સિમેન્ટથી લઈને પાવર સેક્ટર સુધી વધશે અદાણીનો દબદબો.
૧૮ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ કોર્પોરેટ જગતના સૌથી મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. વર્ષોથી દેવામાં ડૂબેલી અને નાદારીની પ્રક્રિયાનો સામનો કરી રહેલી જેપી ગ્રુપની ફ્લેગશિપ કંપની, જયપ્રકાશ એસોસિએટ્સ લિમિટેડ (JAL), હવે સત્તાવાર રીતે ગૌતમ અદાણીના સામ્રાજ્યનો ભાગ બનવા જઈ રહી છે. NCLT એ અદાણી ગ્રુપના ₹૧૫,૦૦૦ કરોડના રિઝોલ્યુશન પ્લાનને લીલી ઝંડી આપી દીધી છે, જેની સાથે જ અનિલ અગ્રવાલની વેદાંત લિમિટેડનો પડકાર પણ સમાપ્ત થયો છે.
ભારતીય કોર્પોરેટ ઇતિહાસમાં નાદારી (Insolvency) ના સૌથી ચર્ચિત કેસોમાંના એકનો આજે અંત આવ્યો છે. નેશનલ કંપની લો ટ્રિબ્યુનલ (NCLT) ની અલ્હાબાદ બેન્ચે દેવામાં ડૂબેલી જયપ્રકાશ એસોસિએટ્સ લિમિટેડ (JAL) ને હસ્તગત કરવા માટે અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસની દરખાસ્તને મંજૂરી આપી છે. આ નિર્ણય સાથે જ અદાણી ગ્રુપ હવે રિયલ એસ્ટેટ, સિમેન્ટ અને હોસ્પિટાલિટી ક્ષેત્રે પોતાની પકડ વધુ મજબૂત બનાવશે.
કેમ ફેંકાઈ ગઈ વેદાંત લિમિટેડ?
આ રેસમાં અનિલ અગ્રવાલની વેદાંત લિમિટેડ પણ સામેલ હતી અને તેમણે અદાણી કરતા વધુ એટલે કે ₹૧૭,૦૦૦ કરોડની બોલી લગાવી હતી. જોકે, બેંકોની સમિતિ (CoC) અને NCLT એ અદાણીના પ્લાનને વધુ વ્યવહારુ ગણાવ્યો.
-
ચુકવણીની ઝડપ: વેદાંત માત્ર ₹૪,૦૦૦ કરોડ તાત્કાલિક અને બાકીની રકમ ૫-૬ વર્ષમાં આપવા માંગતું હતું.
-
અદાણીની ઓફર: અદાણી ગ્રુપે ₹૧૫,૦૦૦ કરોડમાંથી ₹૬,૦૦૦ કરોડ રોકડા (Upfront) અને બાકીના ₹૯,૦૦૦ કરોડ માત્ર ૨ વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં ચૂકવવાનું વચન આપ્યું છે. બેંકો માટે ઝડપથી પૈસા પરત મળવા એ સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા હતી.
કંપનીની નાદારીનું કારણ: લોનનો પહાડ
જેપી એસોસિએટ્સ એક સમયે રિયલ એસ્ટેટ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટરની દિગ્ગજ કંપની હતી. તેણે યમુના એક્સપ્રેસવે, અનેક પાવર પ્લાન્ટ્સ અને સિમેન્ટ ફેક્ટરીઓ બનાવવા માટે SBI અને ICICI જેવી બેંકો પાસેથી અબજો રૂપિયાની લોન લીધી હતી. કુલ ₹૫૭,૧૮૫ કરોડના દાવાઓ સામે કંપનીની આવક ઘટતા અને વ્યાજ વધતા તે ‘ડિફોલ્ટર’ જાહેર થઈ હતી. નેશનલ એસેટ રિકન્સ્ટ્રક્શન કંપની લિમિટેડ (NARCL) આ કેસમાં મુખ્ય લેણદાર છે.
અદાણી ગ્રુપને શું મળશે?
₹૧૫,૦૦૦ કરોડના આ સોદાથી અદાણી ગ્રુપના હાથમાં કિંમતી સંપત્તિઓનો ખજાનો આવશે: ૧. જમીનનો મોટો ટુકડો: નોઈડા અને ગ્રેટર નોઈડામાં પ્રાઇમ લોકેશન પર ૩,૯૮૫ એકર જમીન. ૨. હોસ્પિટાલિટી: જેપી ગ્રુપની ૫ પ્રખ્યાત લક્ઝરી હોટલો. ૩. પાવર સેક્ટર: ‘જયપ્રકાશ પાવર વેન્ચર્સ’ માં ૨૪ ટકા હિસ્સો. ૪. સિમેન્ટ: વાર્ષિક ૬.૫ મિલિયન ટનની ક્ષમતા ધરાવતા સિમેન્ટ પ્લાન્ટ્સ, જે અદાણીના સિમેન્ટ બિઝનેસને (Ambuja/ACC) નવી ઊંચાઈ પર લઈ જશે.
વેદાંતનો વિરોધ અને NCLT નો જવાબ
વેદાંતે એવી દલીલ કરી હતી કે અદાણી ગ્રુપ શરૂઆતમાં આ પ્રક્રિયામાં અનિચ્છા ધરાવતું હતું અને બાદમાં મોડી ઓફર આપી હતી. જોકે, NCLT એ આ વાંધો ફગાવી દીધો અને જણાવ્યું કે લેણદારોના હિતમાં શ્રેષ્ઠ અને ઝડપી વળતર આપતો પ્લાન સ્વીકારવો એ ટ્રિબ્યુનલની પ્રાથમિકતા છે.
૧૮ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના આ સોદાએ સાબિત કર્યું છે કે ગૌતમ અદાણી સંકટમાં રહેલી સંપત્તિઓને તકમાં બદલવામાં માહેર છે. જેપી એસોસિએટ્સના હસ્તગત થવાથી હજારો ઘર ખરીદનારાઓ અને લેણદાર બેંકોને મોટી રાહત મળશે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે અદાણી ગ્રુપ જેપીની આ માંદગીભરી સંપત્તિઓને કેવી રીતે નફાકારક બિઝનેસમાં ફેરવે છે.
