રોકાણકારો તૈયાર થઈ જાવ! માત્ર 10 મિનિટમાં ડિલિવરી કરતી આ કંપની હવે આપશે કમાણીની મોટી તક!
ભારતમાં ‘ક્વિક કોમર્સ’ એટલે કે માત્ર 10 થી 15 મિનિટમાં ઘર સુધી સામાન પહોંચાડવાનો બિઝનેસ અત્યારે સુનામીની જેમ આગળ વધી રહ્યો છે. Zomato (Blinkit) અને Swiggy (Instamart) જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ બાદ હવે આ સેક્ટરની ત્રીજી સૌથી મોટી ખેલાડી Zepto પણ શેરબજારમાં એન્ટ્રી મારવા માટે સંપૂર્ણ રીતે સજ્જ થઈ ગઈ છે. કંપની આગામી સમયમાં આશરે 11,000 કરોડ રૂપિયાનો વિશાળ આઈપીઓ (IPO) લોન્ચ કરવાની તડામાર તૈયારીઓ કરી રહી છે. જો આ લિસ્ટિંગ અપેક્ષા મુજબ સફળ રહેશે, તો ભારતીય શેરબજારના ઇતિહાસમાં ક્વિક ડિલિવરી સેક્ટરમાં આ એક બહુ મોટી સિદ્ધિ ગણાશે.
લિસ્ટિંગ માટેની તારીખો અને સેબીની મંજૂરી
બેંગલુરુ સ્થિત આ સ્ટાર્ટઅપ કંપનીએ માર્કેટ રેગ્યુલેટર સેબી (SEBI) પાસેથી આઈપીઓ લાવવા માટેની પ્રાથમિક મંજૂરી મેળવી લીધી છે. હવે કંપની ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં પોતાનો અપડેટેડ ડ્રાફ્ટ રેડ હેરિંગ પ્રોસ્પેક્ટસ (UDRHP) સબમિટ કરવા જઈ રહી છે.
માનવામાં આવી રહ્યું છે કે Zepto આગામી જુલાઈ મહિનાના અંત પહેલા, ખાસ કરીને 31 જુલાઈ સુધીમાં, શેરબજારમાં લિસ્ટ થવાની આશા રાખે છે. આ આઈપીઓ દ્વારા કંપની બજારમાંથી મોટું ભંડોળ એકઠું કરીને પોતાના બિઝનેસને નેક્સ્ટ લેવલ પર લઈ જવા માંગે છે, જેના કારણે રોકાણકારોમાં પણ અત્યારથી ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે.
ઓછા શહેરો પણ મજબૂત પકડ: ઝેપ્ટોની અનોખી રણનીતિ
નાણાકીય બજારની વિશ્લેષક સંસ્થા ‘અપસ્ટોક્સ’ (Upstox) ના એક રિપોર્ટમાં Zepto ની બિઝનેસ સ્ટ્રેટેજી પર ખાસ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે. આ અહેવાલ મુજબ, Zepto તેના મુખ્ય હરીફો (જેવા કે બ્લિંકિટ અને સ્વિગી) કરતાં તદ્દન અલગ રણનીતિ પર કામ કરી રહી છે.
મોટાભાગની કંપનીઓ આખા દેશના સેંકડો શહેરોમાં ઝડપથી ફેલાઈ જવાની હોડમાં છે, જ્યારે Zepto નો અભિગમ અલગ છે. કંપની આડેધડ નવા શહેરોમાં જવાને બદલે, તે હાલમાં જે શહેરોમાં હાજર છે ત્યાં જ પોતાની પકડ એટલી મજબૂત કરવા માંગે છે કે કોઈ પણ સ્પર્ધક તેને હરાવી ન શકે. આ રણનીતિને કારણે કંપની પોતાના ઓપરેશનલ ખર્ચને નિયંત્રણમાં રાખીને વધુ નફો કમાઈ શકે છે.
