ટ્રમ્પનો 10% ગ્લોબલ ટેરિફ: શા માટે માત્ર 150 દિવસની મર્યાદા? જાણો તેની પાછળના કાયદાકીય દાવપેચ
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને વિવાદોનો જૂનો નાતો છે. તાજેતરમાં સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી મોટો ઝટકો લાગ્યા બાદ, ટ્રમ્પે હાર માનવાને બદલે એક નવો રસ્તો શોધી કાઢ્યો છે. તેમણે 10% ગ્લોબલ ટેરિફ (આયાત શુલ્ક) લાગુ કરવાની જાહેરાત કરી છે. જોકે, આ ટેરિફ માત્ર 150 દિવસ માટે જ અમલમાં રહેશે. આખરે ટ્રમ્પે આ મર્યાદિત સમયગાળો કેમ પસંદ કર્યો અને તેની પાછળ કયા અમેરિકન કાયદાઓ કામ કરી રહ્યા છે, ચાલો વિગતવાર સમજીએ.
સેક્શન 122: ટ્રમ્પનું બ્રહ્માસ્ત્ર અને તેની મર્યાદા
ટ્રમ્પ પ્રશાસને જે કાયદાનો સહારો લીધો છે તે ‘ટ્રેડ એક્ટ 1974’ ની સેક્શન 122 છે. આ કલમ રાષ્ટ્રપતિને અસાધારણ સત્તા આપે છે. જો અમેરિકા ગંભીર આર્થિક કટોકટી અથવા ‘બેલેન્સ ઓફ પેમેન્ટ’ (ચુકવણી સંતુલન) ની સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યું હોય, તો રાષ્ટ્રપતિ કોઈપણ તપાસ વગર 15% સુધીનો ટેરિફ લગાવી શકે છે.
પરંતુ અહીં એક ‘કેચ’ છે. આ કાયદા હેઠળ લગાવવામાં આવેલો ટેરિફ માત્ર 150 દિવસ સુધી જ માન્ય રહે છે. જો આ સમયગાળા પછી પણ ટેરિફ ચાલુ રાખવો હોય, તો અમેરિકી કોંગ્રેસ (સંસદ) ની મંજૂરી લેવી અનિવાર્ય છે. જો કોંગ્રેસ મંજૂરી ન આપે, તો આ ટેરિફ આપમેળે રદ થઈ જાય છે. ઇતિહાસમાં આ સેક્શનનો ઉપયોગ અગાઉ ક્યારેય થયો નથી, જે દર્શાવે છે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર કાયદાની મર્યાદાઓમાં રહીને પણ કેટલું આક્રમક છે.
સેક્શન 301: અયોગ્ય વેપાર સામેની લડાઈ
બીજો વિકલ્પ સેક્શન 301 છે, જે પણ 1974ના ટ્રેડ એક્ટનો ભાગ છે. આ કાયદો ત્યારે અમલમાં આવે છે જ્યારે કોઈ દેશ અમેરિકા સાથે વેપારમાં અન્યાયી નીતિઓ અપનાવે. આ માટે ‘યુએસ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવ’ (USTR) દ્વારા તપાસ કરવામાં આવે છે. અગાઉ ભારત સાથેના ડિજિટલ સર્વિસ ટેક્સ વિવાદમાં આ કલમની ચર્ચા થઈ હતી. જોકે અત્યારે ટ્રમ્પે નવી તપાસ શરૂ કરી નથી, પરંતુ ભવિષ્ય માટે આ વિકલ્પ ખુલ્લો રાખ્યો છે.
સેક્શન 232: રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો હવાલો
ત્રીજો મહત્વનો કાયદો સેક્શન 232 (ટ્રેડ એક્સપાન્સન એક્ટ 1962) છે. આ કાયદો રાષ્ટ્રપતિને સત્તા આપે છે કે જો કોઈ વસ્તુની આયાત અમેરિકાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે જોખમી હોય, તો તેના પર ટેરિફ લગાવી શકાય. ટ્રમ્પે ભૂતકાળમાં સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ પર આ કાયદા હેઠળ ટેરિફ લાદ્યા હતા, જેની અસર ભારત પર પણ પડી હતી.
