ફોન ગરમ થવાનું કારણ શું? બેટરીથી લઈને એપ્સ સુધી બધું જાણો
આજના યુગમાં સ્માર્ટફોન આપણા શરીરના કોઈ અંગ જેવો બની ગયો છે. સવારે ઉઠવાથી લઈને રાત્રે સૂવા સુધી તે દરેક સમયે આપણા હાથમાં હોય છે. પણ જરા વિચારો, તમે કોઈ મહત્વનું કામ કરી રહ્યા હોવ અને અચાનક તમારો ફોન ગરમ તવાની જેમ તપી જાય કે કાચબાની ગતિએ ચાલવા લાગે, તો અકળામણ થવી સ્વાભાવિક છે.
ઘણીવાર આપણે તેને સામાન્ય માનીને અવગણીએ છીએ, પણ શું તમે જાણો છો કે ફોનનું વારંવાર ગરમ થવું અને સ્લો થવું એ તમારા પ્રિય ગેજેટની ‘બૂમ’ હોઈ શકે છે? તે તમને જણાવી રહ્યો હોય છે કે અંદર કંઈક બરાબર નથી. ચાલો, આ સમસ્યાના મૂળ સુધી જઈએ અને સમજીએ કે આવું શા માટે થાય છે અને તમે તેને કેવી રીતે ઠીક કરી શકો છો.
૧. બેકગ્રાઉન્ડ એપ્સ: પ્રોસેસરનું ગળું દબાવવું
આપણે ઘણીવાર એક એપમાંથી બીજી એપ પર સ્વિચ કરીએ છીએ અને જૂની એપ્સ બંધ કરવાનું ભૂલી જઈએ છીએ. જ્યારે ફોનમાં એકસાથે ઘણી એપ્સ ખુલ્લી હોય અથવા બેકગ્રાઉન્ડમાં સતત ચાલતી હોય, ત્યારે ફોનના ‘મગજ’ એટલે કે પ્રોસેસર પર જબરદસ્ત દબાણ આવે છે. પ્રોસેસરે આ બધી એપ્સને જીવંત રાખવા માટે સતત કામ કરવું પડે છે, જેનાથી ગરમી પેદા થાય છે. ખાસ કરીને જો તમે ભારે ગેમ રમી રહ્યા હોવ અથવા વીડિયો એડિટિંગ એપ્સનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હોવ, તો આ સમસ્યા વધુ ગંભીર બની જાય છે.
૨. નબળું નેટવર્ક: ફોનનો પોતાનો સંઘર્ષ
શું તમે ક્યારેય નોંધ્યું છે કે જ્યારે તમે ટ્રેનમાં મુસાફરી કરી રહ્યા હોવ અથવા એવી જગ્યાએ હોવ જ્યાં સિગ્નલ ઓછા હોય, ત્યારે ફોન જલ્દી ગરમ થાય છે? આનું કારણ એ છે કે નબળા નેટવર્કવાળા વિસ્તારમાં ફોનનું એન્ટેના સતત ટાવર શોધવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ ‘સર્ચ’ ઓપરેશનમાં બેટરી અને પ્રોસેસરની ઘણી શક્તિ ખર્ચાય છે, જેનાથી ફોનનું તાપમાન વધી જાય છે અને બેટરી પણ પાણીની જેમ ઉતરવા લાગે છે.
૩. ફૂલ થઈ ગયેલું સ્ટોરેજ: સિસ્ટમનો શ્વાસ ફૂલવો
કલ્પના કરો કે તમને એવા રૂમમાં દોડવાનું કહેવામાં આવે જે ભંગારથી ખીચોખીચ ભરેલો હોય. શું તમે ઝડપથી દોડી શકશો? બિલકુલ નહીં. સ્માર્ટફોન સાથે પણ આવું જ થાય છે. જો તમારા ફોનનું ઈન્ટરનલ સ્ટોરેજ ૯૦% થી વધુ ભરાઈ ગયું હોય, તો ઓપરેટિંગ સિસ્ટમને ફાઈલો પ્રોસેસ કરવા માટે જગ્યા મળતી નથી. પરિણામે— એપ્સ ધીમેથી ખુલે છે, ફોન હેંગ થવા લાગે છે અને સિસ્ટમ પર ભાર વધવાથી ફોન ઓવરહીટ થઈ જાય છે.
૪. જૂના સોફ્ટવેર અને બગ્સ: સુરક્ષામાં ભંગાણ
ઘણા લોકો ડેટા બચાવવા માટે કે આળસને કારણે ફોનનું સોફ્ટવેર અપડેટ કરતા નથી. આ એક મોટી ભૂલ છે. કંપની જ્યારે પણ અપડેટ મોકલે છે, ત્યારે તેમાં અગાઉના ‘બગ્સ’ (તકનીકી ખામીઓ) સુધારવામાં આવે છે. જૂનું સોફ્ટવેર જૂના એન્જિનની જેમ કામ કરે છે, જે વધુ ઉર્જા લે છે અને સ્લો ચાલે છે. સાથે જ, અજાણી એપ્સ દ્વારા આવતા ‘માલવેર’ કે વાયરસ પણ તમારી જાણ વગર બેકગ્રાઉન્ડમાં સિસ્ટમને નુકસાન પહોંચાડે છે, જેનાથી ફોન ગરમ થવા લાગે છે.
