“રસોડાનું બજેટ ખોરવાયું”: દેશભરમાં આજથી ગેસ સિલિન્ડર મોંઘા; જાણો તમારા શહેરમાં શું છે નવો ભાવ.
ભારતીય અર્થતંત્ર પર વૈશ્વિક સંકટના વાદળો ઘેરાયા છે. ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલા ભયાનક યુદ્ધના સાતમા દિવસે તેની સૌથી મોટી અસર ભારતના ઘરેલું બજેટ પર પડી છે. સરકારી તેલ કંપનીઓએ આજે એટલે કે ૭ માર્ચ, ૨૦૨૬થી રસોઈ ગેસ (LPG) ના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવાની જાહેરાત કરી છે. આ વધારા બાદ ૧૪.૨ કિલોગ્રામના ઘરેલું સિલિન્ડર અને ૧૯ કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ સિલિન્ડરના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે.
નવા ભાવો પર એક નજર
આજથી લાગુ થયેલા નવા દરો મુજબ:
-
ઘરેલું LPG સિલિન્ડર (14.2 kg): કિંમતમાં ₹૬૦ નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. દિલ્હી, મુંબઈ અને અમદાવાદ જેવા શહેરોમાં હવે ગ્રાહકોએ સિલિન્ડર દીઠ ₹૯૦૦ થી ₹૧,૦૦૦ ની વચ્ચે કિંમત ચૂકવવી પડી શકે છે (સ્થાનિક ટેક્સ મુજબ).
-
કોમર્શિયલ સિલિન્ડર (19 kg): વેપારીઓ અને હોટલ સંચાલકો માટે મુશ્કેલી વધી છે, કારણ કે કોમર્શિયલ ગેસના ભાવમાં ₹૧૧૫ નો વધારો થયો છે.
ભાવ વધારા પાછળના મુખ્ય કારણો
નિષ્ણાતોના મતે, આ વધારો અચાનક નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે સર્જાયેલી અસ્થિરતાનું પરિણામ છે:
૧. ઈરાન-ઇઝરાયલ યુદ્ધ અને ક્રૂડ ઓઈલ: મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ ફાટી નીકળતા ક્રૂડ તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $૧૫૦ને પાર કરી ગયા છે. LPG એ ક્રૂડ ઓઈલ અને નેચરલ ગેસની આડપેદાશ હોવાથી, કાચા તેલના ભાવ વધતા ગેસની કિંમતો વધવી સ્વાભાવિક છે.
૨. હોર્મુઝ સામુદ્રધુનીની નાકેબંધી: ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) બંધ કરવાની ધમકી આપી છે, જ્યાંથી વિશ્વનો ૨૦% તેલ અને ગેસ પુરવઠો પસાર થાય છે. સપ્લાય ચેઈન ખોરવાતા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં લિક્વિફાઈડ પેટ્રોલિયમ ગેસના દરોમાં ઉછાળો આવ્યો છે.
૩. ડોલર સામે રૂપિયાનું ધોવાણ: યુદ્ધની સ્થિતિમાં રોકાણકારો સુરક્ષિત સંપત્તિ તરફ વળે છે, જેના કારણે અમેરિકન ડોલર મજબૂત થયો છે અને ભારતીય રૂપિયો નબળો પડ્યો છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાત કરતું હોવાથી નબળા રૂપિયાને કારણે આયાત મોંઘી બની છે.
સામાન્ય જનતા પર અસર
આ વધારાને કારણે મધ્યમ અને ગરીબ વર્ગના પરિવારોનું ગણિત બગડ્યું છે. અમદાવાદના એક ગૃહિણીએ જણાવ્યું કે, “શાકભાજી અને તેલના ભાવ પહેલેથી જ આસમાને છે, હવે ગેસમાં ₹૬૦નો વધારો થતા મહિનાનું બજેટ મેનેજ કરવું અશક્ય બની જશે.” બીજી તરફ, કોમર્શિયલ ગેસ મોંઘો થતા ટૂંક સમયમાં રેસ્ટોરન્ટમાં ખાવાના ભાવ અને બહારના નાસ્તાના ભાવમાં પણ વધારો જોવા મળી શકે છે.
સરકાર અને તેલ કંપનીઓનો પક્ષ
તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) નું કહેવું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં અંડર-રિકવરી એટલે કે પડતર કિંમત કરતા વેચાણ કિંમત ઓછી હોવાથી ભાવ વધારવો અનિવાર્ય હતો. સરકાર અત્યારે યુદ્ધની સ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે અને જો સ્થિતિ વધુ બગડશે તો આવનારા દિવસોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં પણ વધારો થવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.
૭ માર્ચ ૨૦૨૬નો આ દિવસ ભારતીય ગ્રાહકો માટે ‘મોંઘવારીનો શનિવાર’ સાબિત થયો છે. જો મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ સ્થાપિત નહીં થાય, તો ઉર્જા ક્ષેત્રે હજુ પણ વધુ મોટા આંચકા લાગી શકે છે.
