૧૦૦% ચાર્જ કર્યા પછી પણ ઈલેક્ટ્રિક કાર ઓછી રેન્જ આપે છે? ચાર્જિંગ કરતી વખતે આ ૫ ભૂલો કરવાનું ટાળો
આજના સમયમાં ભારતીય ઓટોમોબાઈલ માર્કેટમાં ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) નો ક્રેઝ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના આસમાને પહોંચતા ભાવથી છુટકારો મેળવવા માટે મોટી સંખ્યામાં લોકો ઈલેક્ટ્રિક કાર અને સ્કૂટર તરફ વળી રહ્યા છે. જોકે, નવા EV માલિકોમાં એક સામાન્ય ફરિયાદ અવારનવાર જોવા મળે છે: “કારને ૧૦૦% ચાર્જ કરવા છતાં પણ પહેલા જેવી માઈલેજ કે રેન્જ મળતી નથી.”
જો તમારી કાર સાથે પણ આવું બની રહ્યું હોય, તો ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. તેનો અર્થ એવો નથી કે તમારી કારની બેટરી બગડી ગઈ છે. મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં, આપણી રોજિંદી ચાર્જિંગની ખોટી ટેવોને કારણે બેટરીની કાર્યક્ષમતા (Health) ધીમે ધીમે ઘટવા લાગે છે. EV ની બેટરી એ કારનો સૌથી મોંઘો ભાગ છે, તેથી તેની યોગ્ય સંભાળ રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે. ચાલો સમજીએ કે કઈ કઈ સામાન્ય ભૂલોને કારણે રેન્જ ઓછી થાય છે અને તેને કેવી રીતે સુધારી શકાય.
૧. દર વખતે બેટરી ૧૦૦% ચાર્જ કરવાની ભૂલ
ઘણા લોકોને ટેવ હોય છે કે કાર ગેરેજમાં મૂકે એટલે તેને ૧૦૦% સુધી જ ચાર્જ કરી દે છે. પરંતુ લિથિયમ-આયન બેટરી માટે આ પદ્ધતિ નુકસાનકારક છે.
યોગ્ય ચાર્જિંગ રેશિયો: રોજિંદા ઉપયોગ માટે બેટરીનું લેવલ ૨૦% થી ૮૦% ની વચ્ચે રાખવું સૌથી ઉત્તમ માનવામાં આવે છે.
ક્યારે કરવી ૧૦૦% ચાર્જ? જ્યારે તમારે કોઈ લાંબા પ્રવાસે કે આંતરરાજ્ય સફર પર નીકળવું હોય ત્યારે જ કારને ૧૦૦% ચાર્જ કરો.
આ નાનકડો ફેરફાર બેટરીના સેલ પર પડતું વધારાનું દબાણ ઘટાડે છે અને તેનું આયુષ્ય વધારે છે.

૨. લાંબા સફર કે રાઈડ પછી તરત જ પ્લગ-ઈન કરવું
જ્યારે તમે કારને લાંબા સમય સુધી ચલાવો છો, ત્યારે મોટર અને બેટરીનું તાપમાન ખૂબ વધી જાય છે. આવી ગરમ બેટરીમાં જો તમે તુરંત જ ચાર્જર ભરાવી દેશો, તો ઓવરહીટિંગના કારણે બેટરી સોફ્ટવેર અને તેના કેમિકલ સેલ્સને કાયમી નુકસાન થઈ શકે છે.
શું કરવું? સફર પૂરી થયા પછી કારને ૧૫ થી ૨૦ મિનિટ માટે છાંયડામાં પાર્ક કરી રાખો. બેટરીનું તાપમાન સામાન્ય (Cool down) થઈ જાય ત્યાર પછી જ ચાર્જિંગ શરૂ કરો.
૩. દરરોજ ફાસ્ટ ચાર્જર (Fast Charger) નો ઉપયોગ કરવો
ફાસ્ટ ચાર્જર ઓછા સમયમાં બેટરી ચાર્જ કરી આપે છે તે વાત સાચી, પણ રોજિંદા ધોરણે તેનો ઉપયોગ બેટરી માટે ઝેર સમાન છે. ફાસ્ટ ચાર્જિંગ દરમિયાન બેટરીમાં ઊંચા વોલ્ટેજનો કરંટ જાય છે, જેનાથી અતિશય ગરમી ઉત્પન્ન થાય છે.
ચાર્જરનો પ્રકાર ઉપયોગ ક્યારે કરવો? બેટરી હેલ્થ પર અસર
સ્લો/હોમ ચાર્જર (AC) રોજિંદા ઉપયોગ અને રાત્રિના સમયે બેટરી લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત રહે છે
ફાસ્ટ ચાર્જર (DC) ઈમરજન્સી કે લાંબા પ્રવાસ દરમિયાન જ વારંવાર ઉપયોગથી બેટરી ઝડપથી ઘસાય છે
૪. બેટરીને ૦% સુધી સાવ ખાલી થવા દેવી

જેમ ૧૦૦% ચાર્જિંગ નુકસાનકારક છે, તેમ બેટરી સાવ ડાઉન થઈને ૦% થઈ જાય ત્યાં સુધી કાર ચલાવવી પણ ભૂલભરેલું છે. લિથિયમ બેટરી સંપૂર્ણ ખાલી થવાથી તેના ‘ડીપ ડિસ્ચાર્જ’ મોડમાં જવાનું જોખમ રહે છે. જ્યારે કારમાં ૨૦% ચાર્જિંગ બાકી હોય, ત્યારે જ તેને ચાર્જિંગ પર મૂકી દેવી જોઈએ.
૫. તીવ્ર તડકામાં ચાર્જિંગ કરવું
ભારતમાં ઉનાળા દરમિયાન તાપમાન ૪૦ ડિગ્રીથી ઉપર જતું રહે છે. આવી સ્થિતિમાં જો કાર સીધા કડક તડકામાં પાર્ક કરીને ચાર્જ કરવામાં આવે, તો બેટરીનું થર્મલ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ નિષ્ફળ જઈ શકે છે. હંમેશાં કવર્ડ પાર્કિંગ, ગેરેજ કે છાંયડા વાળી જગ્યાએ જ કાર ચાર્જ કરવાનો આગ્રહ રાખો.
આ સરળ ઉપાયો અને યોગ્ય ચાર્જિંગ સાયકલ અપનાવવાથી તમારી ઈલેક્ટ્રિક કાર વર્ષો સુધી ઉત્તમ રેન્જ આપશે અને બેટરી બદલવાનો મોંઘો ખર્ચ પણ બચી જશે.