૫. ચાર્જર અને બેટરીની હાલત
ખોટા ચાર્જરનો ઉપયોગ ફોનનો સૌથી મોટો દુશ્મન છે. જો તમે કોઈ સસ્તા કે લોકલ ચાર્જરથી ફોન ચાર્જ કરો છો, તો તે યોગ્ય વોલ્ટેજ આપી શકતું નથી. આનાથી બેટરી પર ખરાબ અસર પડે છે અને ચાર્જિંગ દરમિયાન ફોન ખતરનાક રીતે ગરમ થઈ શકે છે. જો તમારો ફોન કોઈ પણ ઉપયોગ વગર પણ ગરમ થઈ રહ્યો હોય, તો સમજી લેવું કે બેટરીની ઉંમર પૂરી થઈ ગઈ છે અથવા તેમાં કોઈ ટેકનિકલ ખામી આવી છે.
ફોનને ‘કૂલ’ અને ‘સુપરફાસ્ટ’ રાખવાના કેટલાક રામબાણ ઉપાયો
જો તમારો ફોન પણ આ સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યો હોય, તો ગભરાશો નહીં. કેટલીક સરળ આદતો બદલીને તમે તેને ફરીથી નવો જેવો બનાવી શકો છો:
-
બિનજરૂરી એપ્સને વિદાય આપો: અઠવાડિયામાં એકવાર તમારા ફોનની તપાસ કરો અને જે એપ્સનો તમે ઉપયોગ નથી કરતા તેને કાઢી નાખો. બેકગ્રાઉન્ડમાં ચાલતી એપ્સને ‘Force Stop’ કરી દો.
-
સ્ટોરેજને ‘શ્વાસ’ લેવા દો: તમારા ફોટા અને વીડિયોનો બેકઅપ ગૂગલ ડ્રાઈવ કે ક્લાઉડ પર લો અને ફોનની ગેલેરી ખાલી રાખો. ઓછામાં ઓછું ૨૦% સ્ટોરેજ હંમેશા ખાલી રાખવાનો પ્રયત્ન કરો.
-
ઓરિજિનલ ચાર્જર જ શ્રેષ્ઠ: હંમેશા એ જ ચાર્જરનો ઉપયોગ કરો જે ફોન સાથે આવ્યું હતું અથવા તે જ બ્રાન્ડનું પ્રમાણિત ચાર્જર લો. ચાર્જિંગ દરમિયાન ફોનનો ઉપયોગ કરવાનું ટાળો, ખાસ કરીને ગેમિંગ તો બિલકુલ ન કરો.
-
સોફ્ટવેર અપડેટને ટાળશો નહીં: જેવું ફોનમાં સિસ્ટમ અપડેટ આવે, તેને તરત જ ઇન્સ્ટોલ કરો. આ તમારા ફોનનું આયુષ્ય અને સુરક્ષા બંને વધારે છે.
-
બ્રાઈટનેસ અને ડિસ્પ્લે સેટિંગ: જરૂર કરતા વધારે બ્રાઈટનેસ પણ બેટરી અને સ્ક્રીનને ગરમ કરે છે. ‘Auto Brightness’ મોડનો ઉપયોગ કરો અને ‘Live Wallpapers’ રાખવાનું ટાળો.
ક્યારે સર્વિસ સેન્ટર જવું જોઈએ?
જો આ તમામ ઉપાયો પછી પણ તમારો ફોન અડતા ખૂબ જ ગરમ લાગતો હોય, બેટરી ફૂલવા લાગી હોય અથવા ફોન વારંવાર પોતાની જાતે બંધ (Restart) થઈ રહ્યો હોય, તો આ કોઈ ગંભીર ઇન્ટરનલ શોર્ટ સર્કિટનો સંકેત હોઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં જાતે ‘ડોક્ટર’ બનવાને બદલે કોઈ અધિકૃત સર્વિસ સેન્ટર પર જઈને પ્રોફેશનલ તપાસ કરાવવી જ ડહાપણભર્યું છે.
સ્માર્ટફોનનું ગરમ થવું અને સ્લો થવું હંમેશા કોઈ મોટી આફતનો સંકેત નથી હોતો, પરંતુ તેને અવગણવાથી તમારા ફોનની લાઈફ ઘટી શકે છે. થોડી સાવધાની અને સાચી જાળવણીથી તમે તમારા કિંમતી ફોનને વર્ષો સુધી નવો જેવો રાખી શકો છો. આખરે, તમારા ફોનને પણ થોડો પ્રેમ અને સંભાળની જરૂર હોય છે!

૫. ચાર્જર અને બેટરીની હાલત