માત્ર સવારની કસરત નહીં, હવે બન્યો અબજો ડોલરનો બિઝનેસ! યોગ ટ્રેનર બનીને ચમકાવો કિસ્મત
આજના સમયમાં જ્યારે પણ આપણે કરિયરની વાત કરીએ છીએ, ત્યારે મગજમાં એન્જિનિયરિંગ, મેડિકલ કે કોર્પોરેટ નોકરીઓનો જ ખ્યાલ આવે છે. પરંતુ એક એવું ક્ષેત્ર પણ છે જે પરંપરાગત લિગથી હટીને ખૂબ જ ઝડપથી આગળ આવી રહ્યું છે, અને તે છે—યોગ (Yoga). આજે યોગ માત્ર એક પ્રાચીન ભારતીય પરંપરા કે સાધુ-સંતો પૂરતો મર્યાદિત નથી રહ્યો, પરંતુ તે વૈશ્વિક સ્તરે અબજો ડોલરની ‘વેલનેસ ઇન્ડસ્ટ્રી’ (Wellness Industry) બની ચૂક્યો છે.
દોડધામ ભરેલી જિંદગી, વર્ક પ્રેશર અને માનસિક તણાવના આ યુગમાં દરેક વ્યક્તિ શાંતિ અને સારા સ્વાસ્થ્યની શોધમાં છે. આ જ કારણ છે કે આજે યોગ એક્સપર્ટ્સની ડિમાન્ડ આસમાનને આંબી રહી છે. જો તમે તાજેતરમાં જ ૧૨મું ધોરણ પાસ કર્યું છે અને ઓછા ખર્ચમાં એક શાનદાર અને સન્માનજનક કરિયરની શોધમાં છો, તો યોગ તમારા માટે એક ‘હાઈ-ઇનકમ’ પ્રોફેશન સાબિત થઈ શકે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસથી બદલાઈ ગઈ આખી તસવીર
જ્યારથી ભારત સરકારના પ્રયાસોથી 21 જૂનને ‘આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ’ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો છે, ત્યારથી આ ક્ષેત્રનું ચિત્ર સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયું છે. હવે યોગ માત્ર સવારની કસરત નથી, પરંતુ એક માન્યતા પ્રાપ્ત ગ્લોબલ પ્રોફેશન છે. સરકારી વિભાગોથી લઈને મલ્ટીનેશનલ કંપનીઓ સુધી, દરેક જગ્યાએ યોગ ટ્રેનર્સ માટે પરમેનન્ટ અને ફ્રીલાન્સિંગના રસ્તાઓ ખૂલી ગયા છે.
12મા ધોરણ પછી યોગમાં કયા કોર્સ કરવા?
યોગની દુનિયામાં કદમ રાખવા માટે તમારી પાસે શોર્ટ-ટર્મ સર્ટિફિકેટથી લઈને લોન્ગ-ટર્મ ડિગ્રી કોર્સ સુધીના ઘણા વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે. તમે તમારી સગવડ અને બજેટ અનુસાર આમાંથી કોઈપણ રસ્તો પસંદ કરી શકો છો:
-
B.Sc in Yoga Science / BA in Yoga: જો તમે આ ફિલ્ડમાં ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરવા માંગો છો, તો ૧૨મા પછી ૩ વર્ષનો આ ડિગ્રી કોર્સ સૌથી બેસ્ટ છે. આમાં યોગના વૈજ્ઞાનિક અને દાર્શનિક બંને પાસાઓ શીખવવામાં આવે છે.
-
Diploma in Yoga Therapy: આ ૧ થી ૨ વર્ષનો કોર્સ હોય છે, જેમાં યોગ દ્વારા વિવિધ બીમારીઓને મટાડવાની થેરાપી શીખવવામાં આવે છે.
-
Certificate Course in Yoga: જો તમે ઓછા સમયમાં સીધા જ ફિલ્ડમાં ઉતરવા માંગો છો, તો ૩ થી ૬ મહિનાનો સર્ટિફિકેટ કોર્સ કરી શકો છો.
-
Naturopathy and Yoga Education: કુદરતી ઉપચાર (નેચરોપેથી) અને યોગનું આ કોમ્બિનેશન આજના સમયમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય છે.
પ્રોફેશનલ લેવલ્સ (ટ્રેનિંગના કલાકોના આધારે)
દેશની મોટી યોગ સંસ્થાઓમાં ટ્રેનિંગના કલાકોના આધારે પણ સર્ટિફિકેટ આપવામાં આવે છે, જેમ કે:
-
Level 1 (પ્રારંભિક કોર્સ): આશરે ૨૫૦ કલાકની ટ્રેનિંગ.
-
Level 2 (એડવાન્સ્ડ કોર્સ): આશરે ૫૦૦ કલાકની ટ્રેનિંગ.
-
Level 3 (એક્સપર્ટ સર્ટિફિકેશન): ૧૫૦૦ થી ૧૮૦૦ કલાકની સઘન ટ્રેનિંગ.
