રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આદેશથી યુએસ આર્મી એક્શનમાં; ઈરાનના સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર બોમ્બમારો
વૈશ્વિક રાજકારણ અને પાવર ગેમના મંચ પર ફરી એકવાર એવા ભયાનક એંધાણ વર્તાઈ રહ્યા છે, જે ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધની ચિંતાને વેગ આપી શકે છે. મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી અશાંતિ વચ્ચે, આજે વહેલી સવારે સત્તાવાર રીતે સૈન્ય સંઘર્ષની શરૂઆત થઈ ગઈ છે. અમેરિકાએ ઈરાનના સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર સીધા હુમલા કરીને આખા વિશ્વને ચોંકાવી દીધું છે. આ સૈન્ય કાર્યવાહી બાદ ખાડી દેશોમાં યુદ્ધની જ્વાળાઓ ભભૂકી ઉઠી છે, જેના પડઘા ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વના શેરબજાર અને ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો પર પડવાના શરૂ થઈ ગયા છે.
વૈશ્વિક સુરક્ષાના મોરચેથી વર્ષના સૌથી મોટા અને ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. સુપરપાવર અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે છેલ્લા ઘણા સમયથી ચાલી રહેલો શીતયુદ્ધ જેવો તણાવ હવે ખુલ્લા સૈન્ય સંઘર્ષમાં ફેરવાઈ ગયો છે. અમેરિકાની સૈન્ય પાંખ ‘યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ’ (CENTCOM) એ સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે કે તેમણે ઈરાનની અંદર આવેલા અનેક મહત્વના સૈન્ય ઠેકાણાઓ અને વ્યૂહાત્મક લક્ષ્યો પર હવાઈ અને મિસાઈલ હુમલા શરૂ કરી દીધા છે. અમેરિકાના આ આક્રમક કદમ બાદ ઈરાનના અગણિત શહેરો રાત્રિના અંધકારમાં ભયાનક વિસ્ફોટોના અવાજથી ધ્રુજી ઉઠ્યા છે અને આખા ક્ષેત્રમાં યુદ્ધની દહેશત ફેલાઈ ગઈ છે.
મધ્યરાત્રિએ શરૂ થયું અમેરિકાનું ઓપરેશન
ભારતીય સમય અનુસાર (IST) આજે ગુરુવારે વહેલી સવારે આશરે ૨:૪૫ વાગ્યે અમેરિકી વાયુસેના અને નૌસેનાએ સંયુક્ત રીતે ઈરાનની સરહદોમાં મિસાઈલો દાગવાનું શરૂ કર્યું હતું. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X (અગાઉનું ટ્વિટર) પર જારી કરાયેલા એક કટોકટીના સત્તાવાર નિવેદનમાં યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડે જણાવ્યું છે કે, આ હુમલાઓ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના સીધા નિર્દેશો અને મંજૂરી બાદ કરવામાં આવ્યા છે. યુએસ પૂર્વીય સમય અનુસાર ગુરુવારે સાંજે ૫:૧૫ વાગ્યે આ ઓપરેશનને લીલી ઝંડી આપવામાં આવી હતી. વ્હાઇટ હાઉસના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાન દ્વારા આ વિસ્તારમાં અમેરિકી હિતો અને તેના સાથી દેશો વિરુદ્ધ સતત કરવામાં આવી રહેલી ઉશ્કેરણીજનક પ્રવૃત્તિઓના જવાબમાં આ સખત પગલું લેવું અનિવાર્ય બન્યું હતું.
અમેરિકાનો દાવો: આ હુમલો ‘સ્વ-બચાવ’ માટે છે
યુએસ સૈન્ય પ્રવક્તાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ કોઈ આક્રમણ નથી પરંતુ સંપૂર્ણપણે ‘સેલ્ફ ડિફેન્સ’ એટલે કે સ્વ-બચાવમાં લેવાયેલું પગલું છે. અમેરિકાનો આક્ષેપ છે કે ઈરાન આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમામાં જહાજો પર હુમલા કરવા માટે ડ્રોન અને મિસાઈલ ટેકનોલોજી પૂરી પાડી રહ્યું હતું અને તેના આતંકી સંગઠનો સતત પશ્ચિમી દેશોના સૈનિકોને નિશાન બનાવી રહ્યા હતા. આ ઉશ્કેરણીનો કાયમી અંત લાવવા માટે અમેરિકાએ ઈરાનના કમાન્ડ સેન્ટર્સ, હથિયારોના ડેપો અને ઇન્ટેલિજન્સ હેડક્વાર્ટર્સને ચોક્કસ નિશાન બનાવીને તબાહ કરી દીધા છે.
ઈરાનમાં યુદ્ધકાલીન કટોકટી જાહેર, હોસ્પિટલો એલર્ટ પર
બીજી તરફ, આ અણધાર્યા હુમલા બાદ ઈરાનની અંદર પરિસ્થિતિ પલકવારમાં ગંભીર બની ગઈ છે. આખા દેશમાં ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ સિસ્ટમ એટલે કે કટોકટી પ્રતિભાવ પદ્ધતિઓને સર્વોચ્ચ હાઈ એલર્ટ પર મૂકી દેવામાં આવી છે. ઈરાની મીડિયાના અહેવાલો અનુસાર, વિસ્ફોટોના કારણે થયેલા નુકસાન અને નાગરિકોની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને ‘ઈરાની રેડ ક્રેસેન્ટ સોસાયટી’ (રેડ ક્રોસ સમકક્ષ સંસ્થા) એ તેના તમામ મેડિકલ અને કટોકટી ઓપરેશન સેન્ટરોને ૨૪ કલાક સંપૂર્ણ એલર્ટ પર રહેવાનો આદેશ આપ્યો છે. મિલિટરી એરપોર્ટ અને એન્ટી-એરક્રાફ્ટ ગન સિસ્ટમને સક્રિય કરી દેવામાં આવી છે.
ભારત અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર સંકટના વાદળો
આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતોના રણનીતિકારોનું માનવું છે કે જો ઈરાન આ હુમલાના જવાબમાં વળતો પ્રહાર કરશે, તો આખું મધ્ય પૂર્વ યુદ્ધની આગમાં હોમાઈ જશે. ખાડી દેશોમાંથી ક્રૂડ ઓઈલની સપ્લાય બંધ થવાના ડરથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલની કિંમતો આકાશે આંબી શકે છે, જે ભારત જેવા વિશાળ આયાતકાર દેશ માટે મોંઘવારીનો મોટો આંચકો સાબિત થશે. યુએન (UN) અને સુરક્ષા પરિષદ આ મામલે મધ્યસ્થી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, પરંતુ અમેરિકા અને ઈરાન બંને અત્યારે પીછેહઠ કરવાના મૂડમાં જણાતા નથી. સમગ્ર વિશ્વ અત્યારે શ્વાસ અધ્ધર કરીને આ સંઘર્ષની આગામી કડી પર નજર રાખી રહ્યું છે.