ડાર્ક સ્ટોર્સની સરખામણી: બ્લિંકિટ વિરુદ્ધ ઝેપ્ટો
ક્વિક કોમર્સ બિઝનેસનો મુખ્ય આધાર ‘ડાર્ક સ્ટોર્સ’ (સ્થાનિક વેરહાઉસ જ્યાંથી ડિલિવરી થાય છે) પર હોય છે. જો આપણે Zepto અને માર્કેટ લીડર Blinkit ના નેટવર્કની સરખામણી કરીએ, તો આંકડા ખૂબ જ રસપ્રદ છે:
| કંપનીનું નામ | હાજરી (શહેરોની સંખ્યા) | કુલ ડાર્ક સ્ટોર્સની સંખ્યા |
| Blinkit | 243 શહેરો | 2,222 સ્ટોર્સ |
| Zepto | 61 શહેરો | 1,255 સ્ટોર્સ |
આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે બ્લિંકિટ ભલે 243 શહેરોમાં ફેલાયેલું હોય, પરંતુ Zepto માત્ર 61 શહેરોમાં જ 1,255 સ્ટોર્સ ચલાવી રહ્યું છે. આનો અર્થ એ થયો કે Zepto દરેક શહેરમાં સરેરાશ વધુ સ્ટોર્સ ઓપરેટ કરે છે. આ ગીચ નેટવર્કને કારણે જ કંપની પોતાના ગ્રાહકોને ખૂબ જ ઓછા સમયમાં અને વધુ સચોટતા સાથે સામાન પહોંચાડી શકે છે.
મેટ્રો શહેરો પર વિશેષ ફોકસ અને નફાકારકતા
Zepto નું આખું નેટવર્ક અને બિઝનેસ મોડલ મુખ્યત્વે ભારતના મોટા મેટ્રો શહેરો (જેમ કે મુંબઈ, દિલ્હી-NCR, બેંગલુરુ, પ્રીમિયમ વિસ્તારો) ની આસપાસ કેન્દ્રિત છે. કંપનીનું પૂરું સંશોધન કહે છે કે ઘની આબાદી અને ઊંચી આવક ધરાવતા મેટ્રો શહેરોમાં ઓનલાઈન ઓર્ડર આપવાની ક્ષમતા ઘણી વધારે હોય છે.
આવા વિસ્તારોમાં:
-
ઓર્ડરની સંખ્યા સતત વધારે રહે છે.
-
ડિલિવરી ઝડપી બને છે કારણ કે અંતર ઓછું હોય છે.
-
ગ્રાહકો વારંવાર ઓર્ડર આપે છે (High Customer Retention).
કંપની માને છે કે માત્ર નામના ખાતર સેંકડો નાના શહેરોમાં પહોંચવા કરતાં, દેશના મુખ્ય આર્થિક કેન્દ્રોમાં પોતાની પકડ મજબૂત રાખવી એ લાંબા ગાળે વધુ ફાયદાકારક અને નફાકારક (Profitable) સાબિત થશે.
વૈશ્વિક રોકાણકારોનો મજબૂત ભરોસો
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં Zepto એ રોકાણકારોના આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની રહી છે. ઓક્ટોબર 2025 માં, કંપનીએ વૈશ્વિક સ્તરે મોટું ફંડિંગ રાઉન્ડ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું હતું, જેમાં તેણે 450 મિલિયન ડોલર (આશરે ₹3,757.5 કરોડ) ની જંગી મૂડી એકઠી કરી હતી. આ રોકાણમાં અમેરિકાના પ્રખ્યાત પેન્શન ફંડ ‘કેલિફોર્નિયા પબ્લિક એમ્પ્લોઇઝ રિટાયરમેન્ટ સિસ્ટમ’ (CalPERS) એ મોટો હિસ્સો ખરીદ્યો હતો.
મૂલ્યાંકનમાં મોટો ઉછાળો: આ ફંડિંગ રાઉન્ડ બાદ Zepto નું કુલ બજાર મૂલ્ય (Valuation) વધીને 7 અબજ ડોલર (7 Billion Dollars) પર પહોંચી ગયું હતું. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે ઓગસ્ટ 2023 માં જ કંપનીએ માત્ર 1.4 અબજ ડોલરના મૂલ્યાંકન સાથે ભારતની પ્રતિષ્ઠિત ‘યુનિકોર્ન’ (Unicorn) કંપનીઓ ક્લબમાં સ્થાન મેળવ્યું હતું. માત્ર થોડા જ વર્ષોમાં કંપનીની વેલ્યુએશનમાં આવેલો આ આશ્ચર્યજનક ઉછાળો દર્શાવે છે કે વિદેશી રોકાણકારોને ભારતના ક્વિક કોમર્સ માર્કેટ અને ખાસ કરીને Zepto ના મેનેજમેન્ટ પર કેટલો અડીખમ વિશ્વાસ છે.
