મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં ‘રેડ એલર્ટ’: આ 5 મોટી સ્કીમ્સે રોકાણકારોના ખિસ્સા ખાલી કર્યા, જાણો કેમ ઘટ્યું વળતર
શેરબજારમાં છેલ્લા એક વર્ષથી ચાલી રહેલી ભારે અસ્થિરતાની સીધી અસર હવે સામાન્ય રોકાણકારોના ખિસ્સા પર દેખાવા લાગી છે. ખાસ કરીને જે લોકો દર મહિને શિસ્તબદ્ધ રીતે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં એસઆઈપી (SIP – Systematic Investment Plan) કરે છે, તેમના માટે ગત વર્ષનું પ્રદર્શન ઘણું નિરાશાજનક રહ્યું છે. અત્યાર સુધી એવું માનવામાં આવતું હતું કે SIP દ્વારા રોકાણ કરવાથી જોખમ ઘટે છે, પરંતુ તાજેતરના આંકડા દર્શાવે છે કે કેટલીક અગ્રણી ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમ્સમાં રોકાણકારોને 20% થી પણ વધુનું નકારાત્મક વળતર (Negative Return) મળ્યું છે. આ સ્થિતિએ નવા રોકાણકારોમાં ચિંતા જગાવી છે કે શું મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ખરેખર સુરક્ષિત છે?
સૌથી વધુ નુકસાન કરનારા 5 મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સની વિગત
જ્યારે બજારમાં મિડકેપ અને થીમેટિક સેક્ટરમાં વેચવાલી જોવા મળે છે, ત્યારે તેની સૌથી વધુ અસર જે-તે સેક્ટરના ફંડ્સ પર પડે છે. નીચે મુજબના ફંડ્સે છેલ્લા એક વર્ષમાં રોકાણકારોની મૂડીમાં મોટો ઘટાડો કર્યો છે:
-
મોતીલાલ ઓસ્વાલ મિડકેપ ફંડ (Motilal Oswal Midcap Fund): મિડકેપ સેક્ટરમાં આવેલી સુનામીની સૌથી વધુ અસર આ ફંડ પર જોવા મળી છે. આ ફંડનું વળતર (XIRR) -27.81% જેટલું નોંધાયું છે. જો કોઈ રોકાણકારે દર મહિને 10,000 રૂપિયાની એસઆઈપી કરી હોય, તો તેનું કુલ રોકાણ 1.20 લાખની સામે ઘટીને માત્ર 1.02 લાખ રૂપિયાની આસપાસ રહી ગયું છે. મિડકેપ કંપનીઓ જ્યારે બજાર પડે ત્યારે વધુ ઝડપથી ગગડે છે, જેનું આ જીવંત ઉદાહરણ છે.
-
ઇન્વેસ્કો ઇન્ડિયા ફોકસ્ડ ફંડ (Invesco India Focused Fund): ફોકસ્ડ ફંડ્સ સામાન્ય રીતે મર્યાદિત સંખ્યામાં (સામાન્ય રીતે 30 થી ઓછી) કંપનીઓમાં રોકાણ કરે છે. આ ફંડમાં -25.36% નું નેગેટિવ રિટર્ન જોવા મળ્યું છે. દર મહિને 10,000 ના રોકાણની કિંમત અત્યારે અંદાજે 1.03 લાખ રૂપિયા છે. અહીં જોખમ વધારે હોય છે કારણ કે જો પસંદ કરેલી થોડીક કંપનીઓ પણ ખરાબ પ્રદર્શન કરે તો આખા ફંડનું વળતર બગડી જાય છે.
-
નિપ્પોન ઇન્ડિયા કન્ઝમ્પ્શન ફંડ (Nippon India Consumption Fund): આ એક થીમેટિક ફંડ છે જે FMCG અને કન્ઝ્યુમર સેક્ટર પર આધારિત છે. મોંઘવારી અને ગ્રામીણ માંગમાં ઘટાડાને કારણે આ સેક્ટર દબાણ હેઠળ છે, જેના પરિણામે ફંડમાં -22.74% નો ઘટાડો થયો છે. 1.20 લાખના રોકાણની વેલ્યુ ઘટીને 1.05 લાખ થઈ છે.
-
ઇન્વેસ્કો ઇન્ડિયા ફ્લેક્સી કેપ ફંડ (Invesco India Flexi Cap Fund): ફ્લેક્સી કેપ ફંડ્સ પાસે લાર્જ, મિડ અને સ્મોલ કેપમાં રોકાણ કરવાની છૂટ હોય છે. તેમ છતાં, બજારની સર્વગ્રાહી નબળાઈને કારણે આ ફંડે -21.11% નું નેગેટિવ વળતર આપ્યું છે.
