ટપણે સ્વીકારવું જોઈએ કે અન્ય લોકો આ બંને ટેક કંપનીઓને (એપલ અને ગૂગલ) આપણા કરતાં હંમેશાં વધુ સારી રીતે સમજી શકશે. આપણી પાસે આ ક્ષેત્રમાં કોઈ ખાસ સમજ કે પકડ નથી.”
એપલે બદલ્યો બફેટનો દ્રષ્ટિકોણ
બફેટના આ કડક વલણમાં પહેલો મોટો બદલાવ વર્ષ ૨૦૧૬ થી ૨૦૧૮ ની વચ્ચે જોવા મળ્યો, જ્યારે બર્કશાયરે એપલ (Apple) કંપનીમાં આશરે ૩૬ અબજ ડોલરનું રોકાણ કરવાનું શરૂ કર્યું. બફેટના આ નિર્ણયથી બજારના વિશ્લેષકો પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા હતા.
વિચારધારામાં બદલાવ: બફેટે એપલને માત્ર એક ‘ટેકનોલોજી કંપની’ તરીકે જોવાનું બંધ કર્યું. તેમણે જોયું કે એપલ એક અસાધારણ ગ્રાહક વફાદારી (Customer Loyalty) અને મજબૂત બ્રાન્ડ વેલ્યુ ધરાવતી એક શક્તિશાળી કન્ઝ્યુમર પ્રોડક્ટ કંપની છે, જેની પાસે પોતાની પ્રોડક્ટ્સના ભાવ નક્કી કરવાની અદભુત ક્ષમતા (Pricing Power) છે. આ વિચાર બદલાતા જ એપલ બર્કશાયરના પોર્ટફોલિયોનું સૌથી મોટું અને સૌથી સફળ રોકાણ બની ગયું.
હવે ગૂગલ (આલ્ફાબેટ) માં એન્ટ્રી અને પોતાની ભૂલનો સ્વીકાર
એપલની સફળતા બાદ, હવે વોરેન બફેટે ગૂગલની માલિકી ધરાવતી કંપની આલ્ફાબેટમાં મોટો હિસ્સો ખરીદીને રોકાણ જગતમાં નવો સળવળાટ પેદા કર્યો છે. જો કે, બફેટે સ્વીકાર્યું છે કે આ નિર્ણય લેવામાં તેમણે ઘણી મોડી કરી દીધી.
અગાઉ સીએનબીસી (CNBC) ને આપેલા એક મુલાકાતમાં બફેટે પ્રામાણિકતાથી સ્વીકાર્યું હતું કે, “મેં આલ્ફાબેટમાં વહેલું રોકાણ ન કરીને ભૂલ કરી છે.” તેમણે જણાવ્યું કે બર્કશાયરની વીમા કંપની ગીકો (Geico) શરૂઆતના ગ્રાહકો પૈકીની એક હતી જે ગૂગલ પર જાહેરાતો આપતી હતી. ગીકોના માધ્યમથી બફેટ ગૂગલના એડવર્ટાઇઝિંગ બિઝનેસની અસાધારણ તાકાત અને નફાકારકતાને પોતાની નજરે જોઈ શકતા હતા. પરંતુ તે સમયે તેઓ મૂંઝવણમાં હતા કે ઇન્ટરનેટ સર્ચના ક્ષેત્રમાં શું ગૂગલ લાંબા ગાળે વિજેતા તરીકે ટકી શકશે કે નહીં. આ શંકાને કારણે તેઓ વર્ષો સુધી આ મલ્ટિબેગર વળતર આપતી કંપનીથી દૂર રહ્યા.
રોકાણકારો માટે આ ઘટનામાંથી શું શીખવા મળે છે?
વોરેન બફેટનો આ નવો વળાંક દરેક નાના-મોટા રોકાણકાર માટે એક મોટો પાઠ છે:
૧. જીદ છોડો, પરિવર્તનને સ્વીકારો: બજારમાં ક્યારેય જડ વલણ ન રાખવું જોઈએ. જો સમય અને પરિસ્થિતિ બદલાય, તો તમારી જૂની માન્યતાઓને છોડીને નવી તકોને ઝડપવી એ જ સાચા રોકાણકારની ઓળખ છે.
૨. ભૂલ સ્વીકારવામાં નાનપ નહીં: બફેટ જેવા વિશ્વના સૌથી અમીર અને સફળ વ્યક્તિ પણ જાહેરમાં સ્વીકારી શકે છે કે “મેં ભૂલ કરી,” તો સામાન્ય રોકાણકારે પણ પોતાની ભૂલોમાંથી શીખીને આગળ વધવું જોઈએ.
૩. બ્રાન્ડ પાવર સર્વોપરી છે: બફેટ જ્યારે પણ કોઈ કંપની પસંદ કરે છે, ત્યારે તેઓ તેનો એકાધિકાર (Moat) અને ગ્રાહકો પરનો પ્રભાવ જુએ છે. એપલ અને ગૂગલ બંને આજે દુનિયાના અબજો લોકોની દિનચર્યાનો અનિવાર્ય હિસ્સો બની ગયા છે.
