કોણ છે મોહમ્મદ ગાલિબફ? જેમને ટ્રમ્પ ઈરાનના ‘સુપ્રીમ લીડર’ બનાવવા માંગે છે
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધ અને રાજદ્વારી ખેંચતાણ વચ્ચે એક ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે. અહેવાલો અનુસાર, ટ્રમ્પ પ્રશાસન ઈરાનની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાગેર ગાલિબફને વિશ્વાસમાં લેવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. અમેરિકાને લાગે છે કે ગાલિબફ જ એવા એકમાત્ર નેતા છે જેમના દ્વારા ઈરાનમાં અમેરિકાના હિતો સચવાઈ શકે છે. એટલું જ નહીં, સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તેમને ઈરાનના આગામી સુપ્રીમ લીડર તરીકે પણ જોવા માંગે છે.
કોણ છે આ મોહમ્મદ ગાલિબફ?
ગાલિબફ ઈરાનના રાજકારણમાં અત્યંત પ્રભાવશાળી અને કટ્ટરપંથી નેતા માનવામાં આવે છે. તેમની કારકિર્દીની સફર રસપ્રદ રહી છે:
- લશ્કરી પૃષ્ઠભૂમિ: તેમણે ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ (IRGC) માં એક સામાન્ય સૈનિક તરીકે શરૂઆત કરી હતી અને બાદમાં જનરલના પદ સુધી પહોંચ્યા હતા.
- રાજકીય સફર: સેનામાંથી નિવૃત્ત થયા બાદ તેઓ તેહરાનના મેયર બન્યા હતા. હાલમાં તેઓ ઈરાનની સંસદના સ્પીકર તરીકે કાર્યરત છે.
- ચૂંટણીનો ઇતિહાસ: ગાલિબફ બે વાર રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી લડી ચૂક્યા છે (2013 અને 2024), પરંતુ બંને વખતે તેમનો પરાજય થયો હતો.
અમેરિકા શા માટે ગાલિબફ પર દાવ રમી રહ્યું છે?
અમેરિકી સુરક્ષા એજન્સીઓનું માનવું છે કે ગાલિબફ અત્યારે ઈરાનમાં એકમાત્ર એવા નેતા છે જે વર્તમાન વ્યવસ્થામાં મોટો ફેરફાર લાવી શકે છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસન ગાલિબફ સાથે વાતચીત કરવા માટે પોતાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સને મોકલવા પણ તૈયાર છે. અમેરિકાની વ્યૂહરચના એવી છે કે જો મુજતબા ખામેનેઈની જગ્યાએ ગાલિબફ સત્તા પર આવે, તો મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ અને અમેરિકા સાથેના સંબંધોમાં સુધારો થઈ શકે છે.
ટ્રમ્પનું રહસ્યમય નિવેદન
સોમવારે પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં ટ્રમ્પે એક સૂચક વાત કહી હતી. તેમણે કહ્યું, “અમે ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર સાથે મળીને હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર નિયંત્રણ કરીશું.” જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે તે નેતા કોણ હશે, ત્યારે ટ્રમ્પે કહ્યું, “હું અત્યારે વધારે નહીં જણાવું, કારણ કે કદાચ તેમની હત્યા કરી દેવામાં આવે.” આ નિવેદન સીધું ગાલિબફ તરફ ઈશારો કરતું હોવાનું માનવામાં આવે છે.
ગાલિબફનો ઇનકાર
જ્યારે અમેરિકી મીડિયામાં આ સમાચાર વાયુવેગે ફેલાયા, ત્યારે ગાલિબફે પોતે સોશિયલ મીડિયા પર આવીને સ્પષ્ટતા કરી હતી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે તેમની અને અમેરિકા વચ્ચે કોઈ પણ પ્રકારની સીધી કે આડકતરી વાતચીત થઈ નથી. ઈરાન અત્યારે સત્તાવાર રીતે અમેરિકા સાથે કોઈ પણ સમજૂતીનો ઇનકાર કરી રહ્યું છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે જો અમેરિકા ગાલિબફને મનાવવામાં સફળ રહેશે, તો તે મધ્ય પૂર્વના ઈતિહાસની સૌથી મોટી રાજદ્વારી જીત સાબિત થઈ શકે છે. પરંતુ ઈરાનના આંતરિક રાજકારણને જોતા આ રસ્તો અત્યંત કાંટાળો દેખાઈ રહ્યો છે.