-
મિરે એસેટ ગ્રેટ કન્ઝ્યુમર ફંડ (Mirae Asset Great Consumer Fund): કન્ઝ્યુમર આધારિત આ ફંડે પણ નિરાશ કર્યા છે અને રોકાણકારોને -20.10% નું નુકસાન કરાવ્યું છે.
રોકાણકારોને આટલું મોટું નુકસાન થવા પાછળના કારણો
મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં થયેલા આ ઘટાડા પાછળ માત્ર એક કારણ નથી, પરંતુ દેશી અને વિદેશી પરિબળોનું મિશ્રણ છે. સૌથી પહેલું કારણ વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા છે. અમેરિકામાં વ્યાજ દરો અને મોંઘવારીના આંકડા તેમજ મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધના તણાવને કારણે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) ભારતીય બજારમાંથી સતત પૈસા ખેંચી રહ્યા છે.
બીજું મહત્વનું કારણ મિડકેપ અને સ્મોલકેપ સેક્ટરમાં વેલ્યુએશનનું દબાણ છે. છેલ્લા 2-3 વર્ષમાં આ શેરોમાં જે તેજી જોવા મળી હતી, તે હવે વાસ્તવિકતા સાથે અથડાઈ રહી છે. ઘણા શેરો પોતાની વાસ્તવિક કિંમત કરતા ઘણા મોંઘા થઈ ગયા હતા, તેથી હવે તેમાં પ્રોફિટ બુકિંગ અને કરેક્શન જોવા મળી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત, થીમેટિક ફંડ્સ (જેમ કે કન્ઝમ્પ્શન) અમુક ચોક્કસ સેક્ટર પર નિર્ભર હોવાથી, જ્યારે તે આખું સેક્ટર નબળું પડે ત્યારે રોકાણકારો પાસે બચવાનો કોઈ રસ્તો રહેતો નથી.
રોકાણકારો માટે સંકેત: શું SIP બંધ કરી દેવી જોઈએ?
જ્યારે આપણે મ્યુચ્યુઅલ ફંડના પોર્ટફોલિયોમાં ‘લાલ રંગ’ એટલે કે નુકસાન જોઈએ છીએ, ત્યારે મનમાં પહેલો વિચાર SIP અટકાવી દેવાનો આવે છે. પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે આ જ સમય ધીરજ રાખવાનો છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ એ લાંબા ગાળાની રમત છે. એક વર્ષનું નકારાત્મક પ્રદર્શન એ તમારા રોકાણના અંતનો સંકેત નથી, પરંતુ સરેરાશ ખર્ચ ઘટાડવાની (Rupee Cost Averaging) તક છે.
જ્યારે બજાર નીચે હોય અને વળતર નેગેટિવ હોય, ત્યારે તમારી SIP દ્વારા તમને ફંડના વધુ ‘યુનિટ્સ’ મળે છે. જ્યારે બજાર ફરીથી તેજીમાં આવશે, ત્યારે આ જ વધારાના યુનિટ્સ તમારા વળતરમાં મોટો ઉછાળો લાવશે. તેથી, જો તમારો લક્ષ્ય (Goal) 5 કે 10 વર્ષ દૂર હોય, તો ટૂંકા ગાળાના ઉતાર-ચઢાવથી ગભરાઈને રોકાણ બંધ કરવું એ નુકસાનને કાયમી બનાવવા જેવું છે.
સમજદારી પૂર્વક રોકાણ કરવાની જરૂરિયાત
આ આંકડા આપણને એક બોધપાઠ આપે છે કે ‘ઇક્વિટીમાં જોખમ હોય છે’. રોકાણકારોએ ક્યારેય પણ માત્ર પાછલા વર્ષનું વળતર જોઈને કોઈ ફંડમાં નાણાં ન રોકવા જોઈએ. ખાસ કરીને સેક્ટર સ્પેસિફિક અથવા થીમેટિક ફંડ્સમાં કુલ પોર્ટફોલિયોના 10-15% થી વધુ રોકાણ ન રાખવું હિતાવહ છે. ડાયવર્સિફિકેશન એટલે કે અલગ-અલગ પ્રકારના ફંડ્સ (લાર્જ કેપ, ફ્લેક્સી કેપ વગેરે) માં રોકાણ વહેંચવાથી આવા મોટા જોખમોને ઘટાડી શકાય છે.
હાલની સ્થિતિમાં રોકાણકારોએ પોતાના પોર્ટફોલિયોની સમીક્ષા કરવી જોઈએ અને જો કોઈ ફંડ સતત 2-3 વર્ષ સુધી તેના બેન્ચમાર્ક કરતા ખરાબ પ્રદર્શન કરતું હોય, તો જ તેમાંથી નીકળીને અન્ય મજબૂત ફંડમાં જવાનો વિચાર કરવો જોઈએ.