ક્યાં મળશે નોકરીઓ? (રોજગારની ઉત્તમ તકો)
યોગનો કોર્સ પૂરો કર્યા પછી તમારી સામે નોકરીઓની કોઈ કમી નહીં રહે. તમે નીચે દર્શાવેલા સેક્ટર્સમાં સરળતાથી કામ શોધી શકો છો:
-
સ્કૂલ અને કોલેજ: કેન્દ્રીય વિદ્યાલયો (KV) સહિત ઘણા રાજ્યોની સરકારી અને પ્રાઇવેટ સ્કૂલોમાં યોગ શિક્ષકો (Yoga Teachers) ની ફરજિયાત નિમણૂકો થઈ રહી છે.
-
કોર્પોરેટ કંપનીઓ: આઈટી (IT) અને કોર્પોરેટ જગતમાં કર્મચારીઓનો સ્ટ્રેસ ઓછો કરવા માટે હવે ‘કોર્પોરેટ યોગ સેશન્સ’નો ટ્રેન્ડ ઘણો વધી ગયો છે. કંપનીઓ આના માટે મોટું પેકેજ આપે છે.
-
જીમ, ફિટનેસ અને વેલનેસ સેન્ટર્સ: દરેક મોટા જીમ અને ફાઈવ-સ્ટાર હોટલોના સ્પા/વેલનેસ સેન્ટરમાં એક પરમેનન્ટ યોગ ટ્રેનરની જરૂર હોય છે.
-
સેલ્ફ-એમ્પ્લોયમેન્ટ (પોતાનું સ્ટાર્ટઅપ): તમે તમારું પોતાનું યોગ સેન્ટર ખોલી શકો છો, અથવા પર્સનલ યોગ ટ્રેનર બનીને સેલિબ્રિટીઝ અને હાઈ-પ્રોફાઈલ લોકોને તેમના ઘરે જઈને ટ્રેનિંગ આપી શકો છો.
-
ઓનલાઈન ક્લાસીસ: ઇન્ટરનેટના આ યુગમાં તમે ઘરે બેઠા દેશ-વિદેશના ક્લાયન્ટ્સને ઝૂમ (Zoom) કે યુટ્યુબ (YouTube) દ્વારા ઓનલાઈન યોગ શીખવીને ડોલરમાં પણ કમાણી કરી શકો છો.
કેટલી થાય છે કમાણી?
યોગના ક્ષેત્રમાં કમાણીની કોઈ નક્કી સીમા નથી. આ સંપૂર્ણપણે તમારી સ્કીલ અને અનુભવ પર આધાર રાખે છે:
-
શરૂઆતની સેલરી: એક ફ્રેશર તરીકે કોઈ સ્કૂલ કે ફિટનેસ સેન્ટરમાં તમે આરામથી રૂપિયા ૨૦,૦૦૦ થી ૪૦,૦૦૦ પ્રતિ મહિના કમાઈ શકો છો.
-
અનુભવ પછી: ૨ થી ૩ વર્ષનો અનુભવ થયા પછી અને સારો ક્લાયન્ટ બેઝ બન્યા પછી તમારી મહિનાની કમાણી રૂપિયા ૧ લાખ કે તેથી વધુ પણ થઈ શકે છે.
-
ઇન્ટરનેશનલ સ્કોપ: જો તમે વિદેશમાં જઈને અથવા ઓનલાઈન વિદેશી ક્લાયન્ટ્સને યોગ શીખવો છો, તો કલાકના હિસાબે મોટી રકમ કમાઈ શકો છો.
કરિયર બદલવા માંગતા લોકો માટે નવો રસ્તો
રસપ્રદ વાત એ છે કે યોગ માત્ર ૧૨મા ધોરણના વિદ્યાર્થીઓને જ નહીં, પરંતુ એવા લોકોને પણ આકર્ષિત કરી રહ્યો છે જેઓ પોતાની જૂની નોકરીથી કંટાળી ગયા છે.
-
ઘણા એન્જિનિયર્સ અને કોર્પોરેટ પ્રોફેશનલ્સ પોતાની તણાવભરી નોકરી છોડીને યોગ ટ્રેનર બની રહ્યા છે.
-
ઘણી હાઉસવાઈફ (ગૃહિણીઓ) શોર્ટ-ટર્મ કોર્સ કરીને ન માત્ર પોતાને ફિટ રાખી રહી છે, પરંતુ પાર્ટ-ટાઈમ ક્લાસીસ ચલાવીને આત્મનિર્ભર બની રહી છે.
યોગ એક એવો પ્રોફેશન છે જેમાં મંદી (Recession) આવવાનો કોઈ ખતરો નથી, કારણ કે સ્વાસ્થ્યની જરૂરિયાત માણસને હંમેશા રહેશે. સૌથી સારી વાત એ છે કે આ કરિયર શરૂ કરવા માટે તમારે લાખો રૂપિયાની ફી નથી આપવી પડતી. બસ થોડી લગન, સાચી ટ્રેનિંગ અને નમ્ર સ્વભાવ સાથે તમે આ ફિલ્ડમાં નામ અને દામ બંને કમાઈ શકો છો.

ક્યાં મળશે નોકરીઓ? (રોજગારની ઉત્તમ તકો)