દિવાળીની રાત્રે ચોક પર પડેલી આ વસ્તુઓને અડવું કેમ પડે છે ભારે? જાણો અસલી કારણ
દિવાળીનો પવિત્ર તહેવાર દીવાઓ, ખુશીઓ અને માં લક્ષ્મીના સ્વાગતનો હોય છે. આ દિવસે દરેક વ્યક્તિ પોતાના ઘરને રોશનીથી સજાવે છે અને માતા પાસે સુખ-સમૃદ્ધિની કામના કરે છે. પરંતુ ખુશીઓ અને ઉલ્લાસના આ તહેવાર સાથે જોડાયેલી કેટલીક એવી લોકમાન્યતાઓ અને પરંપરાઓ પણ છે, જેનું પાલન આપણા સમાજમાં વર્ષોથી કરવામાં આવી રહ્યું છે. તેમાંથી જ એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ માન્યતા એ છે કે દિવાળીની રાત્રે કે અમાસના સમયે કોઈ ચોક (ચૌરાહા) ને ઓળંગવો, ત્યાં રોકાવું કે ત્યાં પડેલી અજાણી વસ્તુઓ પર પગ મૂકવો અશુભ માનવામાં આવે છે.
દિવાળીની રાત્રે ચાર રસ્તાઓ બાબતે આટલી સાવચેતી કેમ રાખવામાં આવે છે, અને ધાર્મિક તથા તાંત્રિક પરંપરાઓ આ વિશે શું કહે છે? ચાલો, આ બાબતે વિગતવાર જાણીએ.
ધાર્મિક અને વાસ્તુશાસ્ત્રમાં ચોકનું મહત્ત્વ
હિન્દુ ધર્મ અને વાસ્તુશાસ્ત્રમાં ચાર રસ્તાઓનું વિશેષ મહત્વ છે. સામાન્ય અર્થમાં, ચાર રસ્તા એટલે એવું સ્થાન જ્યાં ચાર અલગ-અલગ દિશાઓના રસ્તાઓ એકબીજાને મળે છે. ધાર્મિક અને તાંત્રિક પરંપરાઓમાં, તેને વિવિધ ઊર્જાઓ અને શક્તિઓના મિલનસ્થાન તરીકે જોવામાં આવે છે. આ કારણોસર, નકારાત્મક ઊર્જા કે અનિષ્ટ પ્રભાવોને દૂર કરવા માટે—જેમ કે ‘નજર’ ઉતારવી અથવા અવરોધો દૂર કરવા—ઘણા વિશિષ્ટ ધાર્મિક વિધિ-વિધાનો ચાર રસ્તા પર કરવામાં આવે છે.
દિવાળીની રાત્રે કેમ વધી જાય છે સતર્કતા?
એમ તો વર્ષભરમાં આવતી અનેક અમાસ તંત્ર-મંત્ર અને સાધના માટે ખાસ માનવામાં આવે છે, પરંતુ કાર્તિક માસની અમાસ એટલે કે દિવાળીની રાત્રે તેનું મહત્ત્વ સૌથી અલગ હોય છે. આ રાત્રે માં લક્ષ્મીની પૂજા અને વિશેષ સાધના માટે સૌથી મોટી માનવામાં આવે છે.
દિવાળી કે અન્ય વિશેષ તહેવારોની રાત્રે, ક્યારેક તમને ચાર રસ્તાઓ પર લીંબુ, લીલા મરચાં, સિંદૂર, હળદર, ચોખા, ફૂલ, કપૂર અથવા રાઈના દાણા જેવી વસ્તુઓ જોવા મળી શકે છે. આવી વસ્તુઓ ઘણીવાર ‘નજર’ ઉતારવા માટેના વિધિ-વિધાનો અથવા તંત્ર-મંત્ર જેવી ક્રિયાઓના ભાગરૂપે ત્યાં મૂકવામાં આવે છે. આ પરંપરાઓથી પરિચિત લોકોનું માનવું છે કે આવી વસ્તુઓમાં નકારાત્મક ઊર્જા હોઈ શકે છે; તેથી, જો કોઈ વ્યક્તિ અજાણતા તેના પર પગ મૂકી દે અથવા તેને ઓળંગી જાય, તો તેના જીવન પર તેની વિપરીત અસર પડી શકે છે.
ઘરની બહાર નીકળવાને લઈને પણ છે માન્યતાઓ
દીપાવલીની રાત્રે લઈને એક માન્યતા એ પણ છે કે આ રાત્રે માં લક્ષ્મી પૃથ્વી પર ભ્રમણ કરવા માટે નીકળે છે અને ભક્તોના ઘરોમાં પ્રવેશ કરે છે. આ જ કારણ છે કે લોકો પોતાના ઘરના દરવાજા ખુલ્લા રાખે છે અને ઘરને એકલું છોડતા નથી. જો આ રાત્રે લોકો વગર કારણે ઘરની બહાર નીકળીને ચોક કે સૂનસાન રસ્તાઓ પર ફરે છે, તો અનેક પ્રકારની સાવધાનીઓ રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે જેથી કોઈપણ પ્રકારની નકારાત્મક ઊર્જાથી બચી શકાય.
તહેવારોના આ દિવસોમાં આનંદ માણો, અપનો સાથે ખુશીઓ વહેંચો, પરંતુ પરંપરાઓ સાથે જોડાયેલી આ નાની-નાની બાબતોનું ધ્યાન રાખવું પણ આપણા જીવનને સુરક્ષિત અને સકારાત્મક બનાવી રાખવામાં મદદ કરે છે.
